Dự án hạ tầng nghìn tỷ đô la Mỹ đang tìm kiếm nguồn lực mới. Để đảm bảo tiến độ "siêu dự án" đường sắt tốc độ cao Bắc Nam, Chính phủ chính thức đề xuất cho khu vực tư nhân cùng tham gia đầu tư. Với tổng vốn đầu tư sơ bộ lên đến 67 tỷ USD, tuyến đường sắt huyết mạch Bắc Nam đang đứng trước cơ hội huy động nguồn lực khổng lồ từ khu vực tư nhân, nhằm đảm bảo tiến độ "siêu dự án" chiến lược quốc gia.

Chiều ngày 3/12, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh đã trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự thảo nghị quyết về các cơ chế, chính sách đặc thù cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc Nam.

Ban đầu, dự án chỉ tập trung vào hình thức đầu tư công và chưa thu hút được sự quan tâm của nhà đầu tư. Tuy nhiên, sau khi Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân được ban hành, nhiều doanh nghiệp lớn đã bày tỏ nguyện vọng tham gia, bao gồm các tên tuổi như Vinspeed (Vingroup), Thaco, liên danh Mekolor - Great USA, và thậm chí Hòa Phát cũng dự kiến xây nhà máy thép để cung cấp thép ray.

Chính phủ nhận định dự án có quy mô đặc biệt lớn, thời gian kéo dài và công nghệ phức tạp. Trong khi đó, Nghị quyết 172 của Quốc hội hiện hành chỉ có cơ sở pháp lý cho đầu tư công, tạo ra rào cản cho các phương thức huy động vốn ngoài ngân sách. Vì vậy, việc rà soát và bổ sung cơ chế, chính sách đặc thù là hết sức cần thiết.

Để giải quyết vấn đề này, Chính phủ đề xuất tạo điều kiện tối đa cho khu vực tư nhân tham gia nhằm đảm bảo tiến độ. Đồng thời, Chính phủ cũng đề xuất Quốc hội ủy quyền cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định bổ sung, điều chỉnh cơ chế, chính sách đặc thù cho các phương thức đầu tư khác (nếu có) trong thời gian Quốc hội không họp.

Để tăng tốc độ triển khai, Chính phủ đưa ra giải pháp đột phá là tách công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư và di dời công trình điện từ 110 kV trở lên thành các dự án độc lập, sử dụng nguồn vốn từ ngân sách trung ương và địa phương. Các địa phương và Tập đoàn Điện lực Việt Nam sẽ có thẩm quyền lập, quyết định đầu tư và thực hiện các dự án này. Đáng chú ý, các hạng mục liên quan đến nội dung này sẽ không cần phải lập chủ trương đầu tư, giúp rút ngắn đáng kể thời gian chuẩn bị.

Thẩm tra tờ trình, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Tài chính Phan Văn Mãi cho biết cơ quan này cơ bản thống nhất với Chính phủ. Ông khẳng định việc bổ sung cơ chế là cần thiết và phù hợp với chủ trương của Đảng về huy động nguồn lực xã hội vào hạ tầng trọng điểm.

Về đề xuất tách công tác giải phóng mặt bằng, Ủy ban đánh giá là có cơ sở, tương tự như mô hình đã áp dụng thành công tại dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành. Tuy nhiên, Ủy ban đề nghị Chính phủ cân nhắc tách thành một dự án thành phần độc lập và chỉ đạo các địa phương lập báo cáo nghiên cứu khả thi nhằm đảm bảo sự đồng bộ, cũng như xác định rõ tổng mức đầu tư và tiến độ hoàn thành.

Về đề xuất ủy quyền cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Ủy ban Kinh tế Tài chính cho rằng điều này không cần thiết, bởi Quốc hội đã có quy định tại Nghị quyết 172/2024 và đã chấp thuận bổ sung hình thức đầu tư theo Đối tác công tư (PPP) cho dự án này tại kỳ họp thứ 9 trước đó.

Nguồn: Vnexpress