Ngày 11/12, Tổng thống Trump ký sắc lệnh thiết lập khung quy định AI liên bang thống nhất, hạn chế quyền điều tiết của các bang. Động thái này mang lại thắng lợi lớn cho OpenAI và Google, đồng thời khơi mào cuộc chiến pháp lý mới về quyền tự chủ.

Thiết lập khung quy định thống nhất, loại bỏ rào cản địa phương

Vào ngày 11/12, tại Phòng Bầu dục, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chính thức ký một sắc lệnh hành chính mang tính bước ngoặt nhằm thiết lập khung quy định trí tuệ nhân tạo (AI) thống nhất trên toàn quốc. Mục tiêu cốt lõi của văn bản này là hạn chế quyền lực của các bang riêng lẻ trong việc điều tiết ngành công nghệ đang bùng nổ, với lập luận rằng các quy định rườm rà tại địa phương đang kìm hãm sự phát triển. Sắc lệnh nhấn mạnh: "Để thắng, các công ty AI Mỹ phải được tự do đổi mới mà không bị quy định rườm rà. Nhưng quy định quá mức của bang đang cản trở yêu cầu này".

Chính quyền ông Trump, dưới sự tham vấn của Cố vấn AI David Sacks, đã quyết liệt theo đuổi hướng đi ưu tiên quy tắc liên bang. Động thái này được xem là nỗ lực trực tiếp nhằm ngăn chặn các bang do Đảng Dân chủ lãnh đạo, điển hình như California và New York, áp đặt các quy soát chặt chẽ lên ngành công nghiệp chiến lược này.

Thắng lợi lớn cho các công ty lớn về công nghệ

Sự kiện này đánh dấu một thắng lợi quan trọng đối với các tập đoàn công nghệ hàng đầu như OpenAI, Google và quỹ đầu tư mạo hiểm Andreessen Horowitz. Đây là những tổ chức đã thực hiện các chiến dịch vận động hành lang mạnh mẽ nhằm loại bỏ các quy định mà họ cho là "cồng kềnh". Thực tế cho thấy, các công ty AI đã tích cực mở văn phòng gần Đồi Capitol và thậm chí phát động chiến dịch thông qua super PAC với ngân sách ít nhất 100 triệu USD cho cuộc bầu cử giữa kỳ 2026 để thúc đẩy các chính sách có lợi.

Tại lễ ký kết, sự hiện diện của các nhân vật đình đám trong giới công nghệ như David Sacks và nhà đầu tư Chamath Palihapitiya bên cạnh Tổng thống Trump, cùng với Thượng nghị sĩ Ted Cruz và Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick, đã khẳng định mối quan hệ chặt chẽ giữa Nhà Trắng và Thung lũng Silicon trong kỷ nguyên mới.

Công cụ thực thi quyền lực và áp lực tài chính

Để đảm bảo tính hiệu lực của sắc lệnh, Tổng thống Trump đã yêu cầu Tổng chưởng lý thành lập "Lực lượng Đặc nhiệm Kiện tụng AI". Nhiệm vụ của lực lượng này là khởi kiện các bang cố tình ban hành luật AI riêng biệt đi ngược lại tiêu chuẩn liên bang. Hơn nữa, chính quyền cũng sử dụng công cụ tài chính làm đòn bẩy: các bang không tuân thủ có thể bị cắt giảm tài trợ.

Cụ thể, Bộ trưởng Thương mại Mỹ có 90 ngày để xác định các điều kiện ràng buộc đối với khoản tài trợ còn lại từ chương trình BEAD trị giá 42,5 tỷ USD – vốn dành cho việc mở rộng internet tốc độ cao ở nông thôn. Như vậy, sắc lệnh này không chỉ đơn thuần là văn bản hướng dẫn mà còn mở ra một cuộc đối đầu trực diện mới giữa chính quyền liên bang và các bang, phản ánh cam kết ưu tiên lợi ích kinh doanh và cạnh tranh toàn cầu hơn quyền tự chủ địa phương trong thời đại AI.

Theo Vietstock