Tuần 08 - 12/12/2025, thị trường hàng hóa chịu ảnh hưởng bởi dữ liệu kinh tế Mỹ trái chiều, áp lực dư cung trên năng lượng và biến động thời tiết cực đoan. Đậu tương - ngô giữ được nền tảng hỗ trợ, trong khi RBOB đối mặt rủi ro điều chỉnh ngắn hạn.

Thị trường hàng hóa 

Dù Mỹ liên tục công bố các dữ liệu kinh tế trái chiều, thị trường chứng khoán vẫn giữ được trạng thái “khá ổn”, nhờ bối cảnh kinh tế toàn cầu tương đối vững, kỳ vọng Fed sớm cắt giảm lãi suất và nỗi lo vỡ nợ tạm thời lắng dịu. Thoạt nhìn, các vụ gian lận trong những chương trình hỗ trợ có thể gây lo ngại cho tình hình tài khóa, nhưng việc phát hiện và xử lý gian lận - với quy mô ước tính lên tới hàng trăm tỷ USD mỗi năm - lại giúp giảm nguy cơ thâm hụt ngân sách vượt tầm kiểm soát, đặc biệt nếu đi kèm hoạt động kiểm toán chi tiêu toàn diện. Nếu loại bỏ được khoảng 500 tỷ USD chi sai thông qua thực thi nghiêm các quy định, áp lực tăng thuế sẽ giảm và tăng trưởng kinh tế cũng bớt bị kìm hãm.

Thực tế cho thấy, cắt giảm chi tiêu luôn rất khó, thậm chí nhiều dự luật còn làm chi tiêu tăng mạnh trong ngắn hạn. Tuy vậy, việc xử lý gian lận trong trợ cấp thất nghiệp, dinh dưỡng, y tế, an sinh xã hội và trợ cấp điện tử có thể giúp tiết kiệm một khoản rất lớn, góp phần giảm hơn 1.000 tỷ USD gánh nặng thuế. Nghiên cứu giai đoạn 2018-2022 ước tính thiệt hại do gian lận từ 233 đến 521 tỷ USD; tổng chi sai từ năm 2003 đến nay đã lên tới 2.800 tỷ USD. Riêng năm 2024, gian lận trong các chương trình y tế và hỗ trợ xã hội đã lên tới hàng chục tỷ USD. Tuy nhiên, giống như từng xảy ra khi triển khai đồng tiền số, việc điều tra gian lận cũng có thể gặp phản ứng mạnh về chính trị và pháp lý.

Việc phanh phui gian lận còn có thể tác động tiêu cực đến các tài sản định giá bằng USD và tạm thời gây áp lực lên xếp hạng tín nhiệm của Mỹ. Gần đây, đà suy yếu của trái phiếu Kho bạc có thể phản ánh lo ngại trở lại về nguy cơ bị hạ bậc tín nhiệm, liên quan đến vấn đề “quản trị tài khóa yếu”. Trong khi đó, thị trường chứng khoán Mỹ vẫn đang khá “bình thản” trước rủi ro tăng trưởng chậm lại, và diễn biến của trái phiếu Kho bạc cho thấy thị trường đang đặt cược nhiều hơn vào khả năng kinh tế Mỹ cải thiện trong năm 2026.

Quan điểm dự báo

RBOB dễ tổn thương trước đợt điều chỉnh ngắn hạn 

Triển vọng dư cung dầu thô toàn cầu đáng kể trong năm tới tiếp tục gây sức ép lên thị trường năng lượng. Giá RBOB đã không thể duy trì đà phục hồi kể từ khi chạm mức cao nhất trong 3 tháng vào đầu tháng 11, do lệnh cấm xuất khẩu xăng hiện tại của Nga đã làm suy yếu hỗ trợ từ căng thẳng tại Biển Đen. Với triển vọng cung-cầu mang tính tiêu cực hướng tới năm 2026, giá RBOB có thể chứng kiến một đợt giảm đáng kể trong những tuần cuối cùng của tháng 12.

