Sau nhiều năm suy yếu, thị trường hàng hóa có thể đang chuẩn bị cho một siêu chu kỳ mới. Nguồn cung tập trung, nhu cầu bùng nổ từ điện khí hóa và AI cùng yếu tố tài chính hỗ trợ đang tạo tiền đề cho một làn sóng tăng giá dài hạn.

Hàng hóa và khả năng hình thành siêu chu kỳ mới

Trong hơn một thập kỷ qua, hàng hóa đã trải qua giai đoạn khó khăn với giá cả biến động và lợi nhuận đầu tư giảm sút. Tuy nhiên, nhiều yếu tố cấu trúc cho thấy bức tranh có thể thay đổi. Tương tự các siêu chu kỳ trước – như cú sốc dầu mỏ những năm 1970 hay làn sóng đô thị hóa của Trung Quốc đầu những năm 2000 – hiện nay, nguồn cung hạn chế cùng nhu cầu bùng nổ có thể tạo ra đợt tăng trưởng kéo dài.

Rủi ro từ nguồn cung tập trung

Một trong những yếu tố then chốt là sự tập trung sản xuất và chế biến hàng hóa vào một số ít quốc gia. Theo S&P Global, hơn 40% đồng thế giới đến từ Chile và Peru, trên 50% quặng sắt đến từ Australia và Brazil, trong khi Kazakhstan chiếm tới 40% nguồn cung uranium toàn cầu. Ở khâu tinh luyện, Trung Quốc chiếm gần 90% sản lượng đất hiếm và hơn 40% đồng tinh luyện toàn cầu.

Sự phụ thuộc này biến hàng hóa thành công cụ địa chính trị, như việc Trung Quốc từng hạn chế xuất khẩu đất hiếm hay Mỹ gắn cam kết mua LNG dài hạn trong các thỏa thuận thương mại. Đồng thời, việc khai thác mỏ mới ngày càng khó khăn, chi phí cao và thời gian triển khai có thể kéo dài hơn một thập kỷ khiến nguồn cung thêm hạn chế.

Nhu cầu bùng nổ từ điện khí hóa và trí tuệ nhân tạo

Bên cạnh nguồn cung, xu hướng cầu đang tăng mạnh. Toàn cầu đang thúc đẩy quá trình điện khí hóa và giảm phát thải, kéo theo nhu cầu kim loại công nghiệp. Đồng là ví dụ tiêu biểu, không chỉ phục vụ xây dựng mà còn là vật liệu chủ chốt trong xe điện, năng lượng tái tạo và lưới điện thông minh.

Ngoài ra, các tập đoàn công nghệ lớn đang đầu tư hàng trăm tỷ USD mỗi năm vào hạ tầng trung tâm dữ liệu và dự án năng lượng để phục vụ AI. Điều này khiến nhu cầu năng lượng và nguyên vật liệu trở thành yếu tố sống còn, khó có thể suy giảm trong ngắn hạn. Theo IEA, chỉ riêng đồng có thể thiếu hụt tới 30% vào năm 2035 nếu chỉ dựa trên chính sách hiện hành và dự án khai thác đã công bố.

Yếu tố tài chính đang xoay chiều

Giá hàng hóa hiện vẫn thấp hơn nhiều so với đỉnh trong quá khứ. Giá đồng điều chỉnh theo lạm phát vẫn thấp hơn 30% so với đỉnh năm 2011, trong khi giá dầu và chỉ số Bloomberg Commodities Index còn thấp hơn tới 70% so với đỉnh năm 2008. Trái lại, chứng khoán Mỹ liên tục lập đỉnh mới.

Trong bối cảnh lạm phát dai dẳng và khả năng cắt giảm lãi suất bị hạn chế, các nhà đầu tư có thể tìm tới hàng hóa như một kênh phòng hộ mới, thay thế cho trái phiếu vốn mất dần vai trò cân bằng rủi ro. Vàng đã chứng minh sức hấp dẫn này, và kim loại công nghiệp hay năng lượng có thể là bước tiếp theo.

Triển vọng dài hạn của chu kỳ siêu tăng giá

Lịch sử cho thấy, một khi siêu chu kỳ hàng hóa bắt đầu, rất khó để chấm dứt sớm. Các biện pháp chính sách quyết liệt hoặc đột phá công nghệ mới thường là yếu tố duy nhất có thể đảo chiều. Điều đó có nghĩa là nếu chu kỳ mới hình thành, nó có thể kéo dài nhiều năm, thậm chí hàng thập kỷ.

Những điều kiện nền tảng về cung – cầu, tài chính và địa chính trị đang đồng loạt xuất hiện, cho thấy khả năng chúng ta đang ở ngưỡng khởi đầu của một siêu chu kỳ hàng hóa mới.

Theo: Reuters