Tin tương đối tốt: Vận tải biển phi năng lượng toàn cầu đang phục hồi và chỉ thấp hơn mức bình thường 4% trong tháng 5. Tin đáng lo: Vận tải dầu khí đã xuống 4 độ lệch chuẩn dưới mức bình thường. Và CEO Maersk vừa cảnh báo tháng 6 sẽ là "hồi chuông thức tỉnh mới" cho thương mại toàn cầu nếu Hormuz vẫn đóng.

12 tuần - Đó là thời gian Eo biển Hormuz đã đóng cửa — và thế giới đang theo dõi xem liệu cú sốc năng lượng khổng lồ này có lan sang toàn bộ chuỗi cung ứng thương mại toàn cầu không.

Câu trả lời ngắn gọn từ phân tích mới nhất của UBS: chưa — nhưng áp lực đang tích lũy.

Điều Bất Ngờ: Vận Tải Phi Năng Lượng Đang Phục Hồi
Nhà phân tích Arend Kapteyn của UBS vừa công bố báo cáo "Tình Trạng Gián Đoạn Vận Tải Biển Toàn Cầu" với một phát hiện đáng chú ý: gián đoạn vận chuyển năng lượng chưa lan mạnh sang vận tải phi năng lượng.

Chỉ số "momentum" vận tải biển của UBS — đo bằng tấn hàng nhân với hải lý di chuyển mỗi ngày — cho thấy bức tranh hai tốc độ rõ ràng:



Vận tải dầu khí: Tiếp tục xấu đi, hiện ở mức 4 độ lệch chuẩn dưới mức bình thường — mức gián đoạn cực kỳ nghiêm trọng, phản ánh trực tiếp tác động của việc đóng cửa Hormuz.

Vận tải phi năng lượng: Một bức tranh khác hẳn. Giảm 5% trong tháng 3, tệ hơn với mức 13% dưới bình thường trong tháng 4, nhưng tháng 5 đã phục hồi về chỉ còn 4% dưới bình thường. Đây là mức phục hồi đáng kể — và có phần bất ngờ.

Đặc biệt, tại châu Á — nơi thiếu hụt năng lượng được đánh giá là nghiêm trọng nhất — khối lượng vận tải phi năng lượng đã phục hồi về trên mức bình thường trong tháng 5, sau khi thấp hơn 10% trong tháng 4.

Điều này gợi ý rằng cho đến nay, các nền kinh tế châu Á đang tìm cách thích nghi và duy trì dòng chảy thương mại bất chấp cú sốc năng lượng.

Ngoại Lệ Đáng Lo: Vùng Vịnh Vẫn Đang Hỗn Loạn
Tuy nhiên, có một ngoại lệ quan trọng mà không thể bỏ qua: khu vực Vùng Vịnh.

Tại đây, vận tải phi năng lượng đang ở mức 83% dưới bình thường — phản ánh tác động lan rộng của tắc nghẽn Hormuz không chỉ lên hàng hóa năng lượng mà lên toàn bộ hoạt động thương mại trong khu vực. Đây không phải con số đáng lo ngại — đây là con số thảm họa với các nền kinh tế Vùng Vịnh.

Điều quan trọng cần phân biệt: sự phục hồi ở châu Á và toàn cầu không phản ánh tình hình tại tâm chấn — nơi mà cả hàng hóa năng lượng lẫn phi năng lượng đều đang bị ảnh hưởng nặng nề.

PMI Và Dấu Hỏi Lớn: Thiếu Hàng Hay Thiếu Tàu?
Một tín hiệu cảnh báo sớm quan trọng: thời gian giao hàng PMI đã kéo dài khoảng 1,75 độ lệch chuẩn so với mức bình thường — cho thấy áp lực chuỗi cung ứng đang gia tăng.

Nhưng câu hỏi mà UBS chưa trả lời được rõ ràng: bao nhiêu phần trong đó phản ánh thiếu hụt sản phẩm thực sự, và bao nhiêu phần là do ràng buộc vận tải biển? Đây là điểm quan trọng về chính sách — nếu vấn đề chủ yếu là thiếu sản phẩm, thì giải pháp là nguồn cung; nếu là vận tải, thì giải pháp là logistics.

Đồng thời, nhà phân tích Pierre Lafourcade của UBS tuần trước cũng có cảnh báo riêng: "Căng thẳng chuỗi cung ứng đang tăng với tốc độ nhanh nhất kể từ đầu đại dịch."



Hai tín hiệu từ cùng một ngân hàng, cùng một thời điểm — cùng chỉ về một hướng không mấy dễ chịu.

