Giá vàng đang chịu tác động đan xen giữa yếu tố địa chính trị và chính sách tiền tệ, khiến biến động gia tăng trong ngắn hạn. Tuy nhiên, các dữ liệu lịch sử và dòng tiền cho thấy xu hướng dài hạn vẫn tích cực. Vàng tiếp tục đóng vai trò tài sản chiến lược trong bối cảnh rủi ro toàn cầu gia tăng.

MỐI QUAN HỆ GIỮA VÀNG VÀ DẦU ĐANG ĐẢO CHIỀU RÕ RỆT

Giá vàng và dầu thô trong giai đoạn gần đây không còn duy trì mối quan hệ đồng pha như truyền thống. Trong khi dầu Brent tăng mạnh lên vùng 100 – 120 USD/thùng do lo ngại gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông, giá vàng lại không tăng tương ứng và có thời điểm điều chỉnh sâu.

Nguyên nhân cốt lõi đến từ sự mạnh lên của đồng USD và lợi suất trái phiếu Mỹ, khiến vai trò “hàng hóa phòng lạm phát” của vàng bị suy yếu trong ngắn hạn. Điều này phản ánh sự dịch chuyển từ yếu tố hàng hóa sang yếu tố tài chính trong việc định giá vàng.

Biểu đồ cho thấy rõ xu hướng tương quan âm trong giai đoạn 2025–2026, khi đường giá dầu đi lên mạnh trong khi giá vàng có nhịp điều chỉnh. Đặc biệt, sau giai đoạn đầu năm 2026, dầu tăng tốc mạnh nhưng vàng lại dao động và tích lũy, cho thấy dòng tiền không còn phản ứng đồng thời giữa hai tài sản. Đây là tín hiệu quan trọng cho thấy vàng hiện chịu ảnh hưởng lớn hơn từ chính sách tiền tệ thay vì chỉ từ yếu tố lạm phát.

Ngoài ra, dữ liệu dài hơn từ năm 2020 cũng cho thấy mối quan hệ giữa vàng và dầu mang tính chu kỳ, không ổn định. Trong các giai đoạn khủng hoảng, hai tài sản có thể cùng tăng, nhưng trong môi trường lãi suất cao, vàng có xu hướng bị tách khỏi quỹ đạo của dầu.

LỢI SUẤT DÀI HẠN TRỞ THÀNH BIẾN SỐ QUYẾT ĐỊNH

Một trong những yếu tố quan trọng nhất chi phối giá vàng hiện nay là lợi suất trái phiếu, đặc biệt là lợi suất kỳ hạn dài. Khi lợi suất tăng, chi phí cơ hội nắm giữ vàng gia tăng, từ đó tạo áp lực giảm giá.

Trong bối cảnh năm 2026, lợi suất trái phiếu Mỹ kỳ hạn 10 năm duy trì ở vùng cao, cùng với kỳ vọng lãi suất duy trì trong giai đoạn 2026–2027, đã làm giảm sức hấp dẫn của vàng trong ngắn hạn. Đồng USD mạnh lên càng khuếch đại tác động này.

Dữ liệu tương quan 60 ngày cho thấy vàng có mối liên hệ chặt chẽ hơn với lợi suất dài hạn (10Y) so với lãi suất ngắn hạn (2Y). Trong nhiều giai đoạn, tương quan giữa vàng và lợi suất dài hạn mang dấu âm rõ rệt, tức lợi suất tăng thì vàng giảm.

Ngoài ra, biểu đồ cũng cho thấy vàng có xu hướng ngược chiều với USD Index, khi USD giảm mạnh (giai đoạn cuối 2025), vàng tăng mạnh và ngược lại. Điều này củng cố luận điểm rằng yếu tố tiền tệ đang đóng vai trò chi phối chính trong việc định giá vàng hiện tại.

Đáng chú ý, tương quan giữa vàng và cổ phiếu cũng không ổn định, cho thấy vàng không hoàn toàn đóng vai trò trú ẩn trong mọi thời điểm mà phụ thuộc vào bối cảnh vĩ mô cụ thể.

NHU CẦU NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG VẪN LÀ TRỤ ĐỠ DÀI HẠN

Nhu cầu vàng từ các ngân hàng trung ương tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ giá vàng dài hạn. Trong giai đoạn gần đây, dù có sự suy giảm nhẹ, xu hướng tích lũy vàng vẫn được duy trì.

