Trong thế giới đầu tư hàng hóa, một sự chuyển dịch mang tính thế hệ đang diễn ra nhưng hầu hết các nhà đầu tư cá nhân vẫn chưa nhận ra. Dựa trên dữ liệu từ S&P Global và Statista, ngành khai thác mỏ hiện chỉ chiếm 1% tổng giá trị vốn hóa chứng khoán toàn cầu — mức thấp kỷ lục trong hơn một thế kỷ qua. Đây chính là tín hiệu cho thấy một chu kỳ tăng giá mạnh mẽ (super-cycle) đang ở giai đoạn khởi đầu.

Nhu cầu bùng nổ: Động lực từ AI và Chuyển đổi năng lượng

Theo dự báo, thế giới sẽ cần tới 42,3 triệu tấn đồng vào năm 2040 (tăng mạnh so với mức 27,6 triệu tấn của năm 2024). Đáng chú ý, cơ cấu tiêu thụ đang thay đổi rõ rệt:

• Chuyển đổi năng lượng: Một chiếc xe điện cần tới 83kg đồng, gấp gần 4 lần so với xe chạy xăng truyền thống. Năng lượng mặt trời cũng tiêu tốn 5-6 tấn đồng/MW, so với chỉ 1,5 tấn của nhiệt điện than.

• Trí tuệ nhân tạo (AI) & Trung tâm dữ liệu: Với nhu cầu điện năng dự báo đạt 110-550 GW vào năm 2040, lĩnh vực này sẽ cần thêm khoảng 2 triệu tấn đồng.

• Quốc phòng: Việc hiện đại hóa quân sự toàn cầu đóng góp thêm từ 1-2 triệu tấn vào tổng cầu.

Nguồn cung thắt chặt: Nghịch lý của ngành khai thác

Trong khi nhu cầu dự kiến tăng 50%, thì nguồn cung lại đang đối mặt với những rào cản chưa từng có. Sản lượng khai thác từ các tài sản hiện hữu dự kiến đạt đỉnh vào năm 2030 ở mức 33 triệu tấn, sau đó bắt đầu suy giảm.

• Khủng hụt trầm trọng: Đến năm 2040, thị trường sẽ thiếu hụt khoảng 10 triệu tấn hàng năm — con số này tương đương với việc mất đi toàn bộ sản lượng của Chile và Peru cộng lại.

• Rào cản gia nhập: Một mỏ đồng mới cần từ 15-20 năm để đi vào hoạt động với chi phí đầu tư lên đến 5-10 tỷ USD. Điển hình như dự án Resolution tại Arizona đã bị đình trệ hơn 15 năm chỉ vì thủ tục cấp phép.

• Tỷ lệ thay thế thấp: Cứ mỗi tấn đồng được khai thác, chúng ta chỉ tìm thấy thêm 0,5 - 0,7 tấn trữ lượng mới.

Rủi ro địa chính trị và Hệ quả giá thành

Một yếu tố quan trọng khác là sự phụ thuộc vào chuỗi cung ứng. Hiện nay, Trung Quốc đang kiểm soát 50-60% quá trình chế biến đồng (luyện và tinh chế), tạo ra rủi ro địa chính trị lớn cho các quốc gia phương Tây.

Với việc giá đồng đã tăng vọt từ 8.500 USD lên 13.000 USD/tấn chỉ trong 8 tháng (tăng 53%), các chuyên gia dự báo mục tiêu tiếp theo sẽ là 20.000 USD/tấn. Ở mức giá này, chi phí sản xuất một chiếc xe điện có thể tăng thêm 3.000 - 5.000 USD, đe dọa trực tiếp đến các mục tiêu về khí hậu toàn cầu.

Chúng ta đang đứng trước một thị trường mà nguồn cung giảm nhưng nhu cầu tăng phi mã. Đừng để bị loại khỏi đợt tăng giá này khi thị trường vẫn đang ở vùng đáy của nhiều thế hệ. Chặng đường phía trước của kim loại đỏ vẫn còn rất dài.

Tìm hiểu chi tiết phương thức đầu tư Đồng thông qua Sở giao dịch hàng hóa Việt Nam MXV liên hệ Trà My - Zalo/SĐT: 0828885461