Việc triển khai Nghị định số 52/2015/NĐ-CP ngày 28/5/2015 về cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao năng lực quản trị dữ liệu pháp lý, từng bước chuyển đổi phương thức quản lý từ thủ công sang điện tử, qua đó đặt nền móng cho tiến trình chuyển đổi số trong lĩnh vực pháp chế nhà nước.

Sau gần 10 năm vận hành, cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật đã khẳng định vai trò là hạ tầng trung tâm phục vụ công tác quản lý, tra cứu và tổ chức thực thi pháp luật trên phạm vi toàn quốc. Hệ thống không ngừng được hoàn thiện cả về quy mô lẫn chất lượng, từ một kho dữ liệu còn hạn chế ban đầu trở thành nguồn dữ liệu pháp lý chính thống, thống nhất, đáp ứng hàng triệu lượt tra cứu mỗi năm. Dữ liệu được chuẩn hóa theo cấu trúc chung, bảo đảm tính chính xác, đồng bộ và thuận tiện cho khai thác, sử dụng.

Theo Cục Kiểm tra văn bản và Quản lý xử lý vi phạm hành chính (Bộ Tư pháp), cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật đã từng bước hình thành nền tảng dữ liệu pháp lý thống nhất của quốc gia, đóng góp thiết thực cho quá trình hiện đại hóa nền hành chính và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước bằng pháp luật.

Bên cạnh sự mở rộng về dữ liệu, hiệu quả vận hành và kỷ cương cập nhật cũng được cải thiện rõ rệt. Hiện nay, tỷ lệ văn bản được các bộ, ngành và địa phương cập nhật đúng hạn đạt trên 90%, trong đó nhiều đơn vị duy trì mức gần như tuyệt đối. Công tác rà soát, công bố danh mục văn bản hết hiệu lực hoặc tạm ngưng hiệu lực được thực hiện thường xuyên, góp phần bảo đảm tính thống nhất và minh bạch của hệ thống pháp luật.

Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong khai thác và vận hành cơ sở dữ liệu đã mang lại nhiều chuyển biến tích cực. Nhiều bộ, ngành và địa phương như Bộ Tài chính, Bộ Công Thương, Hà Nội, TPHCM, Đà Nẵng, Huế đã chủ động xây dựng các công cụ tra cứu tích hợp, cho phép người dùng tìm kiếm văn bản của cả trung ương và địa phương trên cùng một nền tảng, qua đó nâng cao hiệu quả tiếp cận thông tin pháp luật.

Đáng chú ý, hệ thống dữ liệu pháp luật trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng đã đáp ứng kịp thời nhu cầu nghiên cứu và áp dụng pháp luật trong toàn quân, hình thành kho dữ liệu số tập trung, phục vụ hiệu quả công tác lãnh đạo, chỉ huy.

Tuy vậy, những hạn chế về hạ tầng kỹ thuật, nhân lực và cơ chế phối hợp cho thấy cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật vẫn cần tiếp tục được đầu tư, củng cố và hoàn thiện đồng bộ. Quá trình sáp nhập hành chính làm thay đổi nhanh quy mô địa giới và số lượng văn bản, đặt ra yêu cầu cấp thiết về chuẩn hóa lại phạm vi hiệu lực, danh mục văn bản, đồng thời tăng cường tích hợp với các nền tảng dữ liệu quốc gia khác.

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, hiện đại hóa hạ tầng công nghệ là nhiệm vụ then chốt. Việc tăng cường ứng dụng các công nghệ mới, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), sẽ hỗ trợ tự động hóa quy trình phân loại, kiểm tra và rà soát văn bản, qua đó nâng cao hiệu quả vận hành, giảm tải công việc thủ công và cải thiện chất lượng khai thác dữ liệu phục vụ người dân, doanh nghiệp và cơ quan nhà nước.

Song song với yếu tố công nghệ, bảo đảm nguồn lực được xem là điều kiện tiên quyết cho sự vận hành bền vững của hệ thống. Theo đó, cần có cơ chế bảo đảm kinh phí ổn định cho công tác cập nhật, duy trì và phát triển cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật, đồng thời chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ chuyên trách, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong quản trị dữ liệu pháp lý.

Việc tăng cường kết nối, liên thông giữa cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật với các hệ thống thông tin của Chính phủ, bộ, ngành và địa phương cũng được xác định là xu hướng tất yếu, nhằm hình thành hệ sinh thái dữ liệu pháp lý thống nhất, thông suốt và tin cậy.

Từ yêu cầu nâng cao nhận thức về vị trí và vai trò của cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật, lãnh đạo Bộ Tư pháp nhấn mạnh sự cần thiết phải triển khai đồng bộ các giải pháp, nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, đặc biệt là người đứng đầu, trong việc xây dựng, vận hành và thực hiện nghiêm các quy định của Nghị định số 52 trong thời gian tới.

Cùng với đó, cần tiếp tục rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung một số nội dung của Nghị định số 52 nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý; đầu tư nâng cấp hạ tầng công nghệ, đẩy mạnh ứng dụng AI để khai thác hiệu quả hơn cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân và doanh nghiệp.

(Nguồn: Báo điện tử Chính phủ)