Giá đồng không chỉ đơn thuần là đang tăng theo chu kỳ. Nó đang dần phản ánh một vấn đề lớn hơn: nền kinh tế thực đang đụng trần về tài nguyên. Khi điện khí hóa lan rộng, nhu cầu đồng tăng nhanh trong khi nguồn cung không thể mở rộng tương ứng. Ba yếu tố đang cùng lúc xuất hiện và củng cố cho xu hướng này: nhu cầu sử dụng đồng ngày càng cao, nguồn cung ngày càng khó khăn, và tín hiệu xác nhận rõ ràng từ thị trường tài chính.

1. Nhu cầu tăng mạnh, trong đó lưới điện là động lực quan trọng nhất

Chuyển dịch năng lượng cần rất nhiều đồng, nhưng phần tiêu thụ lớn và bền nhất lại đến từ hạ tầng điện. Theo IEA, nhu cầu đồng cho lưới điện toàn cầu tăng từ khoảng 5 triệu tấn năm 2020 lên 7,5 triệu tấn vào năm 2040 theo kịch bản hiện tại. Nếu quá trình chuyển dịch diễn ra nhanh hơn, con số này có thể gần 10 triệu tấn. Trong kịch bản phát thải ròng bằng 0, tổng nhu cầu đồng toàn cầu tăng khoảng 50% vào năm 2040.

Điểm quan trọng là các khoản chi cho lưới điện, trung tâm dữ liệu, năng lượng tái tạo và giao thông điện hóa không thể trì hoãn. Đây là chi tiêu hạ tầng bắt buộc để nền kinh tế vận hành. Vì vậy, khi các dự án này đã triển khai, nhu cầu đồng rất khó giảm, ngay cả khi kinh tế chậm lại.

2. Nguồn cung không chỉ thiếu, mà còn ngày càng khó hơn

Nhìn từng năm riêng lẻ, thị trường đồng đôi khi vẫn có vẻ cân bằng. Nhưng xu hướng dài hạn mới là điều đáng lo. Dữ liệu của ICSG cho thấy nhu cầu đồng tinh luyện đang tăng nhanh hơn sản lượng khai thác. Cấu trúc này thường dẫn tới thiếu hụt lặp đi lặp lại và áp lực lên tồn kho.

Quan trọng hơn, chất lượng nguồn cung đang đi xuống. Hàm lượng quặng đồng trung bình toàn cầu hiện chỉ khoảng 0,7% và tiếp tục giảm. Điều này có nghĩa là để sản xuất cùng một tấn đồng, cần khai thác nhiều đất đá hơn, tiêu tốn nhiều năng lượng hơn và chi phí cao hơn. Các nhà sản xuất lớn như Codelco cũng thừa nhận hàm lượng quặng giảm và mỏ khai thác già cỗi là vấn đề mang tính lâu dài.

Nói cách khác, thị trường không chỉ định giá nhu cầu tăng, mà còn định giá độ khó ngày càng lớn của việc khai thác đồng.

------------------

Tân Nguyễn

Liên hệ tư vấn: 035.381.6839