EU đang xem xét đề xuất cho phép sản xuất hạn chế xe động cơ đốt trong sau năm 2035 với điều kiện khắt khe. Động thái này nhận được sự ủng hộ từ Đức nhưng vấp phải sự phản đối của Pháp và các nhóm môi trường.

Đề xuất điều chỉnh: Giữ lại 10% mức phát thải và bổ sung "bộ mở rộng phạm vi"

Liên minh châu Âu (EU) đang đứng trước một ngã rẽ quan trọng trong chính sách khí hậu khi xem xét lại lệnh cấm hoàn toàn xe động cơ đốt trong vào năm 2035 – vốn được coi là trụ cột của Thỏa thuận Xanh (Green Deal). Theo đề xuất sửa đổi được trình bày vào ngày 16/12, thay vì "khai tử" hoàn toàn dòng xe truyền thống, các nhà sản xuất ô tô châu Âu có thể được phép tiếp tục sản xuất một lượng hạn chế xe xăng và dầu diesel.

Tuy nhiên, quyền lợi này đi kèm với những ràng buộc kỹ thuật vô cùng khắt khe. Các hãng xe chỉ được phép duy trì mức phát thải tối đa bằng 10% so với mức năm 2021 và bắt buộc phải sử dụng thép xanh trong quy trình sản xuất. Đáng chú ý, EU cũng đang cân nhắc hợp pháp hóa các dòng xe điện được trang bị "bộ mở rộng phạm vi hoạt động" (range extenders) – những động cơ nhiên liệu phụ trợ nhỏ gọn từng bị loại trừ trong các quy định ban đầu nhằm hỗ trợ quá trình chuyển đổi.

Sự phân hóa sâu sắc trong nội bộ EU: Đức ủng hộ, Pháp kiên quyết phản đối

Động thái xem xét lại chính sách này xuất phát từ thực tế đầy thách thức của ngành công nghiệp ô tô châu Âu, khi quá trình chuyển đổi sang xe điện diễn ra chậm hơn kỳ vọng, biên lợi nhuận thấp và hệ thống trạm sạc chưa đồng bộ. Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã công khai ủng hộ việc nới lỏng, với nhận định thực tế rằng: "Vẫn sẽ có hàng triệu xe động cơ đốt trong trên khắp thế giới vào năm 2035, 2040 và 2050". Quan điểm này nhận được sự đồng thuận từ Ý.

Ở chiều ngược lại, Pháp và Tây Ban Nha vẫn giữ lập trường cứng rắn. Trong tuyên bố chung hồi tháng 10, Paris và Madrid khẳng định tương lai ngành ô tô châu Âu "sẽ là xe điện" và cảnh báo không nên đặt nghi vấn về lộ trình này. Mặc dù vậy, hai quốc gia này cũng đề xuất giải pháp linh hoạt hơn thông qua "tín dụng ưu đãi đặc biệt" cho xe sử dụng nguyên liệu châu Âu, nhằm hỗ trợ ngành công nghiệp nội khối trước sức ép từ xe điện giá rẻ Trung Quốc.

Cảnh báo từ giới chuyên gia và tiếng nói của doanh nghiệp

Quyết định xem xét lại diễn ra trong bối cảnh thị trường xe điện EU vẫn tăng trưởng 26% trong 10 tháng đầu năm, chiếm 16% thị phần xe mới. Tuy nhiên, các "ông lớn" như BMW, Renault, Stellantis và Volkswagen đều cho rằng tốc độ này chưa đạt kỳ vọng. CEO Volkswagen, ông Thomas Schäfer, nhấn mạnh: "Tương lai là điện, nhưng trên con đường đó, cần thêm chút linh hoạt để đáp ứng những gì khách hàng thực sự muốn".

Tuy nhiên, các nhóm hoạt động môi trường và giới phân tích lại đưa ra những cảnh báo nghiêm khắc. Chuyên gia Simone Tagliapietra từ think tank Bruegel nhận định việc hủy bỏ hoặc nới lỏng lệnh cấm sẽ là một "sai lầm lớn", không những không giúp ích cho các hãng xe mà còn nới rộng khoảng cách công nghệ với Trung Quốc và làm suy yếu danh tiếng lãnh đạo khí hậu của châu Âu. Hiện tại, đề xuất này vẫn đang trong giai đoạn thảo luận và cần sự thông qua của các Chính phủ thành viên cũng như Nghị viện châu Âu trước khi có hiệu lực.

Theo Vietstock