Một nguồn áp lực lớn đến từ nhu cầu lái xe tại Mỹ ở mức kém sôi động. Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA) dự báo lượng người di chuyển bằng đường bộ trong kỳ nghỉ lễ Tạ ơn năm nay đạt mức cao kỷ lục, với 73 triệu người dự kiến đi lại từ 50 dặm trở lên từ nơi cư trú — tăng 1,8% so với năm 2024 và là năm thứ hai liên tiếp vượt mức của năm 2019 trước COVID. Dù lưu lượng di chuyển dịp lễ tăng, giá xăng trung bình bán lẻ tại Mỹ đã giảm xuống dưới 3 USD/gallon, lần đầu tiên kể từ tháng 5/2021.

Tồn kho xăng của Mỹ đã tăng 9,358 triệu thùng trong ba tuần qua, trong đó 4,518 triệu thùng được ghi nhận trong báo cáo Nguồn cung Dầu mỏ Hàng tuần mới nhất của EIA. Trong cùng giai đoạn, tỷ lệ vận hành của các nhà máy lọc dầu Mỹ tăng từ 89,4% lên 94,1%, mức cao nhất trong 12 tuần.

Khi các nhà máy lọc dầu Mỹ tiếp tục tăng công suất hoạt động, nguồn cung xăng được dự báo sẽ tiếp tục tăng trong phần còn lại của năm nay, gây áp lực lên giá xăng bán lẻ và giá hợp đồng tương lai RBOB.

Tỷ lệ khai thác công suất ổn định tại Mỹ là một tín hiệu tích cực 

Tỷ lệ khai thác công suất đo lường phần trăm năng lực sản xuất của Mỹ được sử dụng trong một giai đoạn nhất định. Trong khi thị trường thường chú ý đến biến động theo tháng, mức độ ổn định tương đối của tỷ lệ này mới là yếu tố quan trọng hơn. Tỷ lệ khai thác công suất trong tháng 9 đạt 75,9%, không đổi so với tháng 8. Dù là mức thấp nhất kể từ tháng 1, con số này vẫn nằm trong phạm vi đã được duy trì từ năm 2023.

Kể từ đầu năm 2023, tỷ lệ khai thác công suất hàng tháng dao động trong khoảng từ 75,2% đến 77,9%. Nhìn chung, biên độ dao động nhỏ cho thấy các doanh nghiệp sản xuất tại Mỹ tự tin vào quy mô sản xuất hiện tại và không có kế hoạch cắt giảm công suất — điều vốn có thể dẫn đến mất việc làm và làm suy yếu nền kinh tế.

Khi nền kinh tế Mỹ đã chuyển dịch khỏi mô hình dựa nhiều vào sản xuất, các mức tỷ lệ khai thác công suất đã giảm đáng kể so với thế kỷ 20. Có thể tồn tại sự thất vọng khi việc áp thuế nhập khẩu từ tháng 4 không tạo ra sự gia tăng trong tỷ lệ khai thác công suất khi sản xuất được đưa “trở lại trong nước”. Cần lưu ý rằng việc mở rộng công suất sản xuất là một quá trình dài hạn, đặc biệt khi các cơ sở hiện có cần được mở rộng hoặc xây dựng mới.

Mức tỷ lệ khai thác công suất cao nhất trong thế kỷ 21 là 82,4% vào tháng 4 và tháng 5 năm 2000, và lần gần nhất vượt 80% là vào tháng 4 năm 2008, trong giai đoạn đầu của khủng hoảng tài chính toàn cầu. Đến tháng 6 năm 2009, tỷ lệ này giảm xuống còn 66,5%, và phải đến tháng 12 năm 2010 mới phục hồi trở lại trên 75%. Các mức thấp hàng tháng chạm 63,4% vào tháng 4/2020 và 64,7% vào tháng 5/2020 — giai đoạn đầu của đại dịch COVID — là hai mức thấp nhất kể từ khi Cục Dự trữ Liên bang bắt đầu thống kê dữ liệu này vào năm 1967.

Sự xuất hiện của hiện tượng vòng xoáy cực có phải là dấu hiệu cho thấy mùa đông năm nay sẽ khắc nghiệt hơn? 

Mặc dù dự báo thời tiết dài hạn thường kém chính xác hơn ngắn hạn, nhiều nhà khí tượng cho rằng mùa đông 2025/2026 có thể rất lạnh, kèm theo lượng mưa tuyết lớn. Các nhà khí tượng châu Âu và Mỹ lo ngại những biến đổi sớm của xoáy cực đang tạo tiền đề cho các đợt không khí Bắc Cực mạnh tràn xuống tận 48 bang miền dưới của Mỹ và lan sâu vào châu Âu.

