Trong nhiều thập kỷ, đồng luôn được xem là “huyết mạch” của nền kinh tế công nghiệp toàn cầu. Tuy nhiên, những gì đang diễn ra trên thị trường đồng hiện nay cho thấy một bức tranh đáng lo ngại: nguồn cung đang không còn khả năng đáp ứng nhu cầu trong tương lai, trong khi các tín hiệu về một chu kỳ tăng giá dài hạn ngày càng rõ nét.
Nguồn cung đồng: Một nền tảng đang bị phá vỡ
Trong vòng 30 năm qua, ngành công nghiệp khai thác đồng đã phải rất vất vả để mở rộng nguồn cung. Trung bình, nguồn cung đồng toàn cầu chỉ tăng khoảng 12 triệu tấn mỗi năm trong suốt ba thập kỷ. Điều đáng chú ý là hiện nay, thế giới lại cần bổ sung cùng một lượng đồng đó chỉ trong vòng một thập kỷ, tức là trong chưa đến 1/3 thời gian trước đây.
Thách thức lớn nhất không nằm ở nhu cầu, mà nằm ở khả năng khai thác.
Giai đoạn 1990–2010 được xem là “thời kỳ vàng” của ngành khai khoáng đồng, khi khoảng 200 mỏ đồng lớn được phát hiện, với tổng trữ lượng ước tính khoảng 1.250 triệu tấn đồng. Tuy nhiên, bức tranh hoàn toàn đảo ngược trong giai đoạn 2010–2025, khi chỉ khoảng 20 mỏ lớn được phát hiện, với tổng trữ lượng vỏn vẹn 165 triệu tấn đồng.
Không chỉ số lượng mỏ mới sụt giảm nghiêm trọng, chất lượng mỏ cũng ngày càng thấp. Hàm lượng quặng đồng trung bình đã giảm mạnh từ khoảng 2% vào năm 1990 xuống chỉ còn khoảng 0,6% hiện nay, và xu hướng này vẫn đang tiếp diễn. Điều này đồng nghĩa với việc:
-
Cần đào nhiều đất đá hơn
-
Chi phí khai thác cao hơn
-
Sản lượng kim loại thu được trên mỗi mỏ thấp hơn
Ngành công nghiệp khai khoáng hiện đang đối mặt với hai giới hạn mang tính cấu trúc:
-
Ít mỏ mới được phát hiện hơn
-
Mỗi mỏ mới cho ra ít kim loại hơn trước
Nói cách khác, chúng ta đang thăm dò ít hơn, nhưng lại cần nhiều đồng hơn bao giờ hết. Đây là một nghịch lý mà thị trường chưa từng phải đối mặt trong quá khứ ở quy mô lớn như hiện nay.
Trung Quốc và câu chuyện tích trữ đồng: Một kịch bản quen thuộc
Trong khi nguồn cung toàn cầu ngày càng trở nên mong manh, Trung Quốc đang âm thầm tích trữ một lượng lớn đồng. Dữ liệu tồn kho cho thấy tỷ trọng hàng hóa kim loại – trong đó có đồng – đang ngày càng tập trung tại Trung Quốc so với phần còn lại của thế giới.
Kịch bản này không hề xa lạ. Trong quá khứ, Trung Quốc từng liên tục tích trữ vàng trong nhiều tháng, ngay trước khi kim loại quý này bước vào một chu kỳ tăng giá dài hạn. Khi nhu cầu thực và tồn kho chiến lược được tích lũy đủ lớn, thị trường thường rơi vào trạng thái thiếu hụt, buộc giá phải điều chỉnh mạnh để cân bằng cung – cầu.
Việc Trung Quốc nắm giữ tỷ lệ lớn tồn kho đồng toàn cầu có thể được hiểu như một tín hiệu chiến lược, đặc biệt trong bối cảnh đồng ngày càng đóng vai trò then chốt đối với hạ tầng, công nghiệp và quá trình chuyển đổi năng lượng.
Thiếu hụt dài hạn và rủi ro mang tính hệ thống
Những lo ngại về nguồn cung không còn mang tính giả định. S&P Global cảnh báo thế giới có thể phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt lên tới 10 triệu tấn đồng vào năm 2040. Đây không chỉ là vấn đề của riêng ngành kim loại, mà còn là rủi ro mang tính hệ thống đối với nền kinh tế toàn cầu.
Đồng là đầu vào thiết yếu cho nhiều lĩnh vực then chốt. Khi đồng trở nên khan hiếm, chi phí sản xuất tăng lên, chuỗi cung ứng bị gián đoạn và áp lực lạm phát có thể quay trở lại. Trong bối cảnh nguồn cung khó có thể mở rộng nhanh chóng, giá là biến số duy nhất còn lại để tái cân bằng thị trường.
Triển vọng giá đồng: Phá đỉnh lịch sử không còn là kịch bản xa vời
Hiện tại, giá đồng đang giao dịch quanh mốc 6,0 USD/pound trên sàn COMEX. Mức giá này đã tiệm cận vùng đỉnh lịch sử 6,11–6,12 USD/pound, và trong bối cảnh nguồn cung bị bóp nghẹt, khả năng phá đỉnh lịch sử và bước vào một pha tăng giá mạnh hơn là điều hoàn toàn có cơ sở.
Khác với các chu kỳ tăng giá ngắn hạn trong quá khứ, chu kỳ lần này – nếu xảy ra – có thể mang tính dài hạn và cấu trúc, xuất phát từ sự mất cân đối cung – cầu không dễ khắc phục. Việc phát hiện mỏ mới cần nhiều năm, trong khi hàm lượng quặng ngày càng thấp khiến chi phí và thời gian khai thác kéo dài hơn bao giờ hết.
Tìm hiểu phương thức đầu tư kim loại Đồng thông qua Sở giao dịch hàng hóa Việt nam MXV liên hệ Trà My - Zalo: 0828885461




