Trung Quốc vừa công bố nhập khẩu vàng tháng 5 cao nhất hơn hai năm. Nhưng trong khi vàng ồ ạt chảy vào, lượng vàng rút từ Sàn Giao dịch Vàng Thượng Hải lại thấp nhất kể từ đỉnh COVID-19. Ngân hàng trung ương chỉ công bố mua thêm 10 tấn. Goldman Sachs ước tính con số thật cao hơn nhiều — và vẫn giữ quan điểm tích cực dài hạn với vàng.

163 tấn — và một câu hỏi còn bỏ ngỏ

Tháng 5/2026, Trung Quốc nhập khẩu khoảng 163 tấn vàng — cao nhất kể từ tháng 3/2024. Tính chung 5 tháng đầu năm, tổng nhập khẩu đã đạt 692 tấn, tăng 76% so với cùng kỳ năm ngoái. Câu hỏi đặt ra ngay lập tức: ai đang mua nhiều đến vậy?

Theo Song Jiangzhen, nhà nghiên cứu tại Guangzhou Southern Gold Market Academy, hai động lực chính là nhu cầu vàng vật chất (vàng thỏi) và sự bùng nổ của các kế hoạch tích lũy vàng định kỳ (gold accumulation plans) — sản phẩm cho phép nhà đầu tư mua vàng dần dần với rào cản tài chính thấp. Ngoài ra, việc Trung Quốc thay đổi hệ thống cấp phép nhập khẩu vàng từ ngày 1/6 có thể khiến một số ngân hàng đẩy mạnh nhập khẩu trước khi quy định cũ hết hiệu lực. Nhưng đây chỉ là phần đầu của toàn bộ bức tranh.

Tam giác bí ẩn: Nhập khẩu cao — PBOC thấp — SGE thấp

Nếu 163 tấn vàng đổ vào Trung Quốc trong một tháng, người ta kỳ vọng ít nhất một trong hai: dự trữ chính thức tăng mạnh, hoặc lượng vàng rút từ sàn giao dịch nội địa tăng theo. Nhưng cả hai đều không xảy ra. Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) chỉ công bố mua thêm 9,95 tấn trong tháng 5 — tháng mua vàng liên tiếp thứ 19, nâng tổng dự trữ lên 2.331,52 tấn.

Đáng chú ý hơn: lượng vàng rút từ Sàn Giao dịch Vàng Thượng Hải (SGE) chỉ đạt 63,5 tấn — thấp nhất kể từ tháng 2/2020, thời điểm đỉnh dịch COVID đầu tiên tại Trung Quốc. Con số này chỉ bằng khoảng một nửa mức của tháng 3 năm nay. Nhập khẩu kỷ lục. PBOC mua khiêm tốn. SGE ảm đạm.

Trung Quốc nhập vàng kỷ lục — và không ai chính thức biết vàng đang ở đâu.

Con số của PBOC là cửa sổ, không phải gương

Đây không phải lần đầu xảy ra nghịch lý này. Goldman Sachs từng ước tính rằng PBOC thực sự mua 50 tấn trong tháng 2/2025 — trong khi số liệu công bố chỉ là 5 tấn. Tháng 4/2026, Goldman ước tính PBOC mua khoảng 24 tấn trong tổng số 59 tấn mà các ngân hàng trung ương toàn cầu mua vào. Con số này vẫn thấp hơn nhiều so với tốc độ nhập khẩu thực tế — gần gấp 5 lần.

Goldman xem xu hướng đa dạng hóa dự trữ vàng của các ngân hàng trung ương là cấu trúc, không phải chu kỳ, và giả định mức mua 50 tấn/tháng toàn cầu trong 2026, giảm còn 40 tấn/tháng trong 2027. Yếu tố này đóng góp 9% vào dự báo tăng giá vàng của Goldman đến tháng 12/2026.

Một khảo sát gần đây của World Gold Council (WGC) bổ sung thêm: 45% trong số 76 ngân hàng trung ương được khảo sát từ tháng 2 đến tháng 5 kỳ vọng tăng dự trữ vàng trong 12 tháng tới — tỷ lệ cao kỷ lục. Khoảng 90% kỳ vọng dự trữ vàng toàn cầu tăng hoặc duy trì ổn định.

