Giá dầu Brent tăng mạnh 10% trong phiên OTC, tiệm cận 80 USD/thùng và có thể hướng tới mốc 100 USD do căng thẳng Iran – Trung Đông và rủi ro gián đoạn nguồn cung tại Eo biển Hormuz.

Giá dầu thô thế giới đang đứng trước nguy cơ bước vào một chu kỳ tăng mới khi các yếu tố địa chính trị leo thang nhanh chóng tại Trung Đông. Trong phiên giao dịch OTC ngày 1/3, dầu Brent đã tăng tới 10%, lên khoảng 80 USD/thùng – tín hiệu cho thấy thị trường có thể chứng kiến mức giá tiệm cận hoặc vượt mốc 100 USD khi các sàn giao dịch chính thức mở cửa trở lại. Giao dịch OTC (over-the-counter) là hình thức mua bán trực tiếp giữa các bên ngoài sàn giao dịch chính thức, thường phản ánh nhanh kỳ vọng của thị trường trong những thời điểm nhạy cảm, đặc biệt là khi các sàn phái sinh đóng cửa cuối tuần. Với thanh khoản thấp và biến động mạnh, mức giá OTC không phải là giá chính thức nhưng lại đóng vai trò như một “chỉ báo sớm” cho xu hướng giá dầu trong ngắn hạn.

Động lực chính đẩy giá dầu tăng mạnh đến từ rủi ro gián đoạn nguồn cung tại Eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển năng lượng chiến lược chiếm hơn 20% lưu lượng dầu toàn cầu. Sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, hoạt động vận chuyển dầu qua khu vực này bị đình trệ khi nhiều chủ tàu, tập đoàn năng lượng và nhà giao dịch tạm dừng di chuyển do lo ngại an ninh hàng hải, đặc biệt sau cảnh báo của Tehran. Theo ông Ajay Parmar, Giám đốc năng lượng tại ICIS, nếu tình trạng gián đoạn kéo dài, giá dầu có thể mở cửa tuần mới ở gần 100 USD/thùng và thậm chí vượt ngưỡng này trong ngắn hạn.

Hình ảnh tàu chở dầu Skylight bốc cháy dữ dội sau khi bị đánh trúng ngoài khơi Oman (Ảnh: AFP)

Nhiều tổ chức tài chính quốc tế cũng đưa ra các kịch bản giá dầu tăng mạnh nếu căng thẳng tiếp tục leo thang. Nhà phân tích Helima Croft của RBC cho biết các lãnh đạo Trung Đông đã cảnh báo Washington rằng một cuộc xung đột quy mô lớn với Iran có thể đẩy giá dầu vượt mốc 100 USD/thùng. Trong khi đó, các chuyên gia của Rabobank thận trọng hơn khi dự báo giá dầu sẽ duy trì trên 90 USD/thùng trong ngắn hạn. Ở góc nhìn cung cầu, nhà kinh tế Jorge Leon của Rystad Energy ước tính việc đóng cửa eo biển Hormuz có thể khiến thị trường thiếu hụt từ 8–10 triệu thùng dầu mỗi ngày, ngay cả khi đã tính đến các tuyến vận chuyển thay thế như đường ống Đông – Tây của Ả Rập Xê Út và UAE. Theo ông, giá dầu hoàn toàn có thể tăng thêm khoảng 20 USD/thùng trong các phiên giao dịch tới.

Trong nỗ lực ổn định thị trường, liên minh OPEC+ đã quyết định tăng sản lượng thêm 206.000 thùng/ngày từ tháng 4. Tuy nhiên, mức tăng này chỉ tương đương dưới 0,2% nhu cầu toàn cầu, quá nhỏ để bù đắp rủi ro gián đoạn nguồn cung từ Trung Đông. Điều này khiến thị trường vẫn trong trạng thái thiếu an toàn nguồn cung, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu năng lượng tại châu Á đang phục hồi. Trước nguy cơ thiếu hụt, nhiều quốc gia trong khu vực đã nhanh chóng điều chỉnh chiến lược năng lượng. Theo các chuyên gia của Kpler, Ấn Độ có thể gia tăng nhập khẩu dầu từ Nga để bù đắp phần thiếu hụt từ Trung Đông, đồng thời các nhà máy lọc dầu và chính phủ cũng đang rà soát lại kho dự trữ và tuyến vận chuyển thay thế.

Với vai trò là tuyến vận tải năng lượng trọng yếu của thế giới, Eo biển Hormuz từ lâu đã là điểm nóng địa chính trị và mỗi lần căng thẳng tại khu vực này leo thang, giá dầu đều phản ứng mạnh. Trong bối cảnh hiện tại, thị trường năng lượng toàn cầu đang bước vào giai đoạn nhạy cảm khi mọi diễn biến quân sự – chính trị đều có thể kích hoạt các đợt tăng giá đột biến. Nếu xung đột không sớm hạ nhiệt, kịch bản dầu Brent vượt mốc 100 USD/thùng hoàn toàn có thể xảy ra trong thời gian tới, kéo theo áp lực lạm phát và chi phí năng lượng gia tăng trên phạm vi toàn cầu.