Đợt xoáy cực đầu mùa tràn vào Mỹ được xem là tín hiệu sớm cho xu thế mùa đông, với một số chuyên gia dự báo mùa đông sẽ giống như năm 2013/2014 khi tuyết mùa đông đứng thứ ba trong lịch sử về độ dày. Những đợt xâm nhập xoáy cực đáng chú ý khác từng xảy ra vào các năm 1977, 1982, 1985 và 1989.

Lượng mưa tuyết lớn vào mùa đông có thể giúp bổ sung ẩm cho đất, nhưng cái lạnh đến sớm và kéo dài lại dễ gây tích tụ tuyết dày và lũ lụt mùa xuân. Nhiệt độ rét đậm, rét hại cũng có thể hạn chế lượng tuyết rơi. Tuy vậy, sau các đợt xoáy cực 2013/2014, độ ẩm trong tầng đất sâu tại Mỹ tăng mạnh, gần như xóa bỏ hạn hán và cải thiện tiềm năng sản xuất vụ xuân, qua đó gây sức ép giảm lên giá kỳ hạn.

Khi giá ngô giảm từ khoảng 8,00 USD/giạ năm 2013 xuống 3,19 USD/giạ năm 2014, rõ ràng người sản xuất cần xây dựng kế hoạch bán hàng cho năm 2026 càng sớm càng tốt, dù hiện tại dư địa giảm giá không còn lớn như trước. Thực tế, các đợt xoáy cực xuất hiện sớm và hiếm gặp không phải lúc nào cũng báo hiệu một “mô hình” mùa đông kéo dài, nhưng một số nhà khí tượng cho rằng đợt xoáy cực đầu mùa năm nay là bất thường ở mức độ cao và rất đáng để theo dõi sát sao.

Hoạt động mua đậu tương đầy thận trọng từ phía Trung Quốc đang khiến giá tiệm cận dần vùng hỗ trợ dài hạn 

Giá kỳ hạn đậu tương vẫn bị “ghìm lại” khi Trung Quốc tiếp tục chiến lược mua chậm rãi, chọn lọc, tránh những đợt gom hàng mạnh có thể đẩy giá đậu tương Mỹ tăng vọt. Rõ ràng, Trung Quốc đang chủ động quản trị rủi ro giá, kéo giãn khung thời gian mua vào, dựa trên mức bao phủ nhu cầu ngắn hạn tương đối thoải mái và các chào bán cạnh tranh từ Nam Mỹ. Tuy nhiên, tín hiệu kỹ thuật dài hạn cho thấy vùng hỗ trợ khá vững nếu giá còn điều chỉnh thêm, và nhà giao dịch có thể xem nhịp giảm kế tiếp là cơ hội mua theo phân tích kỹ thuật. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Bessent đã gia hạn thời hạn để Trung Quốc hoàn thành cam kết mua ban đầu 12 triệu tấn đậu tương đến hết tháng 2/2026.

Thời tiết tại Nam Mỹ, dù chưa hoàn hảo, vẫn chưa tạo ra chất xúc tác tăng giá đủ mạnh. Phân bố mưa tại Brazil không đồng đều, song mức thiếu hụt chưa nghiêm trọng đến mức đe dọa rõ rệt tiềm năng năng suất, trong khi triển vọng thời tiết ở Argentina nhìn chung cũng khá thuận lợi. Dù vậy, một số hãng dự báo tư nhân cảnh báo nguy cơ khô hạn vào cuối tháng này và sang tháng 1 tại cả Argentina và miền nam Brazil nếu kịch bản này xảy ra, giá có thể được cộng thêm “phí thời tiết”.

Các ước tính sản lượng Nam Mỹ vì thế có thể thay đổi nhanh nếu lượng mưa sắp tới dưới kỳ vọng. Báo cáo WASDE tháng 12 công bố vào thứ Ba tới được dự đoán sẽ không điều chỉnh năng suất hay sản lượng, trong khi tồn kho cuối vụ của Mỹ có thể tăng nhẹ. Quyết định của EU hoãn một năm việc áp dụng quy định chống phá rừng EUDR đã gây sức ép lên giá khô đậu, làm mất đi một trụ cột hỗ trợ quan trọng cho giá đậu tương trong tuần trước, dù đồ thị khô đậu ở khung tuần và tháng vẫn giữ được xu hướng tích cực.

