Báo cáo WASDE tháng 1/2026 nâng mạnh tồn kho lúa mì và đậu tương Mỹ, trong khi ngô tăng sản lượng và tồn kho lên cao nhất 9 năm. Nam Mỹ hướng tới vụ đậu tương kỷ lục, thị trường chịu áp lực dư cung ngắn hạn.

Thị trường lúa mì

Tồn kho lúa mì cuối kỳ của Mỹ trong báo cáo WASDE tháng 1/2026 tăng 25 triệu giạ lên 926 triệu giạ do nhu cầu làm thức ăn chăn nuôi giảm, cao hơn 30 triệu giạ so với kỳ vọng. Tồn kho tính đến hết ngày 1/12 đạt 1,675 tỷ giạ, cao hơn 40 triệu giạ so với kỳ vọng. Tỷ lệ tồn kho so với mức sử dụng quý I + quý II tính đến hết ngày 1/12 ở mức 1,35, tương đương năm trước.

Diện tích lúa mì vụ đông của Mỹ đạt 33 triệu mẫu, giảm 150 nghìn mẫu so với năm trước, trong khi thị trường kỳ vọng 32,4 triệu mẫu. Diện tích lúa mì trắng giảm gần 170 nghìn mẫu, còn HRW và SRW gần như không thay đổi.

Tồn kho toàn cầu tăng thêm 3,4 triệu tấn, lên 278 triệu tấn, so với kỳ vọng 276 triệu tấn. Sản lượng được điều chỉnh tăng 3,5 triệu tấn tại Argentina lên 27,5 triệu tấn, và tăng 2 triệu tấn tại Nga lên 89,5 triệu tấn.

Lúa mì vụ đông của Nga đang đối mặt với đợt rét sâu nghiêm trọng, khi nhiệt độ tại khu vực Trung Nga có thể giảm xuống -30°C. Dù tuyết phủ phần nào giúp bảo vệ cây trồng, nhưng không đảm bảo an toàn tuyệt đối. Yếu tố then chốt lúc này là thời gian kéo dài của đợt rét, nếu lạnh sâu duy trì lâu, rủi ro thiệt hại mùa đông sẽ gia tăng, có thể ảnh hưởng tiêu cực đến triển vọng sản lượng lúa mì Nga trong niên vụ tới.

Thị trường đậu tương

Sau khi Trung Quốc đã đảm bảo mua khoảng 12 triệu tấn đậu tương Mỹ, áp lực cạnh tranh giá đối với nguồn cung Mỹ gia tăng rõ rệt. Để duy trì dòng xuất khẩu, giá nội địa Mỹ cần trở nên hấp dẫn hơn trên thị trường quốc tế nếu không, rủi ro USDA tiếp tục hạ dự báo xuất khẩu, kéo theo tồn kho tăng thêm.

Trong báo cáo WASDE tháng 1/2026 sản lượng đậu tương Mỹ được điều chỉnh tăng 9 triệu giạ lên 4,262 tỷ giạ, cao hơn 30 triệu giạ so với kỳ vọng. Diện tích thu hoạch tăng nhẹ, trong khi năng suất giữ nguyên, cho thấy mức tăng sản lượng chủ yếu đến từ yếu tố diện tích. Điều chỉnh này góp phần nới lỏng cán cân cung–cầu.

Ở phía nhu cầu, tổng tiêu thụ bị cắt giảm 43 triệu giạ, do xuất khẩu giảm mạnh 60 triệu giạ, dù ép dầu tăng 15 triệu giạ. Tồn kho ngày 1/12 cao hơn kỳ vọng, đẩy tỷ lệ tồn kho/tiêu thụ quý I lên mức cao nhất trong 6 năm, cho thấy áp lực dư cung trong ngắn hạn. Hệ quả dẫn tới tồn kho cuối kỳ của Mỹ tăng lên 350 triệu giạ, vượt xa kỳ vọng của thị trường.

Tồn kho đậu tương thế giới cũng được điều chỉnh tăng, trong khi sản lượng Brazil tiếp tục nâng cao, phần lớn được hấp thụ bởi xuất khẩu và ép dầu, qua đó gia tăng cạnh tranh trực tiếp với đậu tương Mỹ trong thời gian tới.

