Thị trường vĩ mô ngày 16/03/2026: Rủi ro Trung Đông hạ nhiệt khi dòng chảy dầu dần khôi phục

Thị trường vĩ mô ngày 16/03/2026: Chiến sự Mỹ–Iran bước sang tuần thứ ba với ưu thế quân sự nghiêng về phía Mỹ và Israel, trong khi dòng chảy dầu qua khu vực Trung Đông dần được khôi phục thông qua các tuyến thay thế. Cùng lúc đó, dữ liệu kinh tế Trung Quốc đầu năm cải thiện rõ rệt, Nhật Bản cảnh báo khả năng can thiệp tỷ giá và các cuộc đàm phán thương mại Mỹ–Trung tiếp tục được nối lại.

Chiến sự Mỹ–Iran bước sang tuần thứ ba

Chiến dịch hiện đang diễn biến tương đối thuận lợi cho Mỹ

Rủi ro an ninh hiện tại

Các cuộc tấn công bằng drone trên không và drone hải quân vẫn là mối đe dọa đối với tàu hàng và hạ tầng dầu khí
Khả năng Iran rải thủy lôi tại eo biển Hormuz vẫn tồn tại

Phản công từ phía Iran

Iran phóng 7 đợt tên lửa vào Israel trong vòng 24 giờ
Tehran tuyên bố lần đầu sử dụng tên lửa đạn đạo Sejjil trong cuộc xung đột
Iran tiếp tục tấn công các quốc gia Vùng Vịnh, nhưng phần lớn bị hệ thống phòng không đánh chặn
- Tổng số đợt tấn công của Iran đã giảm khoảng 92% so với ngày đầu chiến sự

Thị trường vĩ mô: Số đợt tấn công từ Iran giảm 92% so với ngày đầu

Tình hình nội bộ Iran

Theo thông tin tình báo Mỹ và Israel, lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đang nắm quyền quyết định quân sự. Lãnh đạo tối cao Mojtaba Khamenei được cho là đã bị thương

Ngoại giao:

Hiện chưa có dấu hiệu đàm phán ngừng bắn.
Thống kê vụ tấn công Hezbollah thực hiện nhắm vào IDF

Không kích của Mỹ và Israel

Các đợt không kích tiếp tục nhắm vào hạ tầng quân sự và năng lực sản xuất vũ khí của Iran.
Các mục tiêu bị tấn công gồm:

Căn cứ không quân Dezful (Khuzestan)
Căn cứ không quân Bandar Abbas (Hormozgan)
Kho đạn của IRGC tại Bushehr
Cảng Jask
Cơ sở của IRGC và Basij tại Hamedan

Ảnh vệ tinh ngày 14/03 cho thấy tàu tấn công USS Tripoli đang tiến gần Trung Đông

Trên tàu có khoảng 2.500 lính thủy đánh bộ thuộc Lữ đoàn viễn chinh 31

Israel cũng tấn công sân bay Mehrabad tại Tehran, phá hủy ít nhất một máy bay

Các giai đoạn của chiến dịch quân sự

Chiến dịch được cho là đang triển khai theo hai giai đoạn chính

Giai đoạn 1: Áp chế hệ thống phòng không, ám sát các lãnh đạo cấp cao, phá hủy năng lực đáp trả quân sự
Giai đoạn 2: Tiêu diệt các nhà máy sản xuất vũ khí, phá hủy kho dự trữ tên lửa, tấn công các trung tâm điều hành an ninh cấp địa phương

Giai đoạn hai dự kiến kết thúc vào cuối tuần này. Sau đó Tổng thống Mỹ sẽ phải đưa ra lựa chọn:

Kịch bản 1: Rút quân và tuyên bố chiến thắng quân sự. Điều này đòi hỏi Iran phải đồng ý mở lại eo biển Hormuz ngay sau ngừng bắn
Kịch bản 2: Tiếp tục chiến dịch với mục tiêu thay đổi chế độ tại Iran. Khi đó Hải quân Mỹ sẽ ưu tiên mở lại hoàn toàn Hormuz

