Thị trường vĩ mô ngày 20/04/2026: Căng thẳng Mỹ - Iran leo thang với loạt diễn biến mâu thuẫn xoay quanh đàm phán và eo biển Hormuz, trong khi Mỹ tăng cường kiểm soát hàng hải và gây áp lực kinh tế. Trung Quốc giữ lập trường thận trọng, còn các yếu tố địa chính trị và chuỗi cung ứng tiếp tục tạo bất ổn toàn cầu.

Iran - Mỹ: Toàn bộ diễn biến về đàm phán

Thứ 6:

• Ngoại trưởng Iran tuyên bố Hormuz đã mở, trong khi Trump nói sẽ đàm phán vào Chủ Nhật tại Pakistan

• IRGC phủ nhận và chỉ trích phát biểu của Ngoại trưởng

• Khoảng 30 tàu bị buộc quay đầu tại Hormuz

Thứ 7:

• 27 tàu rời Hormuz, mức cao nhất từ đầu chiến tranh → cho thấy mở cửa hạn chế

• Xuồng IRGC nổ súng AK vào 2 tàu Ấn Độ đã được phép đi qua trước đó

• Lưu lượng Hormuz giảm mạnh về gần 0

• Trump tuyên bố phái đoàn Mỹ đã lên đường tới Pakistan (không rõ thành phần)

• IRGC nói:

• Không đàm phán vào Chủ Nhật

• Sau đó đổi sang: chỉ đàm phán nếu Mỹ gỡ phong tỏa

• CNN và báo Pakistan: phái đoàn Iran đã tới nơi

• Trump tiếp tục đe dọa Iran sẽ “bị hủy diệt” nếu không đạt thỏa thuận

Chủ Nhật:

• Tàu Touska (từ Trung Quốc tới Iran) bị hải quân Mỹ bắn vào động cơ và tiến hành khám xét

• Iran phản đối mạnh và nói đã dùng drone tấn công tàu Mỹ

• Iran tiếp tục khẳng định không tham gia đàm phán

• CNN và Axios vẫn cho rằng đàm phán có thể diễn ra trước thời hạn chót

Thứ 2 (đến trưa):

• CNN và Nhà Trắng chưa xác nhận việc JD Vance hoặc phái đoàn Mỹ đã rời đi

• Tổng thống Iran nhấn mạnh ngoại giao là quan trọng (có ý muốn đàm phán) nhưng không tin Mỹ

• WSJ: Iran có thể gửi đoàn đàm phán vào thứ 3

Nhận xét:

• Kịch bản Iran mở Hormuz hạn chế để đổi Mỹ gỡ phong tỏa đã xảy ra một phần

• Iran yêu cầu Mỹ gỡ phong tỏa trước khi đàm phán → Mỹ không chấp nhận

• Nếu Iran đàm phán khi chưa được gỡ phong tỏa, sẽ giống Lebanon → Mỹ tiếp tục ép thêm điều kiện

• Trong đàm phán, bên sẵn sàng rời bàn đàm phán là bên có lợi thế. Với giá dầu và thị trường tài chính ổn định, Mỹ không chịu áp lực và có thể tiếp tục chiến lược “tối đa áp lực” lên Iran.

• Nếu Iran tiếp tục đe dọa nhưng không hành động thực tế, Mỹ sẽ tiếp tục leo thang

• Nếu Iran từ chối đàm phán, Mỹ có lý do hợp pháp để mở rộng chiến tranh với lập luận: “đã thử ngoại giao nhưng thất bại”

Mỹ bắn tàu Iran và khám xét

• Tàu Touska:

• Bị Mỹ bắn hỏng động cơ và bắt giữ

• Xuất phát từ Malaysia

• Bộ Quốc phòng Iran khẳng định đây là tàu từ Trung Quốc sang Iran

• Lịch sử tàu:

• Từng cập cảng Gaolan (Zhuhai, Trung Quốc) ngày 29/03

• Khu vực liên quan tới vận chuyển sodium perchlorate (nguyên liệu nhiên liệu tên lửa)

Các câu hỏi đặt ra:

• Vì sao Trung Quốc chuyển vật liệu cho Iran khi đã phủ nhận?