Hồi Chuông Tháng 6: Maersk Cảnh Báo Gì?
CEO của Maersk — hãng vận tải container lớn nhất thế giới — Vincent Clerc vừa lên CNBC với cảnh báo rõ ràng: nếu Hormuz vẫn đóng đến hết tháng 6, đây sẽ là "hồi chuông thức tỉnh mới" cho thương mại toàn cầu.

Tại sao tháng 6 lại là ngưỡng quan trọng?

Hầu hết các tuyến vận tải toàn cầu có hợp đồng và lịch trình được lên kế hoạch theo quý. Trong 12 tuần đầu, các công ty vận tải và nhà nhập khẩu đang hoạt động dựa trên hàng tồn kho được tích trữ trước, đơn hàng đã đặt trước, và các thỏa thuận dự phòng tạm thời.

Nếu đến cuối tháng 6 mà Hormuz vẫn chưa mở — không có thêm hàng từ khu vực Vùng Vịnh, không có phân bón cho vụ mùa tiếp theo, không có dầu cho các nhà máy lọc dầu đã cạn nguyên liệu — thì đó là lúc chuỗi cung ứng bắt đầu thiếu hụt thật sự, không phải thiếu hụt được đệm bởi tồn kho.

Đây chính xác là thời điểm mà Butler và IEA đã cảnh báo trong các phân tích trước đó: giai đoạn "thiếu hụt tưởng tượng" đang chuyển sang "thiếu hụt thực sự".

Tại Sao Phục Hồi Tháng 5 Có Thể Là Tín Hiệu Giả
Có một lý giải đáng suy nghĩ cho sự phục hồi vận tải phi năng lượng trong tháng 5: doanh nghiệp đang chạy đua tích trữ hàng trước khi tình hình xấu hơn.

Khi tin tức về Hormuz trở nên nghiêm trọng trong tháng 3–4, nhiều nhà nhập khẩu và nhà sản xuất toàn cầu có thể đã đẩy nhanh đơn hàng để tích lũy hàng tồn kho — tạo ra đợt tăng đột biến trong vận tải phi năng lượng. Điều đó giải thích tại sao tháng 5 trông "bình thường hơn" — đây là hàng đặt từ trước đang giao, không nhất thiết phản ánh cầu thực tế hiện tại.

Nếu đúng như vậy, sự phục hồi trong tháng 5 có thể là tín hiệu giả — một đợt rush order đang ẩn đi áp lực thực sự sẽ xuất hiện khi tồn kho đó cạn dần trong tháng 7–8.

Nhìn Về Việt Nam
Dữ liệu UBS có hàm ý trực tiếp với Việt Nam theo hai chiều:

Tín hiệu tích cực: Châu Á đang phục hồi vận tải phi năng lượng về trên mức bình thường trong tháng 5. Điều đó gợi ý các đơn hàng xuất khẩu từ Việt Nam — đặc biệt điện tử, dệt may, da giày — vẫn đang được vận chuyển. Đây là tin tốt ngắn hạn cho các doanh nghiệp xuất khẩu.

Rủi ro tháng 6–7: Nếu Maersk đúng và tháng 6 là điểm tới hạn, áp lực vận tải sẽ tăng lên đáng kể — bao gồm tắc nghẽn cảng, tăng cước phí, và trì hoãn giao hàng. Doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam cần chuẩn bị cho khả năng này trong kế hoạch logistics quý 3.

Câu hỏi phân bón: Với việc vận tải phi năng lượng ở Vùng Vịnh vẫn ở mức 83% dưới bình thường — bao gồm urea, ammonia và phosphate từ khu vực này — áp lực chi phí nông nghiệp cho vụ mùa cuối năm vẫn là rủi ro cần theo dõi.

Số liệu UBS tuần này cho thấy hệ thống thương mại toàn cầu đang có sức bền đáng ngạc nhiên — nhưng cũng cho thấy rõ sức bền đó có giới hạn thời gian.

Tháng 6 là bài kiểm tra. Và kết quả sẽ phụ thuộc vào một eo biển hẹp ở Trung Đông — không phải vào khả năng thích nghi của thị trường.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư. NĐT quan tâm liên hệ với tôi cũng như tham gia nhóm cộng đồng qua thông tin trên trang cá nhân.

***Tư vấn đầu tư hàng hoá thông qua Sở giao dịch Hàng hoá Việt Nam (MXV)***
- Hợp pháp - Minh Bạch - Thanh khoản cao tiêu chuẩn quốc tế
- Mua bán 2 chiều LONG SHORT - Giao dịch T0 - Đòn bẩy 20 lần không lãi vay Margin - Liên thông 52 quốc gia
- Mobile/ z.a.lo: 0867 091 553 ( Để tham gia room )
- Link nhóm zalo tin tức hàng hóa phái sinh: https://zalo.me/g/tdoxrn656