Chính phủ Nhật Bản đã triển khai gói kích thích kinh tế trị giá 39.000 tỷ yen (tương đương 249 tỷ USD) nhằm thúc đẩy nền kinh tế trong tài khóa 2024-2025. Dưới sự lãnh đạo của Thủ tướng Shigeru Ishiba, các biện pháp này bao gồm trợ cấp năng lượng và hỗ trợ tiền mặt cho các hộ gia đình thu nhập thấp, với kỳ vọng kích thích tiêu dùng và đối phó với áp lực lạm phát.

Tiêu dùng và tăng lương – động lực chính của tăng trưởng

Chi tiêu tiêu dùng, vốn chiếm hơn 50% GDP của Nhật Bản, được dự đoán sẽ tăng trưởng mạnh nhờ các chính sách hỗ trợ từ chính phủ và mức lương thực tế cao hơn. Năm 2024, mức tăng lương trung bình đạt 5,1%, cao nhất trong ba thập kỷ qua, phản ánh sự cải thiện trong đàm phán lao động và nhu cầu cạnh tranh nhân tài từ các doanh nghiệp.

Liên đoàn Lao động Nhật Bản (Rengo) đang đặt mục tiêu tiếp tục đẩy mạnh tăng lương vào năm 2025, đặc biệt tập trung vào các doanh nghiệp vừa và nhỏ, nơi chiếm phần lớn lực lượng lao động. Sự gia tăng tiền lương cùng với giá năng lượng ổn định sẽ góp phần duy trì sức mua của người dân và cải thiện tiêu dùng nội địa.

Nhà kinh tế Kenta Domoto từ Viện Nghiên cứu Mitsubishi cho rằng xu hướng này sẽ còn tiếp tục, khi các công ty đối mặt với áp lực cạnh tranh nhân sự và nhu cầu đầu tư vào lĩnh vực công nghệ.

Rủi ro từ bảo hộ thương mại của Mỹ

Tuy nhiên, triển vọng kinh tế Nhật Bản không phải không có những thách thức. Chính sách bảo hộ thương mại của Tổng thống Mỹ đắc cử Donald Trump đang là mối lo lớn đối với nền kinh tế toàn cầu, trong đó Nhật Bản không phải là ngoại lệ.

Việc Mỹ áp thuế bổ sung 10% lên hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc và các quốc gia khác có thể kéo giảm GDP thực của Nhật Bản 0,13 điểm phần trăm. Nếu xảy ra các biện pháp trả đũa từ phía Trung Quốc, GDP Nhật Bản có thể giảm thêm 0,12 điểm phần trăm.

Nhà kinh tế Takafumi Fujita từ Viện Nghiên cứu Meiji Yasuda cảnh báo rằng các căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc sẽ làm suy giảm tăng trưởng toàn cầu, đồng thời khiến Nhật Bản gặp khó khăn trong hoạt động xuất khẩu. Với nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào thương mại quốc tế, những diễn biến này có thể tạo ra hiệu ứng domino tiêu cực.

Cơ hội và thách thức từ thị trường Mỹ

Bên cạnh những rủi ro, một số chuyên gia nhận định chính sách giảm thuế của Tổng thống đắc cử Donald Trump có thể mang lại lợi ích ngắn hạn cho các doanh nghiệp Nhật Bản hoạt động tại Mỹ. Nhà kinh tế Shunsuke Kobayashi từ Mizuho Securities Co. cho rằng tăng trưởng kinh tế Mỹ sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các công ty Nhật xuất khẩu và đầu tư vào thị trường này.

Tuy nhiên, nếu xuất khẩu bị ảnh hưởng bởi căng thẳng thương mại, các doanh nghiệp Nhật Bản có thể phải giảm đầu tư và hạn chế tăng lương, gây tác động tiêu cực đến toàn bộ nền kinh tế. Trong bối cảnh này, việc duy trì tăng trưởng kinh tế bền vững đòi hỏi Nhật Bản phải đa dạng hóa các nguồn lực và thị trường.

Đầu tư chiến lược và triển vọng dài hạn

Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) dự báo nền kinh tế Nhật Bản sẽ tăng trưởng 1,5% trong năm 2025. Mức tăng này được thúc đẩy bởi đầu tư vào các lĩnh vực chiến lược như phi carbon hóa, số hóa và cải thiện năng suất lao động. Đây là những hướng đi trọng tâm của chính phủ nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu gia tăng.

Tuy nhiên, xuất khẩu của Nhật Bản được dự báo sẽ gặp nhiều khó khăn, đặc biệt khi kinh tế Trung Quốc và châu Âu vẫn đang đối mặt với nhiều bất ổn. Việc giảm sự phụ thuộc vào thị trường quốc tế và tập trung vào tiêu dùng nội địa sẽ là chìa khóa để Nhật Bản duy trì đà tăng trưởng.

Đọc thêm:

Hàng hóa phái sinh là gì? Tìm hiểu cách đầu tư hàng hóa sinh lời