Hormuz dần khôi phục dòng chảy dầu

Mỹ tiến hành không kích đảo Kharg

Đảo Kharg là terminal xuất khẩu dầu lớn nhất của Iran
Khoảng 90% xuất khẩu dầu của Iran đi qua cơ sở tại Kharg

Theo Financial Times, Mỹ có thể can thiệp thị trường hợp đồng tương lai dầu

Bộ Năng lượng Mỹ có thể cho Vitol vay dầu và Vitol sẽ short hợp đồng dầu kỳ hạn gần và long hợp đồng kỳ hạn xa

→ Nhằm hạ giá dầu ngắn hạn và mua lại trong tương lai

Tổng thống Mỹ kêu gọi các nước thành lập liên minh hải quân quốc tế để mở lại Hormuz.

Đức, Ý, Hy Lạp, Nhật Bản và Úc từ chối tham gia
Anh tuyên bố sẵn sàng hỗ trợ nhưng không dưới danh nghĩa NATO

Iran tuyên bố Hormuz sẽ được mở cho các quốc gia thân thiện với Iran
4 tàu chở dầu đã đi qua Hormuz sáng nay. Tuy nhiên các tàu không đi theo luồng hàng hải tiêu chuẩn

Tàu đi sâu vào vùng biển phía Bắc đảo Larak của Iran

Iran đã triển khai drone tấn công nhắm vào các tuyến xuất khẩu dầu không đi qua Hormuz. Tuy nhiên chưa gây thiệt hại đáng kể
Iran tấn công cảng Fujairah của UAE

Tuy nhiên đường ống dầu của Saudi sang Biển Đỏ chưa bị ảnh hưởng

Đường ống East–West Pipeline hoạt động hết công suất, vận chuyển khoảng 7 triệu thùng/ngày từ vùng Vịnh sang Biển Đỏ
Theo RT, Iraq đang khôi phục đường ống Kirkuk – Ceyhan để xuất khẩu trực tiếp sang Thổ Nhĩ Kỳ

Tuyến này sẽ bỏ qua khu vực Kurdistan
Đoạn đường ống cần sửa: ~100 km
Thời gian hoàn tất: khoảng 1 tuần
Công suất: 300.000 thùng/ngày

Tổng sản lượng dầu qua Hormuz

Trước chiến tranh: Khoảng 20 triệu thùng/ngày đi qua Hormuz
Hiện tại:

Iran: ~1.5 triệu thùng/ngày
UAE: ~1 triệu thùng/ngày
Saudi Arabia: ~6 triệu thùng/ngày
Tàu vẫn qua Hormuz: ~0.5 triệu thùng/ngày
Xả kho dự trữ IEA: >1 triệu thùng/ngày
Dầu từ dự trữ nổi của Nga: ~2 triệu thùng/ngày

→ Tổng nguồn cung hiện khoảng 11 triệu thùng/ngày, khôi phục khoảng 55% so với trước chiến tranh

Mỹ – Trung nối lại đàm phán thương mại

Theo Tân Hoa Xã, Phó Thủ tướng He Lifeng kêu gọi Mỹ gỡ bỏ các biện pháp thuế đơn phương
Trung Quốc phản đối:

Thuế theo International Emergency Economic Powers Act
Phụ thu 10% theo Section 122 của Trade Act 1974
Các cuộc điều tra thương mại theo Section 301

Nhật Bản cảnh báo khả năng can thiệp tỷ giá

Theo Bloomberg. Bộ trưởng Tài chính Satsuki Katayama cho biết Nhật Bản sẵn sàng thực hiện các biện pháp mạnh để ổn định tỷ giá.
Bối cảnh: Đồng JPY đang giao dịch quanh 159.28/USD tại Tokyo

→ Gần mức 160, ngưỡng thường được xem là mốc có thể kích hoạt can thiệp tỷ giá