Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell vào hôm nay (22/8) đã đưa ra tín hiệu dè dặt về khả năng cắt giảm lãi suất trong thời gian tới, khi ông nhấn mạnh mức độ bất định cao đang khiến công việc của các nhà hoạch định chính sách tiền tệ trở nên khó khăn.

Trong bài phát biểu được mong đợi tại hội nghị thường niên của Fed ở Jackson Hole, Wyoming, lãnh đạo ngân hàng trung ương trong phần phát biểu chuẩn bị sẵn đã dẫn ra “những thay đổi sâu rộng” trong chính sách thuế, thương mại và nhập cư. Kết quả là “cán cân rủi ro dường như đang dịch chuyển” giữa hai mục tiêu kép của Fed: toàn dụng lao động và ổn định giá cả.

Trong khi lưu ý rằng thị trường lao động vẫn vững vàng và nền kinh tế đã thể hiện “khả năng chống chịu”, ông cũng nói rằng các rủi ro suy giảm đang gia tăng. Đồng thời, ông cảnh báo rằng thuế quan đang tạo ra nguy cơ lạm phát có thể quay trở lại - một kịch bản đình lạm mà Fed cần tránh.

Với lãi suất chuẩn của Fed hiện thấp hơn 1 điểm phần trăm so với thời điểm Powell phát biểu một năm trước, và tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở mức thấp, điều kiện nền kinh tế hiện tại cho phép “chúng ta tiến hành thận trọng khi cân nhắc thay đổi lập trường chính sách,” ông nói.

“Tuy nhiên, với chính sách đang ở mức thắt chặt, triển vọng cơ bản và sự dịch chuyển trong cán cân rủi ro có thể đảm bảo việc điều chỉnh lập trường chính sách,” ông bổ sung.

Đây là tín hiệu sát nhất với khả năng cắt giảm lãi suất mà Powell từng đưa ra -  điều mà Phố Wall tin rằng sẽ xảy ra khi FOMC nhóm họp vào ngày 16-17/9 tới đây. 

Dù vậy, những phát biểu này cũng đủ để khiến chứng khoán tăng vọt và lợi suất trái phiếu kho bạc giảm mạnh. Chỉ số Dow Jones Industrial Average tăng hơn 600 điểm sau khi bài phát biểu của Powell được công bố, trong khi lợi suất trái phiếu Kho bạc kỳ hạn 2 năm - vốn nhạy cảm với chính sách - giảm 0,08 điểm phần trăm xuống quanh mức 3,71%.

Ngoài kỳ vọng thị trường, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đã liên tục yêu cầu Fed cắt giảm lãi suất mạnh mẽ, kèm theo những chỉ trích công khai nhắm vào Powell và các đồng sự.

Kể từ tháng 12, Fed đã giữ lãi suất vay chuẩn trong biên độ 4,25% - 4,5%. Các nhà hoạch định chính sách tiếp tục viện dẫn tác động khó lường từ thuế quan đối với lạm phát như một lý do để thận trọng, đồng thời tin rằng điều kiện kinh tế hiện tại cùng chính sách hơi thắt chặt đang cho phép có thêm thời gian để đưa ra quyết định tiếp theo.

Tầm quan trọng của tính độc lập của Fed

Dù không trực tiếp đề cập đến yêu cầu hạ lãi suất từ Nhà Trắng, Powell nhấn mạnh tầm quan trọng của tính độc lập của Fed.

“Các thành viên FOMC sẽ đưa ra quyết định dựa hoàn toàn trên đánh giá của họ về dữ liệu và những hàm ý đối với triển vọng kinh tế và cán cân rủi ro. Chúng tôi sẽ không bao giờ đi chệch khỏi cách tiếp cận đó,” ông nói.

Bài phát biểu diễn ra trong bối cảnh Mỹ đang tiếp tục đàm phán với các đối tác thương mại toàn cầu, một tình huống thường xuyên biến động và thiếu rõ ràng về kết quả cuối cùng. Các chỉ báo gần đây cho thấy giá tiêu dùng đang tăng dần nhưng chi phí bán buôn lại tăng nhanh hơn.

Theo quan điểm của chính quyền Trump, thuế quan sẽ không gây ra lạm phát kéo dài, do đó việc cắt giảm lãi suất là cần thiết. Tuy nhiên, Powell cho rằng có nhiều khả năng khác nhau, trong đó “kịch bản cơ sở hợp lý” là tác động từ thuế quan sẽ “ngắn hạn — một sự dịch chuyển một lần trong mức giá” và không đủ lý do để giữ lãi suất ở mức cao. Nhưng ông cũng nói rằng hiện chưa có gì chắc chắn.

“Cần thêm thời gian để nhìn thấy những tác động của chính sách thuế quan tới chuỗi cung ứng và mạng lưới phân phối,” Powell nói. “Hơn nữa, mức thuế quan vẫn tiếp tục thay đổi, có thể kéo dài quá trình điều chỉnh.”

Bên cạnh việc tóm tắt điều kiện hiện tại và các khả năng, Powell cũng đề cập đến cuộc rà soát 5 năm về khung chính sách của Fed. Cuộc rà soát này đã dẫn đến một số thay đổi đáng chú ý so với lần thực hiện trước vào năm 2020.

Khi đó, trong bối cảnh đại dịch Covid, Fed đã chuyển sang chế độ “mục tiêu lạm phát trung bình linh hoạt”, cho phép lạm phát vượt mục tiêu 2% trong một thời gian sau giai đoạn dài ở dưới mức này. Mục tiêu là để Fed có thể kiên nhẫn với lạm phát cao hơn một chút nếu điều đó giúp phục hồi toàn diện hơn thị trường lao động.

Tuy nhiên, ngay sau khi áp dụng chiến lược này, lạm phát bắt đầu leo thang, cuối cùng đạt đỉnh cao nhất trong 40 năm, trong khi nhiều nhà hoạch định chính sách cho rằng mức tăng này chỉ là “tạm thời” và không cần nâng lãi suất. Powell thừa nhận tác động tiêu cực từ lạm phát và những bài học đã rút ra.

“Thực tế, ý tưởng về việc chủ động cho phép lạm phát vượt nhẹ đã trở nên vô nghĩa. Không có gì là chủ động hay nhẹ nhàng trong đợt lạm phát xuất hiện chỉ vài tháng sau khi chúng tôi công bố những thay đổi năm 2020, như tôi đã công khai thừa nhận vào năm 2021,” Powell nói. “Năm năm qua là một lời nhắc nhở đau đớn về khó khăn mà lạm phát cao mang lại, đặc biệt với những người ít khả năng nhất để ứng phó với chi phí sinh hoạt tăng cao.”

Trong quá trình rà soát, Fed cũng tái khẳng định cam kết với mục tiêu lạm phát 2%. Vấn đề này nhận nhiều ý kiến trái chiều: một số cho rằng mục tiêu này quá cao, có thể làm suy yếu đồng USD; trong khi những người khác cho rằng Fed cần linh hoạt hơn.

“Chúng tôi tin rằng cam kết của mình với mục tiêu này là yếu tố then chốt giúp giữ vững kỳ vọng lạm phát dài hạn,” Powell khẳng định.

Theo CNBC