Tổng thể, thị trường đậu tương vẫn có nền tảng hỗ trợ từ biên lợi nhuận ép dầu nội địa vững, quan hệ thương mại với Trung Quốc được cải thiện và các cú bứt phá trên đồ thị dài hạn hình thành từ tháng 10. Tuy nhiên, việc Trung Quốc tiếp tục mua vào thận trọng, thời tiết Nam Mỹ hiện chưa gây rủi ro đáng kể và kỳ vọng khá “êm ả” đối với báo cáo WASDE đang làm tăng khả năng xuất hiện một nhịp điều chỉnh ngắn hạn. Do đó, chiến lược được ưu tiên là chờ giá hợp đồng kỳ hạn tháng 3 điều chỉnh về vùng hỗ trợ kỹ thuật dài hạn quanh 11,00 USD/giạ trước khi xem xét mở các vị thế mua, chủ yếu thông qua các chiến lược quyền chọn mang tính tăng giá.

Xuất khẩu, sản xuất ethanol và yếu tố mùa vụ đang hỗ trợ giá ngô 

Giá ngô kỳ hạn vẫn dao động trong biên độ hẹp, nhưng xu hướng nền tảng vẫn mang tính tích cực nhờ một loạt yếu tố hỗ trợ từ phía nhu cầu. Vì vậy, nhà giao dịch có thể coi những nhịp điều chỉnh sâu hơn là cơ hội để mở vị thế mua. Chương trình xuất khẩu hiện đặc biệt mạnh so với thông lệ thời điểm này trong năm, khi khối lượng giao hàng của Mỹ liên tục vượt cả tiến độ năm ngoái và kế hoạch của USDA cho vụ này. Cạnh tranh xuất khẩu vẫn ở mức hạn chế do nguồn cung ngô Ukraine bị bó hẹp bởi các gián đoạn tại cảng Biển Đen và tình trạng thiếu đầu máy tàu hỏa làm chậm logistics sang châu Âu. Điều này giúp ngô Mỹ duy trì sức cạnh tranh tại các điểm đến quan trọng. Báo cáo WASDE tháng 12 công bố ngày 9/12 được cho là sẽ không điều chỉnh năng suất hay sản lượng, trong khi tồn kho cuối vụ của Mỹ chỉ được kỳ vọng giảm nhẹ.

Tại thị trường nội địa, ngô tiếp tục được nâng đỡ bởi sản lượng ethanol hàng tuần của Mỹ ở mức cao kỷ lục, duy trì nhu cầu nghiền ổn định và củng cố kỳ vọng sử dụng vững đến đầu năm 2026. Biên lợi nhuận sản xuất ethanol vẫn khá tốt, còn mức vận hành cao của các nhà máy đã tạo ra “mặt sàn” tương đối chắc cho các hợp đồng ngô kỳ hạn gần. Xét theo yếu tố mùa vụ, ngô thường có diễn biến tích cực đến giữa quý I, đặc biệt trong bối cảnh xuất khẩu mạnh và rủi ro sản xuất tại Nam Mỹ còn hiện hữu. Việc gieo trễ đậu tương tại Brazil làm tăng khả năng ngô vụ hai cũng bị trễ trong năm tới, qua đó có thể làm gia tăng đáng kể rủi ro năng suất và đẩy giai đoạn thụ phấn sang mùa khô.

Về mặt vĩ mô, bối cảnh cũng ủng hộ xu hướng giá vững hơn. Chỉ số Hàng hóa Bloomberg gần đây ghi nhận cú bứt phá tăng trên đồ thị tuần, cho thấy khẩu vị rót vốn của các quỹ vào rổ hàng hóa rộng đang cải thiện. Dù giá ngô hiện vẫn trong vùng đi ngang, cấu trúc nền tảng đang dần tích cực hơn. Xuất khẩu mạnh, sản lượng ethanol kỷ lục, cạnh tranh toàn cầu bị thu hẹp, yếu tố mùa vụ thuận lợi và lực đỡ từ bối cảnh vĩ mô đang đặt thị trường vào vị thế có thể phá vỡ vùng tích lũy theo hướng đi lên vào cuối tháng này và trong quý I/2026.