Dòng hàng hóa giá rẻ từ Trung Quốc đang trở thành tâm điểm trong căng thẳng thương mại giữa Bắc Kinh và các nước đang phát triển. Những sản phẩm giá rẻ, vốn là kết quả của chính sách bơm tiền vào lĩnh vực sản xuất sau bong bóng bất động sản vỡ vào năm 2021, đã tràn ngập các thị trường mới nổi, gây áp lực nặng nề lên ngành công nghiệp địa phương.

Tác động đến ngành công nghiệp địa phương

Sự xuất hiện ồ ạt của hàng Trung Quốc đã khiến hàng nghìn nhà máy tại Đông Nam Á và nhiều khu vực khác phải đóng cửa. Tại Thái Lan, từ đầu năm 2023 đến quý I/2024, hơn 1.700 nhà máy đã ngừng hoạt động. Tình trạng tương tự xảy ra tại Indonesia, nơi sáu nhà máy gốm sứ đã phải đóng cửa do không thể cạnh tranh với các sản phẩm giá rẻ của Trung Quốc.

Các quốc gia như Indonesia và Brazil đã triển khai nhiều biện pháp bảo hộ, từ đánh thuế nhập khẩu đến điều tra chống bán phá giá, nhằm bảo vệ doanh nghiệp nội địa. Cụ thể, Brazil - một đồng minh trong khối BRICS - đã áp dụng hơn 120 biện pháp hạn chế nhập khẩu đối với các mặt hàng từ Trung Quốc, bao gồm phụ tùng ô tô, thép và thiết bị viễn thông.

Lợi ích và bất lợi đan xen

Mặc dù dòng hàng giá rẻ mang lại lợi ích cho người tiêu dùng có thu nhập thấp, nó lại gây ra những thiệt hại nghiêm trọng cho các ngành công nghiệp nội địa. Đồng thời, sự gia tăng xuất khẩu của Trung Quốc đang làm thặng dư thương mại của nước này với các nền kinh tế mới nổi đạt con số 384 tỷ USD trong 12 tháng tính đến tháng 8/2024.

Tuy vậy, mối quan hệ thương mại giữa Trung Quốc và các quốc gia đang phát triển không chỉ toàn màu xám. Việc các doanh nghiệp bán sản phẩm cho Trung Quốc đã thúc đẩy nhu cầu, từ đó tạo công ăn việc làm cho người lao động tại các quốc gia này. Theo Ngân hàng Thế giới, mỗi khi kinh tế Trung Quốc tăng trưởng 1%, các nền kinh tế mới nổi ở châu Á có thể được hưởng lợi với mức tăng trưởng thêm 0,14%.

Những thách thức phía trước

Tuy nhiên, tác động tích cực từ sự tăng trưởng của Trung Quốc đang có dấu hiệu giảm dần. Nếu xu hướng này tiếp diễn, các nước đang phát triển có thể phải đối mặt với những cú sốc kinh tế tương tự như Mỹ đã trải qua cách đây 25 năm, khi ngành sản xuất nội địa bị tổn thương bởi sự cạnh tranh từ hàng hóa Trung Quốc.

Ngoài ra, căng thẳng thương mại giữa Trung Quốc và Mỹ leo thang, cùng với việc Bắc Kinh có thể hạ giá đồng nhân dân tệ để thúc đẩy xuất khẩu, sẽ càng làm gia tăng áp lực lên các quốc gia khác. Để bảo vệ lợi ích kinh tế dài hạn, các nước đang phát triển cần xây dựng chiến lược cân bằng giữa việc tận dụng cơ hội từ thương mại với Trung Quốc và bảo vệ ngành công nghiệp nội địa.

Đọc thêm:

Nến Shooting Star là gì? Cách sử dụng nến Shooting Star hiệu quả nhất

Hàng hóa phái sinh là gì? Tìm hiểu cách đầu tư hàng hóa sinh lời