Sau giai đoạn mua ròng kỷ lục khoảng 1,000 tấn/năm trong 2022–2024, lượng mua năm 2025 duy trì quanh 900 tấn, cho thấy nhu cầu vẫn ở mức cao lịch sử.

Biểu đồ cho thấy xu hướng mua ròng của ngân hàng trung ương đã chuyển từ trạng thái bán ròng (trước 2010) sang mua ròng mạnh trong hơn một thập kỷ qua. Các cột dương liên tục từ 2010 đến 2026 phản ánh xu hướng tích lũy dài hạn.

Dù năm 2026 ghi nhận mức tăng thấp hơn so với các năm trước, tổng thể xu hướng vẫn tích cực. Điều này cho thấy các ngân hàng trung ương vẫn xem vàng là tài sản dự trữ chiến lược trong bối cảnh bất ổn địa chính trị và rủi ro hệ thống tài chính.

Ngoài ra, xu hướng đa dạng hóa dự trữ, giảm phụ thuộc vào USD cũng là yếu tố thúc đẩy nhu cầu vàng trong dài hạn.

CUNG CẦU VÀ DÒNG TIỀN ĐANG DỊCH CHUYỂN MẠNH

Cấu trúc cung cầu vàng đang có sự thay đổi rõ rệt dưới tác động của giá cao và biến động thị trường. Nhu cầu vàng vật chất như trang sức suy yếu, trong khi nhu cầu đầu tư và vàng thỏi vẫn duy trì ổn định.

Trong năm 2025, tổng nhu cầu đầu tư vàng đạt khoảng 1,805 tấn, trong đó ETF đóng góp hơn 800 tấn, cho thấy vai trò ngày càng lớn của dòng tiền tài chính.

Bước sang năm 2026, thị trường ghi nhận sự phân hóa khi một phần nhà đầu tư chốt lời sau giai đoạn tăng mạnh, dẫn đến dòng vốn rút ròng ngắn hạn khỏi ETF vàng. Tuy nhiên, điều này không làm thay đổi xu hướng dài hạn khi nhu cầu phòng ngừa rủi ro vẫn hiện hữu.

Ở chiều cung, sản lượng khai thác và hoạt động tái chế có xu hướng tăng trong môi trường giá cao, tạo thêm nguồn cung cho thị trường. Tuy nhiên, mức tăng này không đủ lớn để gây áp lực giảm giá trong dài hạn.

TRIỂN VỌNG VÀNG VẪN TÍCH CỰC TRONG TRUNG VÀ DÀI HẠN

Tổng hợp các yếu tố vĩ mô và dòng tiền cho thấy triển vọng vàng vẫn tích cực, dù chịu áp lực trong ngắn hạn. Các yếu tố hỗ trợ chính bao gồm rủi ro địa chính trị, nợ công cao và xu hướng đa dạng hóa tài sản.

Trong năm 2025, giá vàng đã tăng hơn 65%, từ khoảng 2,600 USD/oz lên trên 4,300 USD/oz, phản ánh vai trò trú ẩn mạnh mẽ trong bối cảnh thị trường biến động.

Bước sang năm 2026, dù giá có điều chỉnh và biến động mạnh, các dữ liệu lịch sử cho thấy đây chỉ là giai đoạn điều chỉnh trong chu kỳ, không phải sự thay đổi cấu trúc của thị trường vàng.

Trong dài hạn, vàng vẫn giữ vai trò quan trọng trong danh mục đầu tư nhờ khả năng phòng ngừa rủi ro, bảo toàn giá trị và hoạt động hiệu quả trong môi trường bất ổn toàn cầu.

--------------------

Hiện nay, nhà đầu tư Việt Nam có thể tham gia giao dịch trực tiếp KIM LOẠI, NÔNG SẢN VÀ NGUYÊN LIỆU CÔNG NGHIỆP thông qua Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) kênh đầu tư hợp pháp được Bộ Công Thương cấp phép. Giao dịch hàng hóa giúp nhà đầu tư chủ động hơn trong việc quản trị rủi ro và nắm bắt biến động giá, đặc biệt trong bối cảnh thị trường kim loại đang biến động mạnh, đồng thời đảm bảo tính thanh khoản và minh bạch so với giao dịch vật chất thật.

Liên hệ tư vấn: Trần Nhài - 0964.274.326