Dữ liệu kiểm tra xuất khẩu đậu tương hàng tuần của Mỹ cho thấy tháng 1/2026 đang khởi đầu tích cực hơn rõ rệt so với vài tháng trước. Khối lượng giao hàng cải thiện so với cuối năm, cho thấy nhu cầu ngắn hạn đang phục hồi, dù vẫn cần theo dõi liệu đà này có đủ bền vững để bù đắp áp lực mùa vụ và cạnh tranh từ Nam Mỹ trong các tháng tới hay không.

Thu hoạch đậu tương tại Brazil đã chính thức bắt đầu, với tiến độ ban đầu còn chậm (khoảng 0,6%) nhưng phù hợp quy luật mùa vụ. Điều kiện thời tiết và sinh trưởng hiện tại cho thấy tiềm năng sản lượng có thể đạt 182–188+ triệu tấn, cao hơn đáng kể so với ước tính thận trọng của USDA và CONAB (khoảng 176 triệu tấn).

Trên bình diện khu vực, Nam Mỹ đang hướng tới một vụ đậu tương kỷ lục mới, vượt 240 triệu tấn. Tuy nhiên, 4–6 tuần thời tiết tới sẽ mang tính quyết định để xác nhận quy mô cuối cùng của vụ mùa, đặc biệt khi giai đoạn thu hoạch mở rộng và các rủi ro thời tiết muộn có thể xuất hiện..

Về dòng tiền, các quỹ đầu tư đang duy trì trạng thái bán ròng trên CBOT đối với ngô, đậu tương và lúa mì, cho thấy tâm lý thận trọng với nhóm ngũ cốc trong ngắn hạn.

Thị trường ngô

Trong báo cáo cung cầu tháng 1/2026 USDA điều chỉnh sản lượng ngô của Hoa Kỳ tăng mạnh thêm 269 triệu giạ, lên 17,021 tỷ giạ, cao hơn 470 triệu giạ so với kỳ vọng thị trường. Diện tích thu hoạch được nâng thêm 1,21 triệu mẫu, đạt 91,258 triệu mẫu, trong khi năng suất bình quân tăng 0,5 giạ/mẫu lên 186,5 giạ/mẫu. Đáng chú ý, mức tăng năng suất này diễn ra dù nhiều bang trọng điểm như Iowa, Illinois, Indiana, Nebraska và Ohio bị cắt giảm, nhưng được bù đắp bởi mức tăng tại Kansas, Kentucky, Louisiana, Minnesota, Missouri, North Dakota, Texas và Wisconsin.

Ở phía nhu cầu, tổng tiêu thụ ngô của Hoa Kỳ tăng thêm 90 triệu giạ, lên mức kỷ lục 16,370 tỷ giạ, cho thấy cầu vẫn khá vững. Tuy nhiên, do cú sốc nguồn cung, tồn kho cuối kỳ của Mỹ vẫn tăng 198 triệu giạ, đạt 2,227 tỷ giạ cao hơn 255 triệu giạ so với kỳ vọng và là mức cao nhất trong 9 năm.

Trên bình diện toàn cầu, tồn kho thế giới tăng mạnh thêm 11 triệu tấn, lên 291 triệu tấn, vượt xa kỳ vọng 280 triệu tấn. Riêng Trung Quốc, sản lượng được điều chỉnh tăng 6 triệu tấn, lên 301 triệu tấn, góp phần gia tăng áp lực dư cung toàn cầu trong trung hạn.

Dữ liệu kiểm tra xuất khẩu ngô hàng tuần của Mỹ cho thấy niên vụ 2025/26 đang duy trì tốc độ rất mạnh. Tính đến hiện tại, không có tuần nào xuất khẩu ngô thấp hơn các năm gần đây, cho thấy nhu cầu quốc tế đối với ngô Mỹ ổn định và vượt trội so với mặt bằng lịch sử. Đà xuất khẩu “nóng” này tiếp tục là yếu tố hỗ trợ quan trọng cho cầu, phần nào giúp thị trường hấp thụ nguồn cung lớn trong ngắn hạn.