Ngày 12/01, ông Trump tuyên bố áp thuế 25% "ngay lập tức" với mọi quốc gia giao thương với Iran. Động thái nhằm cô lập kinh tế Tehran giữa bối cảnh biểu tình leo thang, bất chấp các tranh cãi pháp lý về quyền hạn thuế quan sắp được Tòa án Tối cao phán quyết.

Tuyên bố áp thuế trừng phạt "ngay lập tức" và phản ứng từ Nhà Trắng

Trong một động thái leo thang căng thẳng thương mại vào ngày 12/01, Tổng thống Donald Trump đã phát đi thông báo cứng rắn trên mạng xã hội Truth Social, khẳng định bất kỳ quốc gia nào duy trì quan hệ làm ăn với Iran sẽ phải chịu mức thuế nhập khẩu 25% từ phía Hoa Kỳ. Ông Trump nhấn mạnh rằng sắc thuế mới này là "mệnh lệnh cuối cùng và dứt khoát" và sẽ có hiệu lực ngay lập tức đối với hàng hóa từ các đối tác thương mại của Tehran, tuy nhiên, sự mơ hồ vẫn bao trùm tuyên bố này khi các chi tiết cụ thể về cơ chế áp dụng chưa được công bố và đại diện Nhà Trắng đã từ chối bình luận khi được truyền thông liên hệ, để lại nhiều câu hỏi lớn về phạm vi ảnh hưởng thực tế lên dòng chảy thương mại toàn cầu.

Đòn bẩy kinh tế giữa tâm bão chính trị tại Iran

Quyết định áp thuế đột ngột này được xem là chiến lược nhằm cô lập triệt để Iran về mặt kinh tế đúng vào thời điểm quốc gia Trung Đông giàu dầu mỏ này đang chật vật đối phó với làn sóng biểu tình chống chính phủ quy mô lớn nhất trong nhiều năm, nơi bạo lực đã khiến hàng chục người thiệt mạng. Bên cạnh việc sử dụng công cụ kinh tế, Tổng thống Mỹ còn gia tăng sức ép ngoại giao và quân sự khi công khai đe dọa can thiệp vũ lực nếu các vụ trấn áp đẫm máu tiếp diễn, đồng thời bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với người biểu tình qua tuyên bố "Iran đang tiến rất gần tới tự do" và khẳng định Mỹ sẵn sàng hỗ trợ để thúc đẩy thay đổi chính trị tại đây.

Tranh cãi pháp lý và bóng dáng Đạo luật IEEPA

Thời điểm công bố lệnh trừng phạt thuế quan mới diễn ra vô cùng nhạy cảm, ngay trước khi Tòa án Tối cao Mỹ dự kiến đưa ra phán quyết quan trọng về tính hợp pháp của các sắc thuế mà ông Trump đã ban hành trước đó, bao gồm thuế đối ứng và các biện pháp liên quan đến cáo buộc buôn bán fentanyl. Mặc dù các sắc thuế trước đây thường được viện dẫn dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA), hiện vẫn chưa rõ liệu mức thuế 25% liên quan đến Iran lần này có tiếp tục sử dụng cơ sở pháp lý tương tự hay không, điều này đặt ra những thách thức pháp lý tiềm tàng và làm gia tăng sự bất định trong môi trường chính sách thương mại của Hoa Kỳ.

Theo Vietstock