Thị trường nội địa Trung Quốc đang hạ nhiệt — nhưng chưa sụp đổ

Trong khi nhập khẩu tăng mạnh, tâm lý nhà đầu tư vàng nội địa lại đang phân hóa. 14 quỹ ETF vàng tại Trung Quốc ghi nhận tổng lượng rút ròng vượt 10 tỷ nhân dân tệ (~$1,48 tỷ) trong một tháng tính đến ngày 3/6. Quan điểm từng được chấp nhận rộng rãi là "cứ giá giảm là mua" đang bắt đầu bị hoài nghi dưới áp lực thị trường.

Không khó để hiểu tại sao: giá vàng đã giảm khoảng 25% từ mức đỉnh kỷ lục tháng 1, bị kéo xuống bởi làn sóng bán từ các thị trường mới nổi — đặc biệt là Thổ Nhĩ Kỳ trong giai đoạn đầu chiến tranh Iran — và đồng USD tăng mạnh trên nền lo ngại lạm phát từ xung đột Trung Đông.

Dù vậy, các chuyên gia trong ngành nhận định nhất quán: biến động ngắn hạn không thay đổi luận điểm dài hạn. Vàng vẫn giữ nguyên vai trò tài sản trú ẩn chiến lược.

Hong Kong và Singapore: Cuộc đua trung tâm vàng châu Á sắp bắt đầu

Một sự kiện ít được chú ý nhưng có thể định hình lại thị trường vàng khu vực: hệ thống thanh toán bù trừ vàng của Hong Kong dự kiến ra mắt tháng 7/2026. Hiện tại, ít nhất 4 trong 11 ngân hàng tham gia cơ chế này đang nhập các thanh vàng 400 ounce (~12,4 kg/thanh) theo chuẩn London Good Delivery — loại thanh vàng phổ biến ở London (trung tâm giao dịch vàng lớn nhất thế giới) nhưng ít thông dụng ở châu Á, nơi thị trường quen thuộc hơn với thanh vàng 1 kg. Các ngân hàng đang xây dựng kho dự trữ để sẵn sàng cho thanh toán vật chất khi hệ thống vận hành.

Singapore không đứng ngoài: nước này vừa thông báo sẽ ra mắt hệ thống tương tự trước cuối năm 2026, theo cả chuẩn London Good Delivery lẫn tiêu chuẩn kilobar của các sàn Chicago và Thượng Hải. Cuộc đua trở thành trung tâm giao dịch vàng của châu Á chính thức bắt đầu.

Góc nhìn cho nhà đầu tư Việt

Câu chuyện Trung Quốc có ba hàm ý thực tiễn với nhà đầu tư vàng trong nước.

Về định giá ngắn hạn: Goldman tiếp tục bullish vàng dài hạn, nhưng rủi ro ngắn hạn chưa biến mất (USD mạnh, ETF Trung Quốc rút ròng). Đây là môi trường phù hợp với tích lũy dần theo vùng giá hơn là mua đuổi.

Về thông tin ẩn: Khoảng cách giữa nhập khẩu thực tế và con số chính thức của PBOC là tín hiệu đáng chú ý — nhu cầu vàng thực từ Trung Quốc lớn hơn nhiều so với những gì được công bố. Khi dòng chảy này được minh bạch hóa hơn qua hệ thống clearing Hong Kong, giá có thể phản ứng mạnh và bất ngờ.

Về thị trường khu vực: Hong Kong và Singapore đang xây dựng hạ tầng giao dịch vàng cạnh tranh trực tiếp với London. Thanh khoản vàng khu vực cải thiện đồng nghĩa với chênh lệch giá vàng trong nước so với quốc tế — vốn là điểm đau lâu năm của nhà đầu tư Việt — có khả năng thu hẹp dần.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư. NĐT quan tâm liên hệ với tôi cũng như tham gia nhóm cộng đồng qua thông tin trên trang cá nhân.

***Tư vấn đầu tư hàng hoá thông qua Sở giao dịch Hàng hoá Việt Nam (MXV)***
- Hợp pháp - Minh Bạch - Thanh khoản cao tiêu chuẩn quốc tế
- Mua bán 2 chiều LONG SHORT - Giao dịch T0 - Đòn bẩy 20 lần không lãi vay Margin - Liên thông 52 quốc gia
- Mobile/ z.a.lo: 0867 091 553 ( Để tham gia room )
- Link nhóm zalo tin tức hàng hóa phái sinh: https://zalo.me/g/tdoxrn656