Chính quyền  Trump công bố kế hoạch kiểm soát toàn bộ xuất khẩu dầu của Venezuela và giữ doanh thu tại các tài khoản Mỹ. Động thái này nhằm tạo đòn bẩy thay đổi chính trị, song vấp phải nhiều tranh cãi về tính pháp lý và phản ứng thận trọng từ PDVSA.

Kế hoạch kiểm soát toàn diện và tham vọng của Washington

Vào ngày 07/01, chính quyền Tổng thống Trump đã chính thức phác thảo một kế hoạch táo bạo và chưa từng có trong lịch sử hiện đại: nắm quyền kiểm soát vô thời hạn đối với việc bán dầu từ Venezuela. Theo đó, Washington dự kiến sẽ kiểm soát toàn bộ hoạt động bán dầu trong tương lai của quốc gia Nam Mỹ này và giữ số tiền thu được trong các tài khoản tại Mỹ.

Các quan chức cấp cao của Mỹ đã đưa ra những tuyên bố cứng rắn về chiến lược này. Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright khẳng định tại hội nghị của Goldman Sachs rằng Mỹ sẽ bán dầu thô từ Venezuela, bắt đầu từ lượng tích trữ hiện có và sau đó là toàn bộ sản lượng xuất khẩu "mãi mãi". Ông Wright giải thích rằng mục tiêu của việc nắm quyền kiểm soát này là tạo ra đòn bẩy để thúc đẩy những thay đổi cần thiết tại Venezuela. Đồng quan điểm, Ngoại trưởng Marco Rubio cũng tuyên bố tại Capitol rằng Mỹ đang chuẩn bị thực hiện thỏa thuận để lấy tất cả dầu, đồng thời tìm cách đảm bảo các công ty phương Tây có quyền tiếp cận thị trường Venezuela một cách công bằng.

Cơ chế tài chính và chiến lược gỡ bỏ trừng phạt

Để hiện thực hóa kế hoạch, Bộ Năng lượng Mỹ cho biết họ đã bắt đầu tiếp thị dầu Venezuela với sự hỗ trợ của các thương gia hàng hóa và ngân hàng, đồng thời sẽ áp dụng chính sách dỡ bỏ trừng phạt "có chọn lọc" để tạo thuận lợi cho dòng chảy dầu thô. Nguồn cung ban đầu sẽ đến từ lượng dầu thô đang tích trữ đầy ắp trong các kho chứa do lệnh phong tỏa trước đó.

Về mặt tài chính, doanh thu từ việc bán dầu sẽ được giữ trong các tài khoản của Kho bạc Mỹ. Động thái này được giải thích là nhằm bảo vệ số tiền khỏi các chủ nợ của Venezuela và sẽ được sử dụng vì lợi ích của người dân nước này. Ông Wright nhấn mạnh rằng Mỹ "không đánh cắp dầu của ai cả" mà chỉ đang khởi động lại thị trường.

Những tranh cãi pháp lý và thực trạng đàm phán

Mặc dù Washington tuyên bố đã đạt được thỏa thuận, nhưng phía Venezuela lại đưa ra thông tin thận trọng hơn. Công ty dầu khí nhà nước PDVSA xác nhận các cuộc đàm phán đang diễn ra nhưng không khẳng định đã có một thỏa thuận hoàn chỉnh. Đặc biệt, chưa rõ liệu chính quyền Venezuela có chấp thuận để Mỹ kiểm soát doanh thu bán dầu hay không.

Kế hoạch này cũng vấp phải những lo ngại về mặt pháp lý. Ông Allen S. Weiner, chuyên gia luật quốc tế tại Stanford, cảnh báo rằng một thỏa thuận được ký kết dưới sự ép buộc bằng vũ lực có thể bị coi là bất hợp pháp theo luật quốc tế. Bên cạnh đó, thẩm quyền pháp lý trong nước của chính quyền Trump khi tịch thu và sử dụng tiền dầu cũng là một dấu hỏi lớn, do Hiến pháp Mỹ quy định quyền kiểm soát chi tiêu thuộc về Quốc hội.

Theo Vietstock