• Vì sao Iran công khai nguồn gốc tàu?

• Vì sao Iran hạn chế tàu Trung Quốc tại Hormuz cùng ngày?

Giả thuyết hợp lý:

• Chính phủ Trung Quốc không phê duyệt giao dịch, Iran tự mua từ nhà cung cấp. Trung Quốc có thể đã báo Mỹ để chặn tàu, vì:

• Iran hiện ít khả năng thay đổi cục diện. Vũ khí chỉ làm tăng xung đột và ảnh hưởng nguồn cung dầu (bất lợi cho Trung Quốc)

• Trung Quốc muốn chiến tranh kết thúc nhanh

• Hội nghị Mỹ - Trung 15/05 đã cam kết không cung cấp vũ khí

• Tàu Touska nằm trong danh sách cấm vận → dễ bị phát hiện

→ Lợi ích gửi hàng thấp hơn rất nhiều so với rủi ro ngoại giao

• Sau khi tàu bị chặn:

• Iran nghi ngờ bị “lộ thông tin”

• Đại sứ quán Iran tại Ấn Độ cho biết không cho tàu Trung Quốc qua Hormuz nếu không được cấp phép

• Lưu ý quan trọng: Đây là ngày đầu tiên dầu Iran trên biển bị cấm vận trở lại

• Bộ Tài chính Mỹ cảnh báo ngân hàng Hong Kong không được giao dịch dầu Iran sau ngày 19

• Hiện chưa có dấu hiệu vi phạm → Trung Quốc có thể đã dừng mua dầu Iran

UAE đề xuất mở Dollar Swap Line với Mỹ

• Đề xuất thiết lập swap line USD để hỗ trợ thanh khoản khẩn cấp

Thực trạng UAE:

• Dự trữ ngoại hối ~350 tỷ USD

• ~150 tỷ USD trái phiếu Kho bạc Mỹ

• ~60 tỷ USD tín phiếu

• Có thêm quỹ tài sản quốc gia lớn

→ Thanh khoản không yếu

Đánh giá:

• Mỹ khó chấp nhận vì:

• Swap line là công cụ đặc quyền cho đồng minh cấp cao

• Có thể gây:

• Lạm dụng thanh khoản

• Rủi ro đạo đức

• Áp lực lạm phát USD

• Biến động tỷ giá

→ Khả năng cao Mỹ từ chối

Mỹ hoàn trả tối đa 166 tỷ USD thuế quan

• Thực hiện sau khi Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết chính sách thuế là trái pháp luật

• Doanh nghiệp có thể nộp yêu cầu hoàn tiền từ hôm nay

• Quy mô:

• 330.000 nhà nhập khẩu

• 53 triệu lô hàng

• Thời gian hoàn tiền: 60–90 ngày (kèm lãi)

Trung Quốc giữ nguyên lãi suất tháng 4

• Lãi suất cho vay 1 năm: 3.0% bằng dự báo và tháng trước

• Tháng thứ 11 liên tiếp không thay đổi

• Lãi suất cho vay 5 năm: 3.5% bằng dự báo và tháng trước

• Phát hành: 85 tỷ NDT trái phiếu đặc biệt kỳ hạn 30 năm (24/4)

• Mức lớn nhất lịch sử

→ Chính sách tiền tệ vẫn thận trọng, tránh bẫy thanh khoản

Blue Origin thất bại phóng vệ tinh

• Tên lửa New Glenn không đưa được vệ tinh BlueBird 7 vào quỹ đạo

• Sự cố xảy ra tại Cape Canaveral

• May mắn: vệ tinh đã có bảo hiểm