Theo ước tính, Việt Nam hiện có hơn 17.000 cửa hàng bán lẻ xăng dầu, cung cấp hàng chục triệu tấn sản phẩm cho người tiêu dùng mỗi năm. Khoảng gần 70% thị phần xăng dầu dựa trên doanh thu nội địa hiện nằm trong tay "bộ đôi" Petrolimex và PV Oil. Điều này khiến doanh thu của hai nhà bán lẻ xăng dầu này luôn nằm trong top cao nhất trên sàn chứng khoán.

Kết quả kinh doanh quý 2/2024

Quý 2 vừa qua, tổng doanh thu của Petrolimex và PV Oil lên đến gần 109.000 tỷ đồng, tăng hơn 23% so với cùng kỳ năm 2023 và là mức cao nhất trong vòng 2 năm trở lại đây. Bình quân mỗi ngày, hai nhà bán lẻ xăng dầu này thu về gần 1.200 tỷ đồng, chỉ thấp hơn đôi chút so với mức kỷ lục đạt được hồi quý 2/2022.

Cụ thể, Petrolimex ghi nhận doanh thu quý 2 đạt gần 73.800 tỷ đồng, tăng 12% so với cùng kỳ năm 2023 nhưng thấp hơn so với quý đầu năm. Trong khi đó, PV Oil đạt doanh thu theo quý cao thứ hai lịch sử với 34.800 tỷ đồng, tăng 55% so với cùng kỳ và cao hơn 17% so với quý đầu năm nay.

Biến động lợi nhuận

Dù doanh thu tăng mạnh so với cùng kỳ, lợi nhuận của hai nhà bán lẻ xăng dầu này lại biến động trái chiều. Lợi nhuận sau thuế quý 2 của Petrolimex tăng gần 43% so với cùng kỳ năm 2023, đạt hơn 1.275 tỷ đồng, cao nhất kể từ quý 4/2022. Ngược lại, lợi nhuận ròng của PV Oil giảm 43% so với cùng kỳ, xuống mức 94 tỷ đồng.

Theo giải trình của PV Oil, thời gian điều hành giá cơ sở được điều chỉnh từ 10 ngày/lần (quý 2/2023) xuống còn 7 ngày/lần (quý 2/2024). Do vậy, dù giá xăng dầu thế giới biến động theo hướng giảm, tốc độ giảm giá bán tại kỳ này diễn ra nhanh hơn, khiến lợi nhuận gộp bị thu hẹp đáng kể. Bên cạnh đó, tỷ giá USD/VNĐ trong quý 2/2024 tăng cao hơn so với cùng kỳ, làm tăng chi phí tài chính do lỗ tỷ giá.

Kết quả kinh doanh 6 tháng đầu năm 2024

Trong 6 tháng đầu năm 2024, Petrolimex ghi nhận doanh thu thuần đạt 148.943 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế đạt 2.407,4 tỷ đồng, lần lượt tăng 12% và 54% so với cùng kỳ năm 2023. Lợi nhuận trước thuế đạt 2.994 tỷ đồng, tăng gấp 1,6 lần so với cùng kỳ năm trước. Petrolimex đã hoàn thành khoảng 79% kế hoạch doanh thu và vượt chỉ tiêu lợi nhuận cả năm. 

Trong khi đó, PV Oil đã đạt gần 78% kế hoạch doanh thu và hoàn thành 57% mục tiêu lợi nhuận sau nửa năm 2024. Lũy kế 6 tháng đầu năm, doanh nghiệp này ghi nhận doanh thu đạt gần 64.400 tỷ đồng và lợi nhuận trước thuế 312 tỷ đồng, lần lượt tăng 50% và giảm 24% so với cùng kỳ năm 2023.

Quy mô hàng tồn kho

Một điểm chung giữa hai nhà bán lẻ xăng dầu này là việc cùng thu hẹp quy mô hàng tồn kho trong quý vừa qua. Tính đến 30/6, tồn kho của Petrolimex chỉ còn khoảng hơn 15.000 tỷ đồng, giảm hơn 1.600 tỷ so với cuối quý 1 nhưng vẫn cao hơn đôi chút so với hồi đầu năm. Đối với PV Oil, tồn kho đã giảm nhẹ sau quý 2, xuống còn gần 4.900 tỷ đồng, tuy vẫn cao hơn đáng kể so với đầu năm. 

Theo báo cáo mới đây của Maybank Investment Bank, dự thảo Nghị định mới về kinh doanh xăng dầu được kỳ vọng sẽ mang lại hỗ trợ tích cực cho các doanh nghiệp lớn trong ngành. Nghị định này sẽ củng cố lợi thế của thương nhân đầu mối, mang lại lợi ích nhiều nhất cho các doanh nghiệp chiếm ưu thế trong nhóm này (Petrolimex, PV Oil) về tiềm năng gia tăng thị phần và biên lợi nhuận.

Nghị định mới vẫn duy trì quy định chỉ các thương nhân đầu mối được phép mua xăng dầu trực tiếp từ nhà máy lọc dầu trong nước hoặc nhập khẩu từ nước ngoài, trong khi giá bán từ các thương nhân đầu mối cho các thương nhân phân phối/bán lẻ không được luật hóa và hoàn toàn dựa trên thỏa thuận giữa các bên tham gia. Điều này giúp các thương nhân đầu mối duy trì quyền định đoạt việc phân chia biên lợi nhuận trong chuỗi giá trị.

Ngoài ra, nghị định mới cũng yêu cầu tăng số ngày dự trữ xăng dầu từ 20 lên 30 ngày, làm tăng chi phí kinh doanh nhưng không ảnh hưởng đến tương quan lợi thế cạnh tranh của các thương nhân đầu mối trong toàn bộ chuỗi giá trị.

Tình hình cổ phiếu của Petrolimex và PV Oil

Sau khi dự thảo nghị định mới được công bố, cổ phiếu của Petrolimex (PLX) và PV Oil (OIL) đã nhanh chóng bứt tốc từ giữa tháng 4. Chỉ sau gần 4 tháng, giá cổ phiếu PLX đã tăng gần 42%, trong khi cổ phiếu OIL cũng ghi nhận mức tăng đáng kể lên đến 45%. Cả hai cổ phiếu này đều đang trên vùng giá cao nhất trong hơn 2 năm trở lại đây.

Nhìn chung, thị trường xăng dầu Việt Nam trong nửa đầu năm 2024 đã chứng kiến nhiều biến động tích cực với sự tăng trưởng mạnh mẽ của hai nhà bán lẻ hàng đầu là Petrolimex và PV Oil. Tuy nhiên, các doanh nghiệp cũng phải đối mặt với nhiều thách thức về biến động giá cả và chính sách điều hành, nhưng nhờ vào nghị định mới, họ có thể củng cố vị thế và tiếp tục phát triển trong thời gian tới.