Ngày 08/01, Thượng viện Mỹ đã thông qua nghị quyết yêu cầu Quốc hội phê chuẩn trước khi Tổng thống Trump mở rộng hành động quân sự tại Venezuela. Cuộc bỏ phiếu với tỷ lệ 52-47 cho thấy sự chia rẽ trong nội bộ Đảng Cộng hòa về chính sách đối ngoại.

Thượng viện thông qua nghị quyết giới hạn quyền lực chiến tranh

Trong một động thái mang tính bước ngoặt vào ngày 08/01, Thượng viện Mỹ, hiện do Đảng Cộng hòa kiểm soát, đã bỏ phiếu thông qua nghị quyết hạn chế quyền lực chiến tranh của Tổng thống Donald Trump đối với vấn đề Venezuela. Với tỷ lệ phiếu 52-47, nghị quyết này yêu cầu chính quyền bắt buộc phải có sự chấp thuận của Quốc hội trước khi thực hiện bất kỳ cuộc tấn công quân sự nào tiếp theo tại quốc gia Nam Mỹ này. Đáng chú ý, cuộc bỏ phiếu diễn ra ngay sau chiến dịch quân sự bất ngờ nhằm bắt giữ lãnh đạo Venezuela Nicolás Maduro, một hành động mà Nhà Trắng đã thực hiện mà không hề thông báo trước cho cơ quan lập pháp.

Mặc dù phần lớn các nghị sĩ Đảng Cộng hòa vẫn ủng hộ các chiến thuật cứng rắn của ông Trump tại Venezuela, kết quả cuộc bỏ phiếu phản ánh mối lo ngại ngày càng tăng về nguy cơ Mỹ sa lầy vào một cuộc can thiệp quân sự kéo dài. Việc 5 thượng nghị sĩ Cộng hòa "vượt rào" để bỏ phiếu cùng phe Dân chủ là tín hiệu rõ ràng cho thấy Quốc hội muốn tái khẳng định quyền giám sát hiến định đối với việc sử dụng vũ lực, ngăn chặn các quyết định đơn phương từ nhánh hành pháp có thể dẫn đến xung đột leo thang.

Phản ứng gay gắt từ Tổng thống Donald Trump

Ngay sau khi kết quả bỏ phiếu được công bố, Tổng thống Donald Trump đã phản ứng mạnh mẽ và công khai chỉ trích các thành viên Đảng Cộng hòa ủng hộ nghị quyết này. Trên mạng xã hội X, ông bày tỏ sự thất vọng và cho rằng những người cùng đảng "nên cảm thấy xấu hổ" khi liên minh với Đảng Dân chủ để tước đi quyền lực chiến đấu và bảo vệ nước Mỹ. Ông Trump nhấn mạnh rằng nghị quyết này là một rào cản nghiêm trọng đối với khả năng tự vệ và an ninh quốc gia, đồng thời làm suy yếu thẩm quyền của một Tổng tư lệnh quân đội.

Quan điểm của Nhà Trắng trong những ngày qua vẫn để ngỏ khả năng triển khai thêm các hành động quân sự. Chính vì vậy, phản ứng quyết liệt của ông Trump cho thấy sự mâu thuẫn sâu sắc giữa tham vọng hành pháp và sự thận trọng của lập pháp. Ông cho rằng việc hạn chế quyền lực này sẽ ảnh hưởng đến khả năng phản ứng nhanh nhạy của quân đội Mỹ trước các tình huống khẩn cấp hoặc các mối đe dọa tiềm tàng từ sự bất ổn tại Venezuela.

Lập trường của các Thượng nghị sĩ Cộng hòa và tương lai chính sách đối ngoại

Năm thượng nghị sĩ Cộng hòa bỏ phiếu thuận bao gồm Rand Paul, Susan Collins, Todd Young, Josh Hawley và Lisa Murkowski. Họ đã cùng với toàn bộ phe Dân chủ ủng hộ dự luật do Thượng nghị sĩ Tim Kaine đề xuất. Giải thích cho quyết định của mình, bà Susan Collins khẳng định bà không ủng hộ việc triển khai lực lượng Mỹ hoặc can thiệp quân sự dài hạn tại nước ngoài mà không có sự cho phép của Quốc hội. Bà nhấn mạnh sự cần thiết của việc áp dụng Luật Quyền lực Chiến tranh ngay lập tức trước những tuyên bố về khả năng "điều hành" Venezuela lâu dài của Tổng thống.

Đồng quan điểm, Thượng nghị sĩ Todd Young nhấn mạnh rằng cuộc bỏ phiếu này hướng đến việc kiểm soát các hành động quân sự tiềm năng trong tương lai chứ không phải các chiến dịch đã hoàn tất. Ông nhắc lại cam kết tranh cử của ông Trump về việc chấm dứt các cuộc chiến tranh kéo dài và cho rằng việc duy trì quân đội Mỹ tại Venezuela sẽ đi ngược lại chính tôn chỉ này. Động thái của Thượng viện không chỉ là một rào cản pháp lý mà còn phơi bày sự chia rẽ ngày càng lớn trong nội bộ Đảng Cộng hòa về định hướng chính sách đối ngoại, đặc biệt là xu hướng can thiệp quân sự quốc tế đang gia tăng dưới thời chính quyền hiện tại.

Theo Vietstock