CUỘC CHIẾN ĐỒNG TOÀN CẦU: THUẾ QUAN CỦA TRUMP CHỈ LÀ PHẦN NỔI CỦA TẢNG BĂNG

Trong nhiều tháng qua, thị trường đồng toàn cầu đã chứng kiến một hiện tượng hiếm gặp: hàng trăm nghìn tấn đồng vật chất liên tục được vận chuyển từ châu Âu, châu Á và Nam Mỹ sang Mỹ. Bề ngoài, nguyên nhân được cho là nhằm đón đầu khả năng Tổng thống Donald Trump áp thuế nhập khẩu đồng. Nhưng nếu nhìn sâu hơn, câu chuyện có thể phức tạp hơn rất nhiều.

Đồng không chỉ là kim loại, mà là "dầu mỏ của kỷ nguyên điện hóa"

Nếu thế kỷ 20 được xây dựng trên dầu mỏ thì thế kỷ 21 đang được xây dựng trên đồng.

Một chiếc xe điện sử dụng lượng đồng gấp 3-4 lần xe chạy động cơ đốt trong. Các trung tâm dữ liệu AI, hệ thống truyền tải điện, năng lượng tái tạo, lưới điện thông minh và cơ sở hạ tầng quốc phòng đều cần khối lượng đồng khổng lồ.

Theo nhiều dự báo dài hạn, nhu cầu đồng toàn cầu có thể tăng thêm từ 40-60% trong vòng 15 năm tới.

Vấn đề là nguồn cung lại không tăng tương ứng.

Nguồn cung đồng đang đối mặt khủng hoảng âm thầm

Hơn 35% sản lượng đồng thế giới đến từ Chile và Peru.

Tuy nhiên, các mỏ lớn nhất thế giới đang phải đối mặt với nhiều thách thức:

• Chất lượng quặng suy giảm liên tục.
• Chi phí khai thác tăng mạnh.
• Rủi ro chính trị tại Nam Mỹ.
• Thiếu đầu tư vào các dự án mỏ mới.

Đáng chú ý, thời gian từ lúc phát hiện mỏ đến khi đi vào khai thác thương mại hiện có thể kéo dài 10-15 năm.

Nói cách khác, ngay cả khi giá đồng tăng mạnh hôm nay, thế giới cũng không thể tạo ra thêm nguồn cung trong ngắn hạn.

Thuế đồng của Trump: Bảo hộ hay tích trữ chiến lược?

Về mặt chính thức, chính quyền Trump cho rằng Mỹ cần giảm phụ thuộc vào nguồn cung nước ngoài để bảo vệ an ninh quốc gia.

Nhưng thị trường đang đặt ra một câu hỏi khác:

Liệu Mỹ có đang âm thầm xây dựng "kho dự trữ đồng chiến lược" tương tự Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) trong quá khứ?

Những tháng gần đây, tồn kho đồng tại COMEX tăng nhanh bất thường trong khi tồn kho tại LME liên tục sụt giảm.

Nếu chỉ đơn thuần là hoạt động đầu cơ thuế quan, dòng chảy vật chất này có vẻ quá lớn.

Một số nhà phân tích cho rằng Washington hiểu rõ một thực tế:

Cuộc cạnh tranh công nghệ với Trung Quốc sẽ cần lượng đồng khổng lồ cho AI, quốc phòng, bán dẫn và hệ thống điện.

Việc hút đồng về lãnh thổ Mỹ từ sớm có thể là bước chuẩn bị cho một chu kỳ cạnh tranh kéo dài nhiều năm.

"Thuyết âm mưu" đang được giới giao dịch bàn tán

Một trong những giả thuyết thú vị nhất hiện nay là Mỹ không chỉ muốn kiểm soát dầu mỏ như thế kỷ trước mà còn muốn kiểm soát các kim loại chiến lược của thế kỷ mới.

Trong danh sách đó gồm:

• Đồng.
• Bạc.
• Uranium.
• Đất hiếm.

Nếu thuế nhập khẩu đồng được áp dụng, giá đồng tại Mỹ sẽ cao hơn phần còn lại của thế giới.

Điều này tạo động lực để mọi dòng chảy vật chất tiếp tục đổ về Mỹ.

Kết quả là lượng đồng có sẵn cho các khu vực khác sẽ giảm đi.

Một số chuyên gia gọi đây là quá trình "hút thanh khoản vật chất" của thị trường kim loại toàn cầu.

Điều nhà đầu tư cần theo dõi

Trong ngắn hạn, thuế quan có thể tạo ra biến động mạnh và làm méo mó chênh lệch giá giữa COMEX và LME.

Nhưng trong dài hạn, câu chuyện quan trọng hơn nằm ở cán cân cung cầu.

Nếu nhu cầu từ AI, xe điện, trung tâm dữ liệu và hiện đại hóa lưới điện tiếp tục tăng trưởng như dự báo, thế giới có thể bước vào một chu kỳ thiếu hụt đồng kéo dài tương tự thị trường dầu mỏ những năm 2000.

Khi đó, đợt tăng giá hiện nay có thể chỉ là giai đoạn đầu của một siêu chu kỳ hàng hóa mới.

Thuế đồng của Trump có thể là chất xúc tác ngắn hạn. Nhưng cuộc chiến giành quyền kiểm soát nguồn cung đồng toàn cầu mới là câu chuyện lớn mà thị trường đang dần nhận ra.