Đại dịch. Lạm phát 40 năm. Khủng hoảng ngân hàng khu vực. Áp lực chưa từng có từ Nhà Trắng. Và một video hai phút vào một tối Chủ nhật tháng 1 mà có thể là khoảnh khắc định nghĩa cả tám năm. Ngày 15/5, Jerome Powell chính thức rời ghế Chủ tịch Fed — và lịch sử đang bắt đầu viết phán xét của mình.

Có những khoảnh khắc mà người ta nhìn lại và nhận ra: đây là điểm bước ngoặt. Với Powell, khoảnh khắc đó có lẽ không phải lần ông cắt giảm lãi suất khẩn cấp xuống về 0 trong đại dịch, cũng không phải lần ông tăng lãi suất 4,25 điểm phần trăm trong một năm — mức nhanh nhất kể từ Volcker. Mà là một video hai phút, quay trước phông nền xanh đơn giản, vào một tối Chủ nhật tháng 1 năm nay.



Chỉ vài ngày trước đó, Bộ Tư pháp Mỹ đã tống đạt trát đòi hầu tòa đến Fed — đỉnh điểm của chiến dịch gây áp lực kéo dài của Trump. Và Powell — người đã kiên nhẫn nhịn nhục nhiều năm vì lo ngại rằng đối đầu trực tiếp sẽ tổn hại đến sứ mệnh phục vụ công chúng của Fed — đã quyết định lên tiếng.

"Mối đe dọa bởi cáo trạng hình sự là hệ quả của việc Fed thiết lập lãi suất dựa trên đánh giá tốt nhất của chúng tôi về điều gì phục vụ lợi ích công chúng, thay vì làm theo sở thích của tổng thống," ông nói thẳng với người dân Mỹ.

Janet Yellen — người tiền nhiệm và cựu Bộ trưởng Tài chính — gói gọn ý nghĩa của khoảnh khắc đó: "Đây là thứ thực sự định nghĩa cách tiếp cận của ông ấy và sẽ là phần quan trọng của di sản ông ấy để lại."

Người Không Có Bằng Kinh Tế, Nhưng Biết Lắng Nghe
Powell là Chủ tịch Fed đầu tiên không có bằng kinh tế trong bốn thập kỷ — một luật sư chuyển sang đầu tư private equity rồi vào công vụ. Khi Obama bổ nhiệm ông làm Thống đốc Fed năm 2012, điều thu hút sự chú ý là vai trò của ông trong việc xử lý cuộc khủng hoảng trần nợ 2011 — nhiều tuần lễ đàm phán kiên nhẫn với các nghị sĩ để phác thảo hậu quả của việc Mỹ vỡ nợ. Đó không phải kỹ năng của nhà kinh tế học. Đó là kỹ năng của người biết xây dựng liên minh và giao tiếp trong khủng hoảng.

Kỹ năng đó sau này trở nên quan trọng hơn mọi bằng tiến sĩ.

Khi Trump đề cử ông năm 2017 — một đảng viên Cộng hòa đủ điều kiện chính trị để vượt qua Thượng viện — tuần trăng mật kết thúc nhanh chóng. Trump gọi ông là "Too Late", "numbskull", và vô số biệt danh khác. Áp lực chính trị lên Fed từ lâu vẫn tồn tại, nhưng thường sau cánh gà. Bây giờ tổng thống chỉ trích thẳng mặt Chủ tịch Fed trên mạng xã hội — điều chưa từng có tiền lệ trong lịch sử hiện đại.

Đại Dịch: Lần Đầu Tiên Thế Giới Thấy Powell Thực Sự Là Ai
Tháng 2/2020, Powell đang ở Saudi Arabia dự họp các Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc ngân hàng trung ương G20 khi ông hiểu rằng virus đang trên đường đến Mỹ. Những gì ông nghe không tốt: các cố vấn nói với ông rằng vaccine có thể không bao giờ xuất hiện. Kịch bản trước mắt là đóng cửa một phần lớn nền kinh tế trong một năm hoặc lâu hơn.

