Mối đe dọa từ các chính sách thuế quan của Tổng thống đắc cử Mỹ Donald Trump có thể sẽ gây ra những tác động nghiêm trọng đối với nhiều quốc gia tại châu Á, đặc biệt là những nền kinh tế có sự phụ thuộc lớn vào việc xuất khẩu sang thị trường Mỹ. Năm 2023, Mỹ tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn đối với hàng hóa từ các quốc gia châu Á, đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế ở nhiều quốc gia trong khu vực.

Trong số các quốc gia tại châu Á, Nhật Bản là một trong những nước chịu ảnh hưởng đáng kể từ sự biến động này. Năm 2023, xuất khẩu của Nhật Bản sang Mỹ đã đạt khoảng 145 tỷ USD, chiếm tới 20% tổng kim ngạch xuất khẩu của quốc gia này. Việc áp dụng thuế quan có thể làm giảm tính cạnh tranh của hàng hóa Nhật Bản tại Mỹ, đẩy nền kinh tế Nhật Bản vào tình trạng khó khăn khi thị trường xuất khẩu lớn này bị ảnh hưởng. Tương tự, Hàn Quốc cũng là một quốc gia dễ bị tổn thương, khi Mỹ là thị trường xuất khẩu lớn thứ hai của nước này, chỉ sau Trung Quốc. Năm 2023, kim ngạch thương mại giữa Mỹ và Hàn Quốc đã đạt 116 tỷ USD.

Tuy nhiên, chính sách thuế quan của ông Trump không chỉ tạo ra thách thức mà còn có thể mở ra cơ hội cho một số quốc gia Đông Nam Á. Cụ thể, một số doanh nghiệp lớn tại Mỹ đang xem xét chuyển sản xuất khỏi Trung Quốc sang các quốc gia khác trong khu vực, nhằm tránh tác động từ thuế quan. Điển hình là nhà bán lẻ giày Steve Madden, hãng này đã quyết định giảm một nửa sản lượng từ Trung Quốc và tìm nguồn cung cấp từ các quốc gia như Campuchia, Mexico, và Brazil. Đây có thể là cơ hội cho các quốc gia Đông Nam Á như Việt Nam, Thái Lan hay Indonesia, khi các doanh nghiệp bắt đầu dịch chuyển chuỗi cung ứng để tránh chi phí gia tăng từ thuế quan của Mỹ.

Mỹ hiện là thị trường xuất khẩu lớn nhất của nhiều quốc gia châu Á, bao gồm Trung Quốc, Việt Nam, Thái Lan, Ấn Độ, Nhật Bản và Indonesia. Đặc biệt, đối với Việt Nam và Thái Lan, Mỹ cũng là một trong những thị trường xuất khẩu hàng hóa quan trọng. Trong năm 2023, Mỹ là quốc gia nhập khẩu hàng hóa lớn nhất từ Trung Quốc, Việt Nam và các quốc gia khác trong khu vực. Cùng với đó, Mexico đứng vị trí đầu bảng trong các nước có lượng hàng nhập khẩu lớn nhất vào Mỹ, theo sau là Trung Quốc và Canada. Các quốc gia châu Á hiện đang chiếm một tỷ trọng lớn trong kim ngạch nhập khẩu của Mỹ.

Tuy nhiên, việc Mỹ có thâm hụt thương mại lớn với nhiều quốc gia trong khu vực châu Á là điều đáng chú ý. Điều này có nghĩa là Mỹ đang nhập khẩu nhiều hàng hóa hơn từ các quốc gia này so với lượng hàng hóa xuất khẩu sang chúng. Trong 9 tháng đầu năm 2024, Mỹ ghi nhận thâm hụt thương mại lớn nhất với Trung Quốc, tiếp theo là Mexico và Việt Nam. Nhật Bản và Hàn Quốc cũng nằm trong nhóm các quốc gia có thâm hụt thương mại lớn với Mỹ. Mặc dù thâm hụt thương mại của Mỹ với Trung Quốc đã thu hẹp trong năm qua, nhưng thâm hụt với các quốc gia như Thái Lan lại gia tăng, khi Mỹ cố gắng hạn chế nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc và chuyển hướng sang các nước khác trong khu vực.

Tình hình thâm hụt thương mại của Mỹ với các quốc gia châu Á đang cho thấy sự thay đổi trong các chiến lược thương mại của Mỹ, đặc biệt khi Tổng thống đắc cử Donald Trump có những kế hoạch thuế quan đầy thách thức. Những thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến các quốc gia xuất khẩu mà còn tác động lớn đến các nền kinh tế toàn cầu, khi các quốc gia này phải đối mặt với những quyết định chiến lược trong việc duy trì thị phần và tìm kiếm các thị trường xuất khẩu thay thế.

Đọc thêm:

Hàng hóa phái sinh là gì? Tìm hiểu cách đầu tư hàng hóa sinh lời