Trong bối cảnh Ấn Độ thu hẹp nhập khẩu dầu Nga dưới sức ép gia tăng từ Mỹ, Trung Quốc nhanh chóng nổi lên như thị trường thay thế quan trọng. Nga thậm chí đã vượt Ả Rập Xê Út để trở thành nhà cung cấp dầu thô qua đường biển lớn nhất cho Trung Quốc trong tháng 1, với sản lượng đạt mức cao kỷ lục. 

Xuất khẩu dầu Nga sang Trung Quốc tăng vọt, lập đỉnh 1,86 triệu thùng/ngày

Theo dữ liệu từ Kpler, lượng dầu thô Nga vận chuyển bằng đường biển sang Trung Quốc trong tháng 1 đạt trung bình 1,86 triệu thùng/ngày, tăng 46% so với cùng kỳ năm trước. Con số này cao hơn đáng kể so với khoảng 1,2 triệu thùng/ngày mà Ả Rập Xê Út xuất khẩu sang Trung Quốc trong cùng kỳ, dù Riyadh vốn là đối tác cung ứng dầu mỏ chủ chốt của Bắc Kinh nhiều năm qua.

Diễn biến này giúp Nga chính thức vượt Riyadh để trở thành nguồn cung dầu đường biển lớn nhất cho nền kinh tế lớn thứ hai thế giới, trong bối cảnh cấu trúc thương mại năng lượng toàn cầu đang tái định hình.

Áp lực từ Mỹ khiến Ấn Độ thu hẹp nhập khẩu dầu Nga

Sự gia tăng xuất khẩu sang Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh Ấn Độ giảm mua dầu Nga. Mỹ đã liên tục gia tăng sức ép lên New Delhi nhằm chấm dứt giao dịch năng lượng với Moscow. Tổng thống Donald Trump nhiều lần cảnh báo sẽ áp đặt các biện pháp trừng phạt hoặc thuế quan thứ cấp đối với các quốc gia mua năng lượng từ Nga.

Tuần trước, Washington đã dỡ bỏ mức thuế 25% đối với Ấn Độ, đồng thời tuyên bố New Delhi đồng ý ngừng nhập khẩu dầu từ Nga. Động thái này được xem là bước đi chiến lược trong nỗ lực siết chặt vòng trừng phạt năng lượng của phương Tây.

Nga tiếp tục xoay trục sang châu Á, triển vọng vẫn tích cực

Trước các lệnh trừng phạt của phương Tây, Nga đã tái cấu trúc dòng chảy xuất khẩu năng lượng, tập trung mạnh vào thị trường châu Á, đặc biệt là Trung Quốc và Ấn Độ.

Ông Aleksandr Daniltsev, Giám đốc Viện Chính sách Thương mại thuộc Đại học Nghiên cứu Quốc gia Trường Kinh tế Cao cấp (HSE), cho biết khối lượng xuất khẩu dầu của Nga đang tăng đều, dù giá trị thương mại còn phụ thuộc vào diễn biến giá dầu toàn cầu. Theo ông, nhu cầu mạnh mẽ từ Trung Quốc sẽ tiếp tục hỗ trợ tăng trưởng xuất khẩu năng lượng của Nga trong thời gian tới.

Trong hơn một thập kỷ qua, tổng lượng nhập khẩu năng lượng của Trung Quốc đã tăng hơn gấp đôi, trong khi nhập khẩu từ Nga tăng hơn bốn lần, phản ánh mức độ gắn kết ngày càng lớn giữa hai nền kinh tế trong lĩnh vực năng lượng.

Dù vậy, ông Daniltsev cũng lưu ý rằng chiến lược đa dạng hóa nguồn cung và thúc đẩy công nghệ carbon thấp của Trung Quốc có thể phần nào hạn chế tốc độ tăng trưởng xuất khẩu dầu của Nga. Tuy nhiên, xu hướng tổng thể vẫn được đánh giá là tích cực.

Bên cạnh yếu tố thương mại, bối cảnh địa chính trị tại Trung Đông cũng có thể ảnh hưởng đến cán cân cung ứng dầu cho Trung Quốc. Theo ông Daniltsev, nếu căng thẳng leo thang, đặc biệt liên quan đến Iran – một nhà cung cấp quan trọng khác của Trung Quốc – vai trò của Nga trong cơ cấu nhập khẩu năng lượng của Trung Quốc có thể tiếp tục được củng cố.