Lãnh đạo Iran cảnh báo nguy cơ leo thang xung đột khu vực sau khi Mỹ đe dọa tấn công hạ tầng, trong khi căng thẳng quanh eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng.

Iran chỉ trích mạnh mẽ tối hậu thư từ Mỹ

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã lên tiếng cảnh báo về hậu quả nghiêm trọng nếu Mỹ tiếp tục theo đuổi các hành động quân sự. Trong bài đăng ngày 5/4, ông cho rằng những bước đi “liều lĩnh” của Donald Trump có thể đẩy toàn khu vực vào một cuộc khủng hoảng lớn.

Ông nhấn mạnh rằng các hành động quân sự sẽ không mang lại lợi ích cho Washington, đồng thời kêu gọi Mỹ tôn trọng quyền lợi của Iran và chấm dứt những động thái bị xem là “nguy hiểm”.

Tối hậu thư làm gia tăng áp lực địa chính trị

Phản ứng từ Tehran được đưa ra sau khi ông Trump yêu cầu Iran phải đạt thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz trước 20h ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội), nếu không sẽ đối mặt với nguy cơ bị tấn công vào các cơ sở hạ tầng quan trọng như điện và giao thông.

Phái bộ Iran tại Liên Hợp Quốc cho rằng đây là lời đe dọa trực tiếp nhằm vào các công trình phục vụ dân sự. Ông Mehdi Tabatabaei – quan chức truyền thông tại Văn phòng Tổng thống Iran – cho rằng những tối hậu thư đi kèm lời đe dọa từ phía Mỹ chỉ phản ánh trạng thái “tuyệt vọng và giận dữ cực độ” của lãnh đạo Washington. 

Phía Bộ Ngoại giao Iran cũng khẳng định sẽ có phản ứng tương xứng nếu các cơ sở hạ tầng bị tấn công, trong khi Bộ tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của quân đội nước này cảnh báo mọi đòn đáp trả có thể “tàn khốc và quy mô lớn hơn nhiều”.

Lo ngại về nguy cơ vi phạm luật quốc tế

Oona A. Hathaway, giáo sư luật quốc tế tại Đại học Yale của Mỹ, cho rằng Donald Trump chưa đưa ra được cơ sở hợp lý để chứng minh các hạ tầng dân sự mà ông đe dọa tấn công có thể được coi là mục tiêu quân sự hợp pháp. Bà đồng thời kêu gọi các quốc gia tuân thủ nghiêm túc Công ước Geneva và không tiếp tay cho những hành vi vi phạm luật pháp quốc tế.

Theo quy định của Công ước Geneva cùng các nghị định thư bổ sung, những công trình thiết yếu phục vụ đời sống dân thường không được phép trở thành mục tiêu tấn công quân sự. Các hạng mục như hệ thống cung cấp nước uống, công trình thủy lợi hay cơ sở hạ tầng dân sinh đều thuộc diện được bảo vệ.

Bà Hathaway nhấn mạnh rằng, nếu các lời đe dọa này bị hiện thực hóa, hành động đó có thể bị xem là tội ác chiến tranh. Việc gây áp lực lên dân thường nhằm phục vụ mục đích mặc cả hoặc chiến lược là hành vi trái với luật pháp quốc tế và không thể chấp nhận.

Hormuz tiếp tục là tâm điểm căng thẳng

Eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu – vẫn là điểm nóng trong cuộc đối đầu giữa các bên. Iran gần như đã phong tỏa tuyến đường này kể từ khi xung đột bùng phát, khiến thị trường năng lượng toàn cầu chịu áp lực lớn.

Trong thời gian qua, ông Trump nhiều lần thay đổi thời hạn tối hậu thư, từ 48 giờ lên 5 ngày, rồi tiếp tục gia hạn thêm. Ngày 4/4, ông cảnh báo "thời gian đang cạn dần - 48 giờ nữa trước khi địa ngục trút xuống đầu họ", trước khi đưa ra thông báo mới về thời hạn.

Nguồn: VnExpress