9 tháng đầu năm 2025, 24% doanh nghiệp niêm yết Trung Quốc báo lỗ, mức cao nhất từ 2002. Bất động sản và ô tô chịu ảnh hưởng nặng nề do dư thừa công suất, trong khi bán dẫn là điểm sáng duy nhất nhờ trợ cấp chính phủ.

Tỷ lệ thua lỗ chạm mức kỷ lục trong hai thập kỷ

Bức tranh lợi nhuận của các doanh nghiệp Trung Quốc đang trở nên ảm đạm hơn bao giờ hết. Theo khảo sát của Nikkei trên khoảng 5.300 công ty phi tài chính niêm yết tại đại lục, có tới 24% doanh nghiệp báo cáo lỗ ròng trong 9 tháng đầu năm 2025. Đây là tỷ lệ cao nhất được ghi nhận kể từ năm 2002, tăng 1 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm trước.

Thực tế cho thấy, tỷ lệ này đã tăng đều đặn từ mức thấp 7% vào năm 2017. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ tình trạng sản xuất dư thừa trầm trọng và sự phục hồi chậm chạp của nhu cầu nội địa sau đại dịch. Trong giai đoạn 9 tháng vừa qua, chỉ có khoảng 40% công ty ghi nhận tăng trưởng, trong khi hơn 30% phải đối mặt với sự sụt giảm lợi nhuận ròng.

Bất động sản và xây dựng gặp khủng hoảng nặng

Ngành bất động sản tiếp tục là lĩnh vực chịu tổn thương nặng nề nhất kể từ khi chính phủ Trung Quốc siết chặt các quy định cho vay vào năm 2020. Cụ thể, trong số 100 công ty bất động sản được khảo sát, có tới 48 đơn vị ghi nhận lỗ ròng, với tổng mức lỗ toàn ngành lên tới 64,7 tỷ Nhân dân tệ (9,14 tỷ USD). Dữ liệu chính phủ cũng chỉ ra rằng doanh số nhà mới tính theo diện tích sàn đã giảm 6%.

Điển hình cho sự suy thoái này là China Vanke, "ông lớn" từng dẫn đầu thị trường, nay báo cáo khoản lỗ kỷ lục 28 tỷ Nhân dân tệ. Tình hình nội bộ của doanh nghiệp này cũng rơi vào hỗn loạn khi một giám đốc cấp cao từ chức chỉ sau chưa đầy một năm. Hệ quả tất yếu là các ngành phụ trợ như xây dựng cũng bị vạ lây, với hơn 30% số công ty trong ngành rơi vào cảnh thua lỗ.

Cuộc chiến giá cả bào mòn lợi nhuận ngành ô tô và năng lượng

Không chỉ bất động sản, các ngành công nghiệp chế tạo cũng đang vật lộn với bài toán "cung vượt cầu". Tại ngành ô tô, dù doanh số xe mới tăng 13% nhờ các gói trợ cấp đổi xe, nhưng lợi nhuận ròng toàn ngành lại giảm 10%. Có tới 6 trong số 21 nhà sản xuất xe lớn báo lỗ. Tập đoàn Ô tô Quảng Châu lỗ 4,3 tỷ Nhân dân tệ, trong khi lợi nhuận của BYD cũng giảm 8%. Chính quyền Trung Quốc dường như đang chấp nhận để giá xe điện giảm mạnh nhằm tăng tính cạnh tranh trên thị trường quốc tế, nhưng điều này lại đang làm xói mòn khả năng sinh lời của doanh nghiệp.

Tương tự, ngành năng lượng mặt trời là ví dụ điển hình cho sự cạnh tranh khốc liệt. Các công ty đầu ngành như Jinko Solar đều ghi nhận thua lỗ. Mặc dù các nhà sản xuất đang nỗ lực chuyển hướng sang mảng lưu trữ năng lượng, nhưng giới phân tích lo ngại động thái này có thể dẫn đến một vòng xoáy cạnh tranh quá mức mới.

Bán dẫn có điểm sáng hiếm hoi nhờ chính sách ưu tiên

Trái ngược hoàn toàn với bức tranh u ám chung, ngành bán dẫn đang nổi lên như một điểm sáng duy nhất nhờ các chính sách ưu tiên đặc biệt của Chính phủ. Được hưởng lợi từ trợ cấp, ưu đãi thuế và chiến lược thúc đẩy sản xuất chip AI nội địa, lợi nhuận ròng của ngành này đã tăng vọt 50% so với cùng kỳ năm trước.

Tuy nhiên, sự tăng trưởng của nhóm ngành công nghệ cao không đủ để vực dậy toàn bộ nền kinh tế. Trong khi Chính phủ tập trung nguồn lực vào công nghệ, các lĩnh vực hướng đến người tiêu dùng như thương mại, bán lẻ và thực phẩm lại đang suy yếu do hiệu ứng tài sản tiêu cực từ sự sụp đổ của thị trường nhà đất. Tổng lợi nhuận của các ngành này đều ghi nhận mức giảm 5%, phản ánh tâm lý thắt chặt chi tiêu của người dân.

Theo Vietstock