Thị trường năng lượng Việt Nam đang đứng trước rủi ro gián đoạn nguồn cung khí hóa lỏng (LPG) khi Công ty Kinh doanh Sản phẩm khí (PVGas Trading) – đơn vị thành viên của PV Gas (HoSE: GAS) – chính thức thông báo tình huống bất khả kháng trong hợp đồng nhập khẩu. 

Theo đó, doanh nghiệp buộc phải giảm tiến độ giao hàng đến ngày 10/3 và hiện chưa thể thu xếp nguồn hàng nhập khẩu sau thời điểm này, làm dấy lên lo ngại về khả năng thiếu hụt LPG cục bộ tại khu vực miền Nam trong ngắn hạn.

PV Gas đối mặt nguy cơ gián đoạn nguồn cung LPG do xung đột Trung Đông và sự cố Saudi Aramco. (Ảnh: JPS)

Nguyên nhân trực tiếp xuất phát từ sự cố sập cầu dẫn tại cơ sở NGL Juaymah của Saudi Aramco hôm 23/2, khiến các lô hàng Propane và Butane đã ký kết bị gián đoạn. Toàn bộ lô LPG dự kiến giao về kho lạnh Thị Vải và Diêm Điền từ ngày 10/3 buộc phải tạm dừng. Song song đó, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang sau các cuộc không kích quy mô lớn của Mỹ và Israel nhằm vào Iran từ ngày 28/2 đã khiến hoạt động vận chuyển năng lượng qua Eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược chiếm khoảng 20–22% nguồn cung dầu toàn cầu – rơi vào tình trạng rủi ro cao. Ít nhất hai tàu chở dầu cỡ lớn (VLCC) bị trúng tên lửa, trong khi một số cơ sở sản xuất NGL và LPG của nhà cung cấp bị hư hại nghiêm trọng, khiến các chuyến hàng theo kế hoạch giao nửa cuối tháng 3 đến hết tháng 4 chưa thể xác định thời điểm cập cảng.

PVGas Trading khẳng định đây là tình huống ngoài khả năng kiểm soát và đang tích cực làm việc với các đối tác nhằm tìm kiếm nguồn hàng thay thế với chi phí hợp lý nhất. Tuy nhiên, bối cảnh thị trường khu vực đang vô cùng căng thẳng khi nguồn cung LPG tại Đông Á khan hiếm. Thái Lan đã kích hoạt tình huống khẩn cấp và cấm xuất khẩu xăng dầu, Qatar ngừng sản xuất LNG, Israel tạm đóng mỏ khí đốt, còn Saudi Arabia đóng cửa nhà máy lọc dầu Ras Tanura do ảnh hưởng chiến sự. Diễn biến này cho thấy rủi ro không chỉ dừng ở phạm vi một doanh nghiệp mà đã lan rộng thành vấn đề chuỗi cung ứng năng lượng khu vực.

Căng thẳng Trung Đông cũng ngay lập tức tác động tới giá năng lượng toàn cầu khi dầu Brent tăng vọt 13% lên 82 USD/thùng, mức cao nhất trong 14 tháng. Nếu gián đoạn tại eo biển Hormuz kéo dài, nguồn cung dầu và LPG có thể sụt giảm mạnh, đẩy giá nhiên liệu thế giới tiếp tục leo thang. Trong bối cảnh Việt Nam vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguồn LPG nhập khẩu, nguy cơ tăng giá bán lẻ trong nước là điều khó tránh khỏi, qua đó tạo thêm áp lực lạm phát chi phí đẩy trong thời gian tới. Thị trường hiện theo dõi sát diễn biến địa chính trị tại Trung Đông, bởi bất kỳ leo thang nào cũng có thể tiếp tục làm biến động mạnh giá dầu, khí hóa lỏng và toàn bộ cán cân năng lượng khu vực.