Khi thặng dư thương mại của Trung Quốc đạt mức kỷ lục 1,2 nghìn tỷ USD năm ngoái — tương đương gần 40% tổng thặng dư thương mại toàn cầu — câu hỏi về việc đồng nhân dân tệ có đang bị định giá thấp một cách có chủ đích hay không trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Nhưng câu trả lời, như thường lệ trong kinh tế học, phức tạp hơn nhiều so với những gì số liệu bề mặt gợi ý.



Những Con Số Không Thể Phủ Nhận
Dù nhân dân tệ hiện đang giao dịch ở mức khoảng 6,80 USD/CNY — mạnh nhất trong hơn ba năm — phần lớn giới quan sát đều đồng thuận rằng đồng tiền này vẫn đang bị định giá thấp đáng kể so với các nguyên tắc kinh tế cơ bản.

Thặng dư tài khoản vãng lai chính thức của Trung Quốc năm ngoái đạt 735 tỷ USD, tương đương hơn 3% GDP và chiếm khoảng 30% tổng thặng dư tài khoản vãng lai toàn cầu. IMF nhận định vị thế đối ngoại của Trung Quốc "mạnh hơn mức phù hợp với các yếu tố nền tảng trung hạn." Trong thực tế, nhân dân tệ đã mất giá thực tế bốn năm liên tiếp, với mức giảm lũy kế 14% kể từ năm 2021 — phần lớn do lạm phát thấp của Trung Quốc.



Hai cựu quan chức Bộ Tài chính Mỹ, Brad Setser và Mark Sobel, đi xa hơn khi ước tính đồng nhân dân tệ có thể bị định giá thấp tới 30%. Setser lập luận rằng dữ liệu hải quan — thay vì số liệu cán cân thanh toán chính thức — mới là thước đo chính xác hơn, và theo đó thặng dư thực tế còn lớn hơn một điểm phần trăm GDP so với báo cáo.



Dòng Vốn Chảy Ngược: Bức Tranh Bị Bỏ Qua
Tuy nhiên, dòng tiền toàn cầu không chỉ chảy một chiều. Trong khi thặng dư tài khoản vãng lai phình to, dòng vốn chảy ra khỏi Trung Quốc cũng đạt quy mô khổng lồ. Kể từ đầu thập kỷ này, Trung Quốc ghi nhận tổng dòng vốn ròng chảy ra nước ngoài lên tới 2,85 nghìn tỷ USD, theo dữ liệu của Viện Tài chính Quốc tế (IIF).

Nguyên nhân: lo ngại về tăng trưởng, căng thẳng thương mại với Mỹ và chênh lệch lãi suất ngày càng nới rộng giữa Trung Quốc và các nền kinh tế phát triển đã thúc đẩy các nhà đầu tư, doanh nghiệp và tổ chức tài chính nội địa tìm kiếm cơ hội sinh lời ở nước ngoài.

"Diễn biến tài khoản tài chính khiến lập luận về việc đồng nhân dân tệ bị định giá thấp một cách lớn và dai dẳng trở nên khó thuyết phục hơn, dù không loại trừ hoàn toàn khả năng định giá thấp ở mức độ vừa phải," Jonathan Fortun của IIF nhận xét. Một chuyên gia IMF tại Hội nghị Mùa xuân Washington tuần trước cũng cho rằng mức định giá thấp thực tế có thể gần 15%, thay vì 25-30% như một số ước tính cực đoan.



Thủ Phạm Lớn Nhất Không Phải Bắc Kinh
Nghịch lý đáng chú ý nhất trong cuộc tranh luận này: dù Trung Quốc hứng chịu nhiều chỉ trích nhất về vấn đề mất cân bằng toàn cầu, phân tích từ IMF, Brookings Institution và Trung tâm Nghiên cứu Chính sách Kinh tế (CEPR) đều chỉ ra rằng động lực lớn nhất của tình trạng mất cân bằng thương mại toàn cầu hiện nay không phải Trung Quốc — mà là Mỹ.

Năm 2006, khi mất cân bằng toàn cầu đạt đỉnh, Mỹ chiếm khoảng 60% tổng thâm hụt tài khoản vãng lai toàn cầu tính theo tỷ lệ GDP. Con số này hiện đã tiến gần đến 70%. Đồng USD, dù đã mất khoảng 10% giá trị năm ngoái, vẫn được đánh giá là định giá quá cao — và mức độ ảnh hưởng của nó đến cán cân thương mại thế giới không kém phần quan trọng so với câu chuyện về nhân dân tệ.

Cuộc tranh luận về tỷ giá nhân dân tệ, vì vậy, phản ánh một thực tế phức tạp hơn: mất cân bằng toàn cầu là hiện tượng có nhiều tác nhân, và việc đổ lỗi hoàn toàn cho một bên sẽ che khuất những vấn đề cấu trúc sâu xa hơn cần được giải quyết.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư. NĐT quan tâm liên hệ với tôi cũng như tham gia nhóm cộng đồng qua thông tin trên trang cá nhân.

***Tư vấn đầu tư hàng hoá thông qua Sở giao dịch Hàng hoá Việt Nam (MXV)***
- Hợp pháp - Minh Bạch - Thanh khoản cao tiêu chuẩn quốc tế
- Mua bán 2 chiều LONG SHORT - Giao dịch T0 - Đòn bẩy 20 lần không lãi vay Margin - Liên thông 52 quốc gia
- Mobile/ z.a.lo: 0867 091 553 ( Để tham gia room )
- Link nhóm zalo tin tức hàng hóa phái sinh: https://zalo.me/g/tdoxrn656