Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) vừa quyết định nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, đánh dấu lần đầu tiên cơ quan này thắt chặt chính sách tiền tệ kể từ năm 2023. 

ECB chính thức nâng lãi suất lên 2,25%

Tại cuộc họp chính sách diễn ra ngày 11/6 ở Frankfurt (Đức), Hội đồng Thống đốc ECB đã quyết định tăng lãi suất chủ chốt thêm 0,25 điểm phần trăm, đưa mức lãi suất này lên 2,25%.

Động thái trên đã được thị trường dự báo từ trước. Dữ liệu từ LSEG cho thấy giới đầu tư gần như chắc chắn ECB sẽ thực hiện ít nhất một đợt tăng lãi suất trong kỳ họp lần này nhằm đối phó với áp lực giá cả đang gia tăng trên toàn khu vực đồng euro.

Theo ECB, quyết định nâng lãi suất được đưa ra nhằm hạn chế nguy cơ lạm phát kéo dài do những tác động từ cuộc chiến tại Trung Đông, đặc biệt là các biến động mạnh trên thị trường năng lượng.

Trong thông báo sau cuộc họp, ECB cho biết xung đột giữa Mỹ và Iran đã tạo ra cú sốc lớn đối với thị trường năng lượng toàn cầu.

Việc eo biển Hormuz bị gián đoạn hoạt động cùng với những thiệt hại tại các cơ sở sản xuất năng lượng ở Trung Đông đã làm gia tăng nguy cơ thiếu hụt nguồn cung, kéo giá năng lượng tăng mạnh trong thời gian qua.

Mặc dù một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời vẫn đang được duy trì, ECB cho rằng môi trường địa chính trị vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Những ngày gần đây, căng thẳng giữa Washington và Tehran tiếp tục leo thang, rồi lại có dấu hiệu hạ nhiệt sau tuyên bố của Tổng thống Donald Trump vào ngày 11/6 về khả năng hai bên tiến gần đến một thỏa thuận mới.

ECB nhấn mạnh việc tăng lãi suất là một phần trong các kịch bản ứng phó với nguy cơ lạm phát kéo dài nếu cú sốc năng lượng tiếp tục lan rộng sang các lĩnh vực khác của nền kinh tế.

ECB nâng dự báo lạm phát, hạ triển vọng tăng trưởng

Cùng với quyết định về lãi suất, ECB cũng công bố các dự báo kinh tế mới cho khu vực đồng euro.

Theo đó, lạm phát trung bình của eurozone được dự báo đạt 3% trong năm 2026, trước khi giảm xuống còn 2,3% vào năm 2027 và trở lại mức mục tiêu 2% vào năm 2028.

Ngân hàng trung ương cho biết việc điều chỉnh tăng dự báo lạm phát phản ánh kỳ vọng giá năng lượng sẽ duy trì ở mức cao hơn trong thời gian dài, đồng thời tạo hiệu ứng lan tỏa tới giá thực phẩm, hàng hóa và dịch vụ.

Ở chiều ngược lại, triển vọng tăng trưởng kinh tế của khu vực đã bị điều chỉnh giảm.

ECB hiện dự báo kinh tế eurozone sẽ tăng trưởng khoảng 0,8% trong năm 2026, 1,2% vào năm 2027 và 1,5% vào năm 2028. Theo cơ quan này, tác động của cuộc chiến tới thị trường hàng hóa, thu nhập thực tế của người dân và niềm tin kinh doanh đang tạo áp lực đáng kể đối với hoạt động kinh tế trong khu vực.

ECB để ngỏ khả năng tiếp tục thắt chặt chính sách

Phát biểu tại cuộc họp báo sau quyết định lãi suất, Chủ tịch ECB Christine Lagarde cho biết triển vọng kinh tế vẫn đối mặt với mức độ bất định rất lớn.

Bà nhận định rủi ro lạm phát vẫn đang nghiêng theo chiều hướng tăng, trong khi tăng trưởng kinh tế lại đối mặt với nguy cơ suy yếu. Vì vậy, ECB sẽ không cam kết trước bất kỳ lộ trình lãi suất cố định nào trong thời gian tới.

Theo bà Lagarde, mức độ ảnh hưởng của cuộc chiến tại Trung Đông đối với lạm phát và tăng trưởng trong trung hạn sẽ phụ thuộc vào thời gian kéo dài của cú sốc năng lượng, quy mô tăng giá năng lượng cũng như các tác động lan truyền tới nền kinh tế.

Giới chuyên gia đánh giá ra sao?

Ông Mark Wall, Kinh tế trưởng phụ trách châu Âu của Deutsche Bank, cho rằng đây là một cột mốc đáng chú ý đối với chính sách tiền tệ toàn cầu.

Theo ông, không chỉ là lần tăng lãi suất đầu tiên của ECB kể từ năm 2023, đây còn là một trong những động thái siết chặt chính sách đầu tiên của các ngân hàng trung ương lớn nhằm trực tiếp ứng phó với cú sốc năng lượng.

Tuy nhiên, ông Wall nhận định chu kỳ tăng lãi suất hiện tại khó kéo dài quá xa. Dù áp lực lạm phát vẫn tồn tại, rủi ro suy giảm tăng trưởng cũng ngày càng rõ rệt. Deutsche Bank dự báo ECB có thể thực hiện thêm một đợt tăng lãi suất vào tháng 9 trước khi tạm dừng.

Trong khi đó, ông Neil Birrell, Giám đốc đầu tư tại Premier Miton, cho rằng quyết định của ECB hoàn toàn phù hợp với bối cảnh lạm phát hiện nay. Theo ông, dù triển vọng tăng trưởng đã bị điều chỉnh giảm, ECB vẫn chưa quá lo ngại về nguy cơ suy thoái kinh tế.

Điều này đồng nghĩa với việc cơ quan hoạch định chính sách tiền tệ của châu Âu vẫn còn dư địa để tiếp tục nâng lãi suất nếu áp lực lạm phát chưa được kiểm soát. Theo ông Birrell, hướng đi tiếp theo của lãi suất sẽ phụ thuộc rất lớn vào các dữ liệu kinh tế được công bố trong những tháng tới.

Lạm phát tiếp tục vượt xa mục tiêu của ECB

Số liệu sơ bộ mới nhất cho thấy lạm phát tại eurozone đã tăng lên 3,2% trong tháng 5, cao hơn đáng kể so với mục tiêu 2% mà ECB theo đuổi.

Trong khi đó, nền kinh tế khu vực đồng euro chỉ tăng trưởng 0,1% trong quý I năm nay, cho thấy khu vực đang phải đối mặt với bài toán khó khi vừa phải kiểm soát lạm phát, vừa phải duy trì đà phục hồi kinh tế trong môi trường đầy biến động.

Nguồn: VnEconomy