Thị trường lúa mì thế giới đang bước vào niên vụ 2025/2026 với một bức tranh cung – cầu mang nhiều nét tương đồng với các chu kỳ dư cung trong quá khứ. Tuy nhiên, điểm khác biệt lớn nhất của niên vụ này không chỉ nằm ở quy mô nguồn cung tăng mạnh, mà còn đến từ vai trò “im lặng” bất thường của Trung Quốc – quốc gia nắm giữ lượng dự trữ lúa mì lớn nhất thế giới.

Trong nhiều năm qua, Trung Quốc thường xuyên gia tăng dự trữ chiến lược, qua đó gián tiếp “thổi phồng” số liệu tồn kho toàn cầu và làm mờ đi mức dư cung thực tế trên thị trường quốc tế. Nhưng ở niên vụ 25/26, kịch bản này đã thay đổi đáng kể, khiến cán cân cung – cầu lúa mì trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết.

Dư cung toàn cầu: Bức tranh trở nên rõ nét hơn khi loại Trung Quốc ra khỏi phép tính

Theo các ước tính mới nhất, nếu không tính Trung Quốc, lượng dự trữ lúa mì toàn cầu trong niên vụ 25/26 được dự báo tăng tới +13,5% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức tăng trưởng hàng năm lớn nhất trong vòng 16 năm, phản ánh một giai đoạn dư cung mang tính chu kỳ rõ rệt.

Con số này đặc biệt đáng chú ý bởi nó cho thấy nguồn cung thực sự có khả năng lưu thông trên thị trường quốc tế đang tăng rất mạnh. Khác với tồn kho tại Trung Quốc – vốn mang tính nội địa và ít tham gia thương mại toàn cầu – lượng dự trữ gia tăng tại các quốc gia xuất khẩu lớn đồng nghĩa với áp lực cạnh tranh giá ngày càng gay gắt trên thị trường xuất khẩu.

Các khu vực xuất khẩu chủ chốt như Nga, EU, Mỹ, Canada và Australia đều ghi nhận vụ mùa bội thu, nhờ điều kiện thời tiết nhìn chung thuận lợi và diện tích gieo trồng ổn định. Điều này không chỉ giúp sản lượng tăng mà còn khiến các nước xuất khẩu phải đẩy mạnh bán ra để giải phóng tồn kho, nhất là trong bối cảnh chi phí lưu trữ và logistics vẫn ở mức cao.

Khi tính cả Trung Quốc: Dư cung vẫn hiện hữu, dù được “làm mềm” về mặt con số

Ngay cả khi tính cả Trung Quốc, tồn kho lúa mì toàn cầu trong niên vụ 25/26 vẫn được dự báo tăng +5,7% so với cùng kỳ. Mặc dù mức tăng này thấp hơn đáng kể so với kịch bản loại Trung Quốc, nhưng vẫn cho thấy xu hướng tích lũy nguồn cung là chủ đạo.

Điều này hàm ý rằng, ngay cả khi Trung Quốc không xả hàng hay gia tăng nhập khẩu đột biến, thị trường lúa mì thế giới vẫn đang đối mặt với một lượng dư cung tương đối lớn. Nói cách khác, sự “im lặng” của Trung Quốc không đủ để đảo ngược xu thế dư cung chung, mà chỉ làm giảm phần nào mức độ nghiêm trọng của nó trên giấy tờ.

Quan trọng hơn, việc Trung Quốc không chủ động gia tăng dự trữ như các năm trước có thể phản ánh sự tự tin vào nguồn cung nội địa, hoặc chiến lược quản lý tồn kho thận trọng hơn trong bối cảnh kinh tế tăng trưởng chậm lại. Dù lý do là gì, động thái này đã khiến thị trường quốc tế mất đi một nguồn cầu mang tính “đệm” quen thuộc.

Nhu cầu chưa tạo được lực đối trọng

Ở chiều ngược lại, nhu cầu tiêu thụ lúa mì toàn cầu chưa cho thấy dấu hiệu bứt phá rõ ràng. Tăng trưởng dân số và nhu cầu lương thực cơ bản vẫn duy trì ổn định, nhưng không đủ mạnh để hấp thụ nhanh lượng cung tăng thêm.

Một số yếu tố đang kìm hãm nhu cầu bao gồm tăng trưởng kinh tế chậm tại nhiều khu vực, đồng nội tệ suy yếu ở các quốc gia nhập khẩu lớn và xu hướng đa dạng hóa nguồn thực phẩm thay thế tại một số thị trường. Ngoài ra, việc giá lúa mì không còn ở mức cao như giai đoạn căng thẳng địa chính trị trước đây cũng khiến yếu tố “mua tích trữ phòng ngừa” giảm đi đáng kể.

Áp lực giá trung – dài hạn vẫn chiếm ưu thế

Từ góc độ thị trường, dư cung kéo dài thường tạo ra áp lực giảm giá mang tính cấu trúc. Trong ngắn hạn, giá lúa mì vẫn có thể xuất hiện các nhịp hồi kỹ thuật, đặc biệt khi thị trường phản ứng với tin thời tiết, logistics hoặc các yếu tố địa chính trị bất ngờ. Tuy nhiên, khi tồn kho toàn cầu ở mức cao, mỗi nhịp tăng giá thường nhanh chóng đối mặt với lực bán từ phía nhà xuất khẩu.

Về trung – dài hạn, để thị trường lúa mì thoát khỏi trạng thái bị “đè” bởi tồn kho lớn, cần có một cú hích rõ ràng từ phía cầu, chẳng hạn như nhu cầu nhập khẩu tăng mạnh, sự thay đổi chính sách dự trữ từ Trung Quốc, hoặc các rủi ro nghiêm trọng làm gián đoạn nguồn cung tại các nước xuất khẩu lớn.

Kết luận: Thị trường cần một động lực mới

Niên vụ lúa mì 25/26 đang cho thấy một chu kỳ dư cung rõ nét, đặc biệt khi nhìn vào bức tranh loại trừ Trung Quốc. Việc các quốc gia xuất khẩu có vụ mùa bội thu trong khi nhu cầu chưa kịp tăng tương xứng đang tạo ra sức ép đáng kể lên giá.

Trong bối cảnh đó, nhà đầu tư và các bên tham gia thị trường cần theo dõi sát diễn biến tồn kho tại các nước xuất khẩu, chính sách nhập khẩu của Trung Quốc và xu hướng nhu cầu toàn cầu. Chỉ khi một trong những yếu tố này thay đổi đủ mạnh, cán cân cung – cầu lúa mì mới có thể dịch chuyển theo hướng tích cực hơn cho giá.

___________________

Thành Hưng

Nhà đầu tư có thể tham gia giao dịch trực tiếp trên thị trường hàng hoá của Bộ Công Thương. Với nhiều ưu điểm như: Mua bán 2 chiều, T0, miễn lãi margin… Liên hệ với tôi để hợp tác và nhận các tư vấn tốt nhất về thị trường hàng hoá.

Hỗ trợ – Tư vấn: 0987 88 66 34