Tổng thống Donald Trump bất ngờ tuyên bố có thể ký thỏa thuận hạt nhân với Iran ngay trong ngày, nhưng tiến trình đàm phán vẫn đầy bất định khi hai bên chưa thống nhất thời điểm đối thoại, căng thẳng leo thang sau vụ bắt tàu và nguy cơ xung đột tái bùng phát khi lệnh ngừng bắn sắp hết hạn.

Tuyên bố bất ngờ từ Nhà Trắng, thời điểm gây nhiều nghi vấn

Ngày 20/4, Tổng thống Donald Trump cho biết một thỏa thuận hạt nhân với Iran có thể được “ký kết ngay trong hôm nay” tại Pakistan khi trả lời phỏng vấn Fox News. Tuy nhiên, phát biểu này chưa đi kèm bất kỳ thông tin xác nhận cụ thể nào về nội dung thỏa thuận cũng như tiến trình đàm phán.

Trên thực tế, các cuộc đối thoại giữa Washington và Tehran được cho là chỉ có thể bắt đầu sớm nhất từ ngày 22/4. Đáng chú ý, phía Iran đến nay vẫn chưa xác nhận việc tham gia vòng đàm phán mới, khiến tính khả thi của tuyên bố trên càng bị đặt dấu hỏi lớn.

Chuẩn bị đàm phán tại Pakistan nhưng khả năng diễn ra còn mong manh

Theo nguồn tin từ CNN, Phó tổng thống JD Vance dự kiến lên đường tới Pakistan vào ngày 21/4 để tham gia vòng đàm phán thứ hai với Iran. Nhà Trắng cũng xác nhận phái đoàn Mỹ sẽ sớm di chuyển, song chưa công bố thời gian cụ thể cho cuộc gặp.

Dù công tác chuẩn bị vẫn đang được tiến hành, triển vọng tổ chức đàm phán được đánh giá là khá mong manh trong bối cảnh hai bên liên tục có những phát ngôn cứng rắn nhằm vào nhau. Trước đó, Mỹ và Iran mới chỉ tiến hành một vòng đàm phán kéo dài khoảng 21 giờ tại Islamabad nhưng không đạt được bất kỳ thỏa thuận nào, dù các nỗ lực ngoại giao vẫn tiếp tục.

Áp lực thời gian và nguy cơ xung đột tái bùng phát

Tổng thống Trump cho biết ông đang cân nhắc để lệnh ngừng bắn giữa hai bên kết thúc vào tối 22/4 và nhấn mạnh khả năng gia hạn là “rất khó xảy ra” nếu không đạt được kết quả cụ thể. Đồng thời, ông khẳng định sẽ không chấp nhận một thỏa thuận bất lợi, dù vẫn để ngỏ dư địa đàm phán.

Khi được hỏi về khả năng giao tranh bùng phát trở lại nếu đàm phán thất bại, ông Trump cho rằng kịch bản này “chắc chắn có thể xảy ra”, qua đó cho thấy áp lực thời gian đối với tiến trình ngoại giao đang gia tăng đáng kể.

Iran giữ lập trường cứng rắn, căng thẳng gia tăng sau sự cố trên biển

Ở chiều ngược lại, Tổng thống Masoud Pezeshkian nhấn mạnh Tehran vẫn duy trì “sự ngờ vực sâu sắc mang tính lịch sử” đối với Washington, đồng thời chỉ trích các tín hiệu từ phía Mỹ là thiếu nhất quán và không mang tính xây dựng. Ông khẳng định việc tôn trọng cam kết là nền tảng của đối thoại và Iran sẽ không chấp nhận bị ép buộc bằng vũ lực.

Căng thẳng giữa hai bên càng gia tăng sau vụ khu trục hạm USS Spruance của Mỹ nổ súng và bắt giữ tàu hàng Touska treo cờ Iran tại vịnh Oman vào ngày 19/4, với cáo buộc phương tiện này tìm cách vượt lệnh phong tỏa. Phía Iran lên án đây là hành động “cướp biển” và vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, đồng thời cảnh báo sẽ có phản ứng đáp trả.

Trong bối cảnh đó, Tehran cho biết vẫn “chưa đưa ra quyết định cuối cùng” về việc có tiếp tục tham gia đàm phán với Mỹ hay không, khiến triển vọng đạt được thỏa thuận trong ngắn hạn tiếp tục bị phủ bóng bởi những rủi ro địa chính trị gia tăng.

Nguồn: VnExpress