Sự đình trệ thanh toán giá FIT khiến nhà đầu tư đối mặt với rủi ro tài chính nghiêm trọng, kêu gọi Chính phủ khôi phục tính nhất quán và niềm tin trong môi trường đầu tư.

Hiệp hội Thương mại và Công nghiệp Thái Lan tại Việt Nam (ThaiCham) vừa gửi thư tới Thủ tướng Phạm Minh Chính, kiến nghị về cơ chế giá điện ưu đãi (FIT) và các nghĩa vụ thanh toán theo Hợp đồng Mua bán Điện (PPA) đã ký kết, nhằm tháo gỡ vướng mắc cho các dự án năng lượng tái tạo đang bị ảnh hưởng.

Các doanh nghiệp Thái Lan đã đầu tư khoảng 2,57 tỷ USD vào các dự án năng lượng tái tạo tại Việt Nam, với tổng công suất trên 2.594 MW. Đây là nhóm các dự án điện mặt trời, điện gió đang hoạt động trên hệ thống điện quốc gia nhưng bị ngừng thanh toán tiền điện kể từ năm 2023. Nguyên nhân là do các dự án này đã vận hành thương mại (COD) khi chưa có văn bản chấp thuận nghiệm thu chính thức. Tình trạng này đang ảnh hưởng đến gần 150 dự án điện mặt trời và điện gió.

ThaiCham cho biết, trong hai năm qua, các doanh nghiệp đã gửi hơn 20 công văn tới Bộ Công Thương, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và Công ty Mua bán Điện (EPTC) liên quan đến việc giảm thanh toán giá FIT tạm thời. Tuy nhiên, họ vẫn chưa nhận được bất kỳ văn bản trả lời hoặc chỉ thị chính thức nào từ cơ quan điều hành. ThaiCham nhấn mạnh thêm việc chậm thanh toán không chỉ gây ra rủi ro tài chính mà còn tạo ra sự quan ngại lớn cho các cổ đông và cơ quan kiểm toán của các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán.

Tại cuộc họp gần đây nhất vào ngày 25/11, đại diện EVN cho biết các vướng mắc đã được trình lên Chính phủ và đang chờ "quyết định từ cơ quan có thẩm quyền". Các nhà đầu tư Thái Lan khẳng định họ đã tuân thủ điều kiện về ngày COD và các điều khoản trong PPA. Họ cho rằng, vướng mắc kéo dài này đang gây tổn hại đáng kể niềm tin của giới đầu tư và làm giảm sức hấp dẫn của Việt Nam như một điểm đến đầu tư năng lượng tái tạo dài hạn.

ThaiCham đề xuất cơ quan có thẩm quyền của Chính phủ cần sớm đưa ra quyết định cuối cùng để xác nhận việc thực thi các Hợp đồng Mua bán Điện (PPA) đã ký kết và khôi phục thanh toán giá FIT theo đúng hợp đồng. "Các vướng mắc được tháo gỡ kịp thời sẽ đảm bảo tính công bằng, minh bạch pháp lý và nhất quán trong môi trường đầu tư của Việt Nam," Hiệp hội kết luận.

Trước đó, các hiệp hội doanh nghiệp trong và ngoài nước cũng từng kiến nghị Chính phủ duy trì tính ổn định của chính sách giá điện tái tạo, cảnh báo rằng những thay đổi bất ngờ có thể dẫn đến thiệt hại ước tính hơn 13 tỷ USD vốn chủ sở hữu các dự án, làm giảm đáng kể quyết tâm mở rộng đầu tư trong tương lai.

Nguồn: Vnexpress