Tổng thống Mỹ ông Trump tuyên bố áp thuế leo thang lên 8 quốc gia NATO nếu không đạt thỏa thuận mua Greenland. Thuế suất sẽ tăng từ 10% lên 25% vào tháng 6, đe dọa thỏa thuận thương mại EU-Mỹ và khiến châu Âu triệu tập họp khẩn.

Tối hậu thư thuế quan và nguy cơ chiến tranh thương mại xuyên Đại Tây Dương

Tổng thống Donald Trump vừa đưa ra một tuyên bố gây chấn động trên mạng xã hội Truth Social vào thứ Bảy, cảnh báo rằng hàng hóa từ 8 quốc gia thành viên NATO bao gồm Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan sẽ phải đối mặt với mức thuế quan leo thang cho đến khi đạt được thỏa thuận mua lại toàn bộ Greenland. Theo lộ trình được ông Trump công bố, mức thuế sẽ khởi điểm ở mức 10% bắt đầu từ ngày 1/2 và dự kiến tăng vọt lên 25% vào ngày 1/6 nếu yêu cầu của Mỹ không được đáp ứng, chồng lên các mức thuế hiện hữu vốn đã dao động quanh mức 10-15%, đồng thời ông viện dẫn lý do các nước này đang di chuyển quân đội đến Greenland là một tình huống nguy hiểm đe dọa an ninh quốc gia Mỹ, mặc dù các quan chức Đan Mạch khẳng định đây chỉ là hoạt động tăng cường an ninh minh bạch trong khuôn khổ NATO tại vùng Bắc Cực.

Phản ứng gay gắt từ Châu Âu và nguy cơ đổ vỡ thỏa thuận thương mại

Phản ứng trước động thái đơn phương này, châu Âu đã lập tức rơi vào tình trạng báo động cao độ khi Cộng hòa Síp, quốc gia giữ chức chủ tịch luân phiên EU, triệu tập một cuộc họp khẩn cấp các đại sứ vào Chủ nhật để phối hợp phản ứng chung, trong khi đó thỏa thuận thương mại EU - Mỹ đạt được hồi tháng 8 đang đứng trước nguy cơ đổ vỡ hoàn toàn khi Manfred Weber, thành viên cấp cao Nghị viện Châu Âu, tuyên bố việc phê chuẩn là bất khả thi trong bối cảnh bị đe dọa. Chủ tịch Ủy ban Châu Âu Ursula von der Leyen cùng các lãnh đạo như Tổng thống Pháp Emmanuel Macron và Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson đã lên tiếng chỉ trích gay gắt, coi đây là hành động tống tiền đi ngược lại giá trị quan hệ đối tác, đồng thời Đại diện cấp cao EU Kaja Kallas cảnh báo sự chia rẽ này chỉ mang lại lợi ích cho các đối thủ địa chính trị như Nga và Trung Quốc.

Sự phản đối từ lưỡng đảng Mỹ và rủi ro pháp lý tiềm ẩn

Không chỉ vấp phải sự phản đối quốc tế, quyết định của ông Trump còn đối mặt với làn sóng chỉ trích mạnh mẽ ngay tại Washington khi một phái đoàn quốc hội lưỡng đảng do Thượng nghị sĩ Chris Coons và Lisa Murkowski dẫn đầu vừa có chuyến thăm Copenhagen đã bác bỏ hoàn toàn các cáo buộc về mối đe dọa an ninh, khẳng định các hoạt động quân sự tại Greenland là nỗ lực hợp pháp của NATO nhằm đối phó với sự gây hấn từ Nga. Các nhà lập pháp cảnh báo rằng việc áp thuế lên các đồng minh thân cận sẽ chỉ làm tăng chi phí sinh hoạt cho người dân Mỹ và gây tổn hại cho doanh nghiệp trong nước, trong khi giới chuyên gia pháp lý lưu ý rằng động thái này dường như dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) và diễn ra vào thời điểm nhạy cảm khi Tòa án Tối cao Mỹ sắp đưa ra phán quyết về tính hợp pháp của các sắc thuế tương tự, tạo ra một cuộc đối đầu pháp lý có thể làm suy yếu thêm sự gắn kết của liên minh NATO.

Theo CNBC