Đàm phán Nga – Ukraine bế tắc: Mỹ thừa nhận rào cản lớn, châu Âu gia tăng sức ép đa chiều

Tiến trình đàm phán nhằm chấm dứt xung đột Nga – Ukraine tiếp tục đối mặt với những trở ngại đáng kể, khi các bên liên quan chưa tìm được tiếng nói chung trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang.

Ngày 23/4, Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ vẫn đang nỗ lực thúc đẩy giải pháp cho cuộc xung đột, song thừa nhận mức độ đối đầu giữa lãnh đạo các bên là rào cản then chốt cản trở tiến trình đàm phán. Trước đó, các cuộc họp của nhóm công tác ba bên gồm Nga, Mỹ và Ukraine đã tạm thời bị đình trệ, làm gián đoạn các nỗ lực ngoại giao vốn đã mong manh.

Về phía Moskva, Điện Kremlin cho biết Tổng thống Vladimir Putin sẵn sàng gặp Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky, nhưng chỉ khi các cuộc đàm phán đạt đến giai đoạn hoàn tất những thỏa thuận cụ thể. Đồng thời, người phát ngôn Dmitry Peskov nhận định nội bộ châu Âu đang xuất hiện dấu hiệu chia rẽ, và Nga cần chuẩn bị cho kịch bản đối đầu kéo dài, tiếp tục theo đuổi các mục tiêu chiến lược trong chiến dịch quân sự tại Ukraine.

Trong khi đó, Liên minh châu Âu (EU) đang gia tăng áp lực cả về chính trị lẫn kinh tế. Khối này kêu gọi sớm khởi động các cuộc đàm phán kết nạp Ukraine, đồng thời thông qua gói hỗ trợ tài chính quy mô lớn trị giá 90 tỷ euro, dự kiến giải ngân theo ba giai đoạn nhằm hỗ trợ quân sự, ngân sách và ổn định kinh tế vĩ mô cho Kiev. Bên cạnh đó, EU cũng tiếp tục siết chặt các biện pháp trừng phạt, thông qua gói trừng phạt thứ 20 kể từ khi xung đột bùng phát vào tháng 2/2022, tập trung vào các lĩnh vực năng lượng, ngân hàng và thương mại của Nga.

Trong tuyên bố chung, Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ghi nhận những tiến bộ đáng kể của Ukraine trong tiến trình hội nhập, đồng thời kêu gọi nhanh chóng thành lập các nhóm đàm phán chính thức.

Tuy nhiên, giới lãnh đạo châu Âu vẫn giữ quan điểm thận trọng. Đại diện cấp cao về chính sách đối ngoại Kaja Kallas cho biết các nước thành viên đang cân nhắc nhiều phương án liên quan đến tiến trình gia nhập của Ukraine, nhưng vẫn tuân thủ quy trình tiêu chuẩn như đối với các quốc gia ứng viên khác, trừ khi có thỏa thuận đặc biệt. Cùng quan điểm, Thủ tướng Luxembourg Luc Frieden nhấn mạnh rằng không tồn tại “con đường tắt”, và Ukraine cần đáp ứng đầy đủ các tiêu chí cải cách trước khi trở thành thành viên chính thức.

Trước đó, EU đã trao quy chế ứng cử viên cho Ukraine từ tháng 6/2022, và đến tháng 6/2024, các hội nghị liên chính phủ đã chính thức khởi động tiến trình đàm phán gia nhập. Tuy nhiên, trong bối cảnh xung đột chưa có dấu hiệu hạ nhiệt và các bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn, triển vọng đạt được một thỏa thuận toàn diện trong ngắn hạn vẫn còn nhiều thách thức.