Ngày 25/11/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 306/2025 nhằm sửa đổi, bổ sung một số quy định tại Nghị định 156/2020 về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và Nghị định 158/2020 về chứng khoán phái sinh và thị trường chứng khoán phái sinh. Các điều chỉnh tập trung vào việc đơn giản hóa điều kiện, thủ tục liên quan đến hoạt động kinh doanh và cung cấp dịch vụ trên thị trường chứng khoán phái sinh.

Theo đó, Nghị định 306/2025 sửa đổi nhiều nội dung quan trọng của Nghị định 158/2020, bao gồm điều kiện và hồ sơ cấp, điều chỉnh giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh chứng khoán phái sinh; các trường hợp đình chỉ hoạt động; điều kiện và hồ sơ cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện cung cấp dịch vụ bù trừ, thanh toán; cũng như căn cứ đình chỉ đối với các dịch vụ này.

Cụ thể, đối với công ty chứng khoán, Nghị định mới đã loại bỏ ba điều kiện để được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh chứng khoán phái sinh. Các điều kiện bị bãi bỏ liên quan đến yêu cầu về kiểm soát nội bộ, quản trị rủi ro; duy trì tỷ lệ vốn khả dụng tối thiểu 220% trong 12 tháng liên tục; và tình trạng tổ chức lại, giải thể, phá sản hoặc bị đình chỉ, tạm ngừng hoạt động. Với công ty quản lý quỹ, hai điều kiện tương tự về tỷ lệ vốn khả dụng và tình trạng pháp lý cũng được loại bỏ.

Song song với việc cắt giảm điều kiện, thành phần hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận cũng được đơn giản hóa, trong đó bỏ yêu cầu nộp báo cáo tỷ lệ an toàn tài chính của 12 tháng gần nhất. Nghị định 306/2025 cũng điều chỉnh một số giấy tờ cá nhân theo hướng phù hợp với Luật Căn cước và Luật Giao dịch điện tử, như thay thế chứng minh nhân dân bằng thẻ căn cước, bỏ yêu cầu về chứng chỉ hành nghề, đồng thời cho phép sử dụng tài khoản định danh điện tử để thực hiện thủ tục hành chính mà không cần xuất trình giấy tờ truyền thống, trừ trường hợp thông tin chưa được tích hợp.

Ngoài ra, để thống nhất với việc giảm điều kiện kinh doanh, các căn cứ đình chỉ hoạt động liên quan đến tỷ lệ vốn khả dụng và việc trích lập dự phòng của công ty chứng khoán và công ty quản lý quỹ cũng được bãi bỏ.

Đối với hoạt động cung cấp dịch vụ bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh, Nghị định 306/2025 tiếp tục cắt giảm một số điều kiện. Với công ty chứng khoán, nhiều yêu cầu về hệ số nợ trên vốn chủ sở hữu, kiểm soát nội bộ, quản trị rủi ro và tình trạng pháp lý không còn được áp dụng. Đối với ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài, các điều kiện về duy trì tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu trong 12 tháng gần nhất và tình trạng tổ chức, hoạt động cũng được loại bỏ.

Theo đó, hồ sơ xin cấp giấy chứng nhận cung cấp dịch vụ bù trừ, thanh toán được tinh giản đáng kể, bao gồm việc bỏ các tài liệu chứng minh tỷ lệ an toàn vốn và quy trình kiểm soát nội bộ, quản trị rủi ro. Đồng thời, căn cứ đình chỉ hoạt động do không đáp ứng tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu đối với ngân hàng thương mại và chi nhánh ngân hàng nước ngoài cũng không còn hiệu lực.

Nhìn chung, Nghị định 306/2025 được đánh giá là bước điều chỉnh theo hướng giảm bớt rào cản, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các chủ thể tham gia thị trường chứng khoán phái sinh.

(Nguồn: Vietstock)