Ông phản ứng trước hầu hết các lãnh đạo Washington khác. Giữa tháng 3/2020, Fed cắt giảm lãi suất về 0. Sau đó là hàng loạt công cụ chưa từng có — mua trái phiếu doanh nghiệp, hỗ trợ trực tiếp chính quyền địa phương, bơm thanh khoản vào thị trường đang khô cạn tiền mặt. Và trong điều mà ít Chủ tịch Fed nào dám làm, ông kêu gọi Quốc hội chi tiêu mạnh: "Đây là lúc sử dụng sức mạnh tài chính vĩ đại của Hoa Kỳ."



Kết quả: suy thoái đại dịch chỉ kéo dài hai tháng — ngắn nhất trong lịch sử với quy mô khủng hoảng như vậy. Cuối 2021, thất nghiệp đã về lại dưới 4%.

Nhưng đồng thời, mầm mống của vấn đề lớn nhất trong nhiệm kỳ Powell đang được gieo xuống.

Sai Lầm "Transitory" Và Cái Giá Phải Trả
Khi nền kinh tế mở cửa trở lại sau phong tỏa, chuỗi cung ứng vẫn đứt gãy, lao động khan hiếm, người tiêu dùng háo hức chi tiêu với túi đầy tiền kích thích — và lạm phát bắt đầu leo thang.

Powell và Fed đứng về phía truyền thống của tư duy ngân hàng trung ương: tăng giá đang bị thúc đẩy bởi các gián đoạn chuỗi cung ứng sẽ tự giải quyết theo thời gian, và chính sách tiền tệ không thể — và không nên — phản ứng với các cú sốc cung. Đó là lý do dẫn đến tuyên bố nổi tiếng rằng lạm phát hậu đại dịch nhiều khả năng chỉ "tạm thời" (transitory).

Mohamed El-Erian của PIMCO nhận ra điều mà Powell chưa thấy: ngay từ tháng 5/2021, ông viết rằng nhu cầu không phải vấn đề — nó đang bùng nổ. Vấn đề là cung. Đến cuối năm, El-Erian gọi đây là "có lẽ là phán đoán lạm phát tệ nhất trong lịch sử Fed."

Tháng 3/2022 — với lạm phát đã chạm 40 năm cao nhất và Nga vừa xâm lược Ukraine đẩy giá năng lượng lên thêm — Powell và các đồng nghiệp bắt đầu tăng lãi suất. Cuối năm 2022, lãi suất đã tăng 4,25 điểm phần trăm — mức thắt chặt nhanh nhất kể từ Paul Volcker.

Điểm sáng trong câu chuyện này: ngược với dự đoán của nhiều nhà kinh tế, lạm phát đã hạ nhiệt mà không gây ra suy thoái — điều mà giới tài chính gọi là "soft landing". Adam Posen của Peterson Institute gọi đây là "disinflation gần như không tốn chi phí" và coi đó là "chiến thắng lớn" của Fed dưới Powell.

Nhưng khi Powell rời nhiệm sở ngày 15/5, lạm phát vẫn trên mục tiêu 2% — năm thứ năm liên tiếp. Đó là di sản chưa hoàn tất mà người kế nhiệm phải tiếp quản.

Những Bóng Tối Khác Trong Tám Năm
Di sản của Powell không chỉ về lạm phát và đại dịch.

Năm 2023, cuộc khủng hoảng ngân hàng khu vực nổ ra với sự sụp đổ của Silicon Valley Bank — một trong những vụ phá sản ngân hàng lớn nhất trong lịch sử Mỹ. Fed can thiệp kịp thời để ngăn contagion lan rộng — nhưng để lại câu hỏi: liệu các cơ quan quản lý có thể phát hiện vấn đề sớm hơn không?

Một loạt bê bối đạo đức nội bộ về giao dịch đầu tư của các quan chức Fed đã buộc Powell phải áp dụng các quy tắc nghiêm ngặt hơn năm 2022. Nhưng rắc rối vẫn tiếp diễn: Thống đốc Adriana Kugler từ chức năm ngoái vì vi phạm chính các quy định đó.

Và khi Trump trở lại Nhà Trắng, Powell đã thu hẹp các nỗ lực về đa dạng và bình đẳng, công bố cắt giảm nhân sự, rút khỏi liên minh các ngân hàng trung ương nghiên cứu rủi ro khí hậu. Những điều chỉnh phù hợp với chỉ đạo của chính quyền mới — nhưng khiến ông bị chỉ trích từ cả hai phía: Cộng hòa cáo buộc ông "thay đổi theo chiều gió chính trị", Dân chủ cho rằng ông đang làm hài lòng Trump.

Khoảnh Khắc Biểu Tượng: Hai Người Đàn Ông Đội Mũ Bảo Hộ
Mùa hè 2025, Trump đích thân đến thăm công trình cải tạo trụ sở Fed tại Washington — và tạo ra một trong những hình ảnh biểu tượng nhất nhiệm kỳ Powell: tổng thống và chủ tịch ngân hàng trung ương, cùng đội mũ bảo hộ và mặc vest, đứng cạnh nhau trong cái nóng oi ả mùa hè.



Trump tuyên bố chi phí thực tế còn cao hơn con số chính thức 2,5 tỷ USD. Powell đeo kính lên, xem xét tài liệu được đưa cho ông, rồi bình tĩnh nói với tổng thống: các con số của ông không chính xác.

Khoảnh khắc đó lan truyền khắp mạng — không phải vì ai nổi giận, mà vì nó quá thật. Một quan chức chính phủ bình tĩnh đính chính tổng thống ngay trước mặt camera.

"Cánh Bị Cắt Nhưng Không Đổi Hướng"
Sau trát đòi hầu tòa tháng 1, Powell quyết định ở lại Fed với tư cách Thống đốc — một quyết định chưa có tiền lệ và gây tranh cãi — với lý do rõ ràng: ông chưa tin rằng cuộc tấn công pháp lý từ Nhà Trắng đã thực sự kết thúc.

Trong hành trình đó, ông huy động được sự ủng hộ từ Quốc hội theo cả hai đảng — điều ông đã dày công xây dựng trong nhiều năm. Quan trọng nhất: Thượng nghị sĩ Cộng hòa Thom Tillis cam kết chặn đề cử Kevin Warsh cho đến khi DOJ chấm dứt điều tra. Lời hứa đó có hiệu lực — DOJ đóng hồ sơ điều tra về Powell, dù bảo lưu quyền mở lại.

Phán quyết của lịch sử có lẽ đã được Peter Conti-Brown, nhà sử học hàng đầu về Fed, tóm gọn tốt nhất: "Những khoảnh khắc thử thách thực sự của ông là trong Covid-19 năm 2020 và trong cuộc tấn công toàn diện của chính quyền Trump vào độc lập ngân hàng trung ương năm 2025 và 2026. Vị trí của ông trong lịch sử đã được bảo đảm dựa trên bất kỳ điều nào trong hai điều đó."

Michael Faulkender, người từng giữ các vị trí quan trọng tại Bộ Tài chính trong cả hai nhiệm kỳ Trump, nhận xét thẳng thắn: "Thông thường ông ấy sẽ đi vào lịch sử với hồ sơ khá kém. Thay vào đó, tôi nghĩ ông ấy sẽ được ca ngợi trong lịch sử vì nhận thức của mọi người về sự bảo vệ Fed của ông."

Di Sản Chưa Hoàn Tất — Và Bài Toán Của Warsh
Kevin Warsh — người kế nhiệm Powell — tiếp quản một Fed đang đứng trước giao lộ khó khăn: lạm phát chưa về đích, chiến tranh Iran đang tạo thêm cú sốc giá năng lượng, và kỳ vọng từ Trump sẽ sớm va chạm với thực tế là Fed nghiêng về việc giữ nguyên lãi suất.



Warsh đã chỉ trích Powell vì thất bại lạm phát hậu Covid, gọi đó là "sai lầm chính sách chết người", và hứa hẹn cải tổ lớn về chính sách lẫn truyền thông. Liệu ông có giữ được độc lập trước áp lực của Trump hay không — đó là câu hỏi mà thị trường sẽ trả lời trong những tháng tới.

Powell để lại một lời khuyên cho người kế nhiệm: đứng ngoài chính trị đảng phái, duy trì quan hệ tốt với Quốc hội, ghi nhận tài năng và nỗ lực của nhân viên Fed.

Và một câu trích dẫn từ ban nhạc ông yêu thích nhất, Grateful Dead, có lẽ tóm tắt tám năm tốt hơn bất kỳ phân tích kinh tế nào: "What a long, strange trip it's been."

Nhìn Từ Góc Độ Nhà Đầu Tư Việt Nam
Tám năm của Powell ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường Việt Nam qua lãi suất đô la, tỷ giá và dòng vốn quốc tế. Người kế nhiệm Warsh — với định hướng "tiền lành mạnh" và không sẵn sàng bơm tiền cứu thị trường — sẽ tạo ra môi trường khác hẳn với kỷ nguyên Powell.

Điều đó có nghĩa gì? USD có thể mạnh hơn và ít biến động hơn trong ngắn hạn nếu Warsh giữ vững lập trường. Nhưng nếu kinh tế Mỹ yếu đi mà Fed không nới lỏng ngay, áp lực dòng vốn rút khỏi thị trường mới nổi có thể tăng.

Kỷ nguyên Fed của Powell — với tất cả những thăng trầm và tranh cãi — đã định hình thị trường tài chính toàn cầu trong một thập kỷ. Kỷ nguyên Warsh sẽ khác. Câu hỏi là khác theo hướng nào.

Cơ hội đầu tư hiện tại: Bạc
Trên khung D, nhịp tăng hiện tại từ vùng hỗ trợ 62-64 đã xác nhận sóng (2) và kịch bản chạy sóng (3) theo lý thuyết sóng sẽ có khả năng hướng lên các mục tiêu vượt đỉnh sóng (1) và là sóng dài nhất, nên sẽ có khả năng taget lên vùng 9x.

Lý thuyết sóng được xác nhận khi xu hướng xác nhận vượt qua vùng cản hiện tại (đỉnh sóng 1) quanh 83-84.



Bạc nhận nhận trên khung D vượt đỉnh gần nhất ( theo phân tích lý thuyết sóng hôm qua đã chia sẻ, là xác nhận vượt đỉnh sóng 2). Đây là tín hiệu tích cực cho đà tăng tiếp diễn. các mục tiêu phía trước gần nhất quanh 91-92; 95-96$.

=> Chiến lược ưu tiên: Bảo lưu quan điểm từ đầu tuần - Canh Mua.



-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư. NĐT quan tâm liên hệ với tôi cũng như tham gia nhóm cộng đồng qua thông tin trên trang cá nhân.

***Tư vấn đầu tư hàng hoá thông qua Sở giao dịch Hàng hoá Việt Nam (MXV)***
- Hợp pháp - Minh Bạch - Thanh khoản cao tiêu chuẩn quốc tế
- Mua bán 2 chiều LONG SHORT - Giao dịch T0 - Đòn bẩy 20 lần không lãi vay Margin - Liên thông 52 quốc gia
- Mobile/ z.a.lo: 0867 091 553 ( Để tham gia room )
- Link nhóm zalo tin tức hàng hóa phái sinh: https://zalo.me/g/tdoxrn656