Các ngân hàng trung ương châu Á đang phải tăng cường các biện pháp bảo vệ đồng nội tệ trước áp lực từ đồng USD mạnh, giá dầu leo thang và dòng vốn ngoại rút khỏi khu vực. Cuộc chiến này không chỉ diễn ra trong nước mà còn mở rộng sang các thị trường ngoại hối quốc tế.

Áp lực ngày càng lớn lên các đồng tiền châu Á

Nhiều ngân hàng trung ương tại châu Á đang đối mặt với thách thức lớn trong việc ổn định tỷ giá khi đồng USD tiếp tục mạnh lên, giá năng lượng tăng cao và dòng vốn quốc tế liên tục rời khỏi các thị trường mới nổi.

Từ Hàn Quốc, Ấn Độ đến Philippines, các nhà hoạch định chính sách đang buộc phải triển khai nhiều biện pháp nhằm giảm bớt áp lực mất giá của đồng nội tệ. Theo Bloomberg, sự kết hợp giữa giá dầu cao, dòng vốn rút lui và sức mạnh của đồng bạc xanh đã khiến nhiều đồng tiền trong khu vực chịu sức ép đáng kể, buộc các ngân hàng trung ương phải can thiệp cả trên thị trường quốc tế.

Tại Hàn Quốc, Bộ Tài chính nước này tuyên bố sẽ siết chặt việc giám sát các giao dịch phái sinh ngoại hối ở nước ngoài. Philippines yêu cầu các ngân hàng chỉ sử dụng các hợp đồng kỳ hạn không giao nhận (NDF) cho các mục đích kinh tế thực tế. Trong khi đó, Ấn Độ đã hạ giới hạn vị thế mở ròng của các ngân hàng xuống còn 100 triệu USD.

Mục tiêu của các biện pháp này là hạn chế hoạt động đầu cơ trên thị trường ngoại hối nước ngoài – yếu tố được cho là đang làm gia tăng áp lực lên tỷ giá của nhiều đồng tiền châu Á.

Indonesia tăng lãi suất, nhiều đồng tiền chạm đáy lịch sử

Indonesia là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ làn sóng biến động tỷ giá hiện nay. Ngày 9/6, Ngân hàng Trung ương Indonesia (BI) bất ngờ nâng lãi suất nhằm hỗ trợ đồng rupiah.

BI cho biết cơ quan này đang hoạt động tích cực trên thị trường ngoại hối toàn cầu “suốt ngày đêm” để bảo vệ giá trị đồng nội tệ.

Những lo ngại của các nhà hoạch định chính sách càng gia tăng khi hoạt động giao dịch ngoại hối ngoài nước được cho là đang khuếch đại áp lực lên thị trường trong nước. Cú sốc giá dầu do căng thẳng Mỹ - Iran gây ra càng khiến tình hình trở nên nghiêm trọng hơn, đặc biệt với các nền kinh tế phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng.

Đồng rupiah của Indonesia đã vượt mốc 18.000 rupiah/USD. Đồng won Hàn Quốc giảm xuống mức thấp nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Đồng rupee của Ấn Độ và peso Philippines cũng đồng loạt rơi xuống các mức thấp kỷ lục.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng các biện pháp kiểm soát giao dịch ngoại tệ ngoài nước chỉ có thể giúp giảm áp lực trong ngắn hạn.

Ông Michael Wan, chuyên gia phân tích tiền tệ cấp cao của MUFG Bank Ltd., nhận định: “Những giải pháp đó có thể có một số tác động. Nhưng cuối cùng, để thành công, vẫn cần phải có sự thay đổi trong các yếu tố cơ bản”.

Vai trò của thị trường NDF và ảnh hưởng từ các trung tâm tài chính toàn cầu

Hợp đồng kỳ hạn không giao nhận (NDF) là công cụ phái sinh được thanh toán bằng tiền mặt, cho phép nhà đầu tư phòng ngừa rủi ro hoặc đầu cơ vào các đồng tiền không dễ dàng giao dịch trên thị trường nội địa.

Theo Deutsche Bank, NDF hiện chiếm khoảng 4% thị trường ngoại hối toàn cầu có quy mô giao dịch khoảng 10 nghìn tỷ USD mỗi ngày. Tuy nhiên, tại châu Á, vai trò của NDF lớn hơn đáng kể do nhiều quốc gia vẫn áp dụng các hạn chế đối với khả năng chuyển đổi tiền tệ.

Điều này khiến các hoạt động giao dịch tại những trung tâm tài chính lớn như Singapore, London và New York có thể tác động trực tiếp đến tỷ giá tại các nền kinh tế châu Á.

Để giảm sự phụ thuộc vào thị trường NDF ở nước ngoài, nhiều quốc gia đã triển khai các biện pháp cải cách.

Ấn Độ cho phép các ngân hàng trong nước tham gia thị trường NDF từ năm 2020 và nỗ lực đưa hoạt động này về trung tâm tài chính GIFT City. Hàn Quốc mở rộng khả năng tiếp cận thị trường ngoại hối cho nhà đầu tư nước ngoài và kéo dài thời gian giao dịch. Trong khi đó, Thái Lan cho phép các doanh nghiệp không cư trú tiếp cận thanh khoản đồng baht trong nước và tự do phòng ngừa rủi ro tỷ giá.

Ông Khoon Goh, Trưởng bộ phận nghiên cứu châu Á của ANZ, cho rằng nguyên nhân khiến thị trường NDF tồn tại là do những hạn chế trên thị trường nội địa. Khi các rào cản được dỡ bỏ và thanh khoản trở nên dồi dào hơn, nhu cầu đối với NDF sẽ dần suy giảm, tương tự những gì đã xảy ra với đồng đôla Singapore và đồng baht Thái Lan.

Các ngân hàng trung ương phải can thiệp mạnh để ổn định thị trường

Dù từng cảnh báo về các giao dịch ngoại hối ngoài nước, nhiều ngân hàng trung ương hiện không còn lựa chọn nào khác ngoài việc trực tiếp tham gia vào những thị trường này để ổn định tỷ giá.

Các hoạt động can thiệp đã góp phần làm suy giảm dự trữ ngoại hối của nhiều quốc gia trong khu vực.

Ngân hàng Trung ương Ấn Độ (RBI) được cho là đang can thiệp rất mạnh bằng cách bán USD, đặc biệt ở các hợp đồng kỳ hạn ngắn. Theo các nhà giao dịch, tổng vị thế USD ngắn hạn của RBI, bao gồm cả các vị thế phái sinh ngoài nước, có thể đã lên tới khoảng 115 tỷ USD. Ngân hàng Trung ương Indonesia cũng đã bán USD trên thị trường quốc tế nhằm hỗ trợ đồng rupiah.

Các động thái này đã giúp giảm bớt tác động lan truyền từ thị trường nước ngoài sang thị trường nội địa. Tại Ấn Độ, RBI thường được cho là can thiệp ngay trước khi thị trường trong nước mở cửa nhằm giảm áp lực mất giá đối với đồng rupee.

Nguyên nhân sâu xa vẫn nằm ở các yếu tố kinh tế cơ bản

Một bộ phận nhà đầu tư cho rằng nguyên nhân khiến nhiều đồng tiền châu Á suy yếu không hoàn toàn đến từ giao dịch đầu cơ ngoài nước mà còn bắt nguồn từ những khó khăn kinh tế nội tại.

Tại Ấn Độ, các quỹ đầu tư quốc tế đã rút khoảng 30 tỷ USD khỏi thị trường chứng khoán trong năm nay. Ở Indonesia, giới đầu tư ngày càng lo ngại về triển vọng tăng trưởng và chính sách tài khóa dưới thời Tổng thống Prabowo Subianto.

Philippines đang đối mặt với nguy cơ lạm phát tăng mạnh do giá dầu leo thang. Trong khi đó, Hàn Quốc ghi nhận hơn 78 tỷ USD vốn ngoại ròng rút khỏi thị trường chứng khoán kể từ đầu năm, bất chấp làn sóng tăng trưởng liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI).

Theo bà Lavanya Venkateswaran, chuyên gia kinh tế cấp cao của OCBC, các biện pháp mà ngân hàng trung ương các nước đang thực hiện, bao gồm cả việc can thiệp trên thị trường quốc tế, chủ yếu nhằm ngăn ngừa những biến động quá mức của thị trường tài chính.

Bà cũng nhận định rằng việc tăng lãi suất vẫn là một lựa chọn đang được cân nhắc tại nhiều quốc gia trong khu vực, bao gồm Ấn Độ, Indonesia và Philippines.

Nguồn: VnEconomy