Căng thẳng Mỹ - Iran leo thang sau khi đàm phán thất bại, Washington chuẩn bị phong tỏa Hormuz khiến thị trường dầu mỏ biến động mạnh.

Mỹ triển khai kế hoạch phong tỏa, đàm phán đổ vỡ

Quân đội Mỹ thông báo sẽ bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa eo biển Hormuz từ 10h sáng ngày 13/4 (giờ Mỹ), tương đương 17h30 cùng ngày tại Iran. Động thái này được đưa ra sau khi vòng đàm phán kéo dài 21 giờ tại Pakistan hôm 11/4 không đạt được kết quả.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, trưởng đoàn đàm phán Mỹ, cho biết nguyên nhân bế tắc là do Iran không chấp nhận từ bỏ năng lực phát triển vũ khí hạt nhân. Trong khi đó, phía Tehran cho rằng Washington cần có thêm thiện chí để xây dựng lòng tin.

Cùng với lệnh phong tỏa, Tổng thống Donald Trump tiếp tục cảnh báo sẽ nhắm vào các cơ sở hạ tầng trọng yếu của Iran như nhà máy điện, cầu đường và hệ thống xử lý nước nếu nước này không dừng chương trình hạt nhân. Ông cũng tuyên bố Hải quân Mỹ sẽ chặn mọi tàu ra vào Hormuz, đồng thời ngăn các tàu đã trả phí cho Iran lưu thông trên vùng biển quốc tế.

CENTCOM cho biết việc kiểm soát sẽ áp dụng công bằng với tàu thuyền mọi quốc gia, tuy nhiên các tuyến vận chuyển không liên quan đến cảng Iran vẫn có thể được phép đi qua.

Iran phản ứng cứng rắn, cảnh báo hệ quả toàn cầu

Đáp lại, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) khẳng định eo biển Hormuz vẫn nằm trong quyền kiểm soát của Tehran, đồng thời cảnh báo mọi hành động phong tỏa từ phía Mỹ sẽ bị coi là hành vi gây chiến và sẽ bị đáp trả mạnh mẽ.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cũng đăng tải hình ảnh giá xăng tại Mỹ kèm thông điệp mỉa mai: người dân Mỹ nên “tận hưởng mức giá hiện tại”, bởi nếu phong tỏa xảy ra, giá nhiên liệu có thể tăng vọt vượt xa mức 4–5 USD/gallon.

Thị trường năng lượng biến động mạnh

Ngay sau tuyên bố từ Mỹ, thị trường dầu mỏ toàn cầu phản ứng mạnh. Giá dầu Brent tăng khoảng 8% lên hơn 102 USD/thùng, trong khi dầu WTI của Mỹ lên tới 104 USD/thùng. Tại Mỹ, giá xăng trung bình ngày 12/4 đã tăng lên 4,12 USD/gallon, cao hơn 38% so với thời điểm trước xung đột.

Eo biển Hormuz vốn là tuyến hàng hải chiến lược, vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu mỗi ngày. Kể từ khi xung đột bùng phát cuối tháng 2, lưu lượng qua khu vực này đã bị hạn chế đáng kể.

Đài CNN nhận định việc kiểm soát Hormuz và xử lý chương trình hạt nhân của Iran hiện là hai ưu tiên hàng đầu của Washington, đặc biệt khi lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần đang tiến gần thời hạn kết thúc.

Nguồn: CafeF