Theo dự báo của HSBC, kinh tế Việt Nam được kỳ vọng tăng trưởng 6,7% trong năm 2026, trong khi lạm phát duy trì ở mức vừa phải khoảng 3,5%. Nhận định này được đưa ra trong báo cáo mới nhất của Bộ phận Nghiên cