Thị trường kim loại chứng kiến những biến động cực mạnh khi giá vàng và bạc ghi nhận cú sụt giảm sâu nhất trong nhiều năm, đảo chiều đột ngột sau đợt tăng nóng đã đưa giá lên các mức cao kỷ lục.

Diễn biến giá kim loại 

Kết thúc phiên giao dịch ngày 30/1, vàng giao ngay giảm 8,84%, xuyên thủng mốc 5.000 USD/ounce, trong khi bạc lao dốc hơn 26% - mức giảm trong phiên mạnh nhất kể từ năm 2008 - khi làn sóng bán tháo lan rộng trên toàn bộ thị trường kim loại. 

Tại London, giá đồng giảm gần 4% sau khi vừa vượt mốc 14.000 USD/tấn lần đầu tiên trong phiên ngày thứ Năm, cũng là mức tăng trong ngày mạnh nhất kể từ năm 2008.

Trong suốt năm qua, dòng tiền đầu tư ồ ạt vào kim loại quý đã liên tiếp xô đổ các kỷ lục, khiến ngay cả những nhà giao dịch dày dạn kinh nghiệm cũng bất ngờ, đồng thời làm gia tăng mạnh mức độ biến động giá. Xu hướng này càng tăng tốc trong tháng 1, khi nhà đầu tư tìm đến các tài sản trú ẩn truyền thống trước lo ngại về sự suy yếu giá trị tiền tệ, tính độc lập của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), căng thẳng thương mại và rủi ro địa chính trị.

Dù vẫn hướng tới mức tăng mạnh trong cả tháng, đợt bán tháo ngày thứ Sáu được xem là cú sốc lớn nhất đối với xu hướng tăng kể từ đợt điều chỉnh tương tự vào tháng 10. 

Những nguyên nhân phía sau sự sụt giảm

Nguyên nhân trực tiếp xuất phát từ việc đồng USD bật tăng trở lại sau thông tin chính quyền Tổng thống Donald Trump chuẩn bị đề cử ông Kevin Warsh làm Chủ tịch Fed - thông tin sau đó đã được xác nhận. Đà tăng của đồng bạc xanh đã làm suy yếu tâm lý của những nhà đầu tư trước đó đổ mạnh tiền vào kim loại khi ông Trump phát tín hiệu sẵn sàng chấp nhận một đồng USD yếu hơn.

Theo ông Christopher Wong, chiến lược gia tại Oversea-Chinese Banking Corp, diễn biến của giá vàng “xác nhận bài học cảnh báo quen thuộc: tăng nhanh thì cũng có thể giảm nhanh”. Ông cho rằng dù thông tin về đề cử ông Warsh là chất xúc tác, nhưng một đợt điều chỉnh thực chất đã đến lúc cần xảy ra. “Đó giống như cái cớ mà thị trường chờ đợi để tháo gỡ những nhịp tăng mang tính parabol,” ông nói.

Thị trường kim loại quý vốn đã ở trạng thái sẵn sàng cho những biến động cực đoan, khi giá tăng vọt và độ biến động cao gây áp lực lên mô hình quản trị rủi ro cũng như bảng cân đối của các nhà giao dịch. Goldman Sachs cho biết trong một báo cáo rằng làn sóng mua quyền chọn mua (call options) ở mức kỷ lục - các hợp đồng cho phép người nắm giữ quyền mua ở mức giá xác định trước - đã “cơ học củng cố thêm đà tăng giá”, khi bên bán quyền chọn phải liên tục mua vào để phòng ngừa rủi ro giá tăng.

Đà giảm của vàng có thể còn bị khuếch đại bởi hiện tượng “gamma squeeze”, khi các nhà tạo lập thị trường đang bán khống quyền chọn buộc phải mua thêm hợp đồng tương lai - hoặc cổ phiếu trong trường hợp các quỹ ETF vàng - khi giá tăng vượt qua các vùng tập trung quyền chọn lớn, và bán ra khi giá giảm trở lại để cân bằng danh mục. Với quỹ SPDR Gold Shares ETF, có các vị thế quyền chọn lớn đáo hạn vào thứ Sáu tại các mức 465 USD và 455 USD, trong khi trên sàn Comex, các vị thế quyền chọn lớn cho tháng 3 và tháng 4 tập trung tại các mốc 5.300, 5.200 và 5.100 USD.

Giá vàng giảm kéo theo sự sụt giảm trên thị trường cổ phiếu 

Làn sóng bán tháo kim loại cũng kéo theo cổ phiếu của các tập đoàn khai khoáng lớn giảm mạnh, trong đó các nhà sản xuất vàng hàng đầu như Newmont Corp., Barrick Mining Corp. và Agnico Eagle Mines Ltd. đều giảm hơn 8% trong phiên giao dịch tại New York.

Triển vọng thị trường kim loại quý trong thời gian tới

Ngay cả sau nhịp điều chỉnh, giá vàng vẫn tăng khoảng 18% trong tháng 1, tiến gần tới mức tăng theo tháng mạnh nhất kể từ năm 1980. Đà tăng của bạc còn ấn tượng hơn, khi kim loại này đã tăng hơn 40% từ đầu năm đến nay.

Các nhà phân tích tại Commerzbank AG nhận định mức độ điều chỉnh mạnh “cho thấy thị trường đơn giản là đang chờ một cơ hội để chốt lời sau giai đoạn giá tăng quá nhanh”. Ngân hàng này cho rằng dù tin đồn về việc bổ nhiệm ông Warsh có thể là tác nhân kích hoạt, nhưng khả năng cao Fed “sẽ chịu áp lực và buộc phải cắt giảm lãi suất nhiều hơn so với mức hiện đang được thị trường định giá”.

Sau khi vàng và bạc tăng mạnh trong thời gian ngắn, nhiều chỉ báo kỹ thuật đã phát đi tín hiệu cảnh báo. Một trong số đó là chỉ số sức mạnh tương đối (RSI), cho thấy cả hai kim loại đã rơi vào vùng mua quá mức và có nguy cơ điều chỉnh. RSI của vàng gần đây đã chạm mức 90 - cao nhất trong nhiều thập kỷ.

Theo ông Dominik Sperzel, Trưởng bộ phận giao dịch tại Heraeus Precious Metals, mức độ biến động hiện tại là “cực kỳ lớn”, khi các ngưỡng kháng cự tâm lý 5.000 USD đối với vàng và 100 USD đối với bạc đã nhiều lần bị xuyên thủng trong phiên thứ Sáu. “Thị trường cần chuẩn bị tinh thần cho một giai đoạn biến động kiểu tàu lượn vẫn còn tiếp diễn,” ông nhận định.

Nhà đầu tư Trung Quốc là lực lượng dẫn dắt làn sóng mua vào, với quy mô đủ lớn để buộc Sàn giao dịch kỳ hạn Thượng Hải phải nhanh chóng triển khai các biện pháp hạ nhiệt đà tăng trên thị trường kim loại quý và kim loại công nghiệp.

Trong khi đó, nguy cơ chính phủ Mỹ phải đóng cửa một lần nữa đã được tránh khỏi sau khi ông Trump và các Thượng nghị sĩ Đảng Dân chủ đạt được một thỏa thuận tạm thời. Nhà Trắng hiện vẫn tiếp tục đàm phán với phe Dân chủ về việc áp đặt các giới hạn mới đối với các chiến dịch truy quét nhập cư, vốn đã gây ra làn sóng phản đối trên toàn quốc.

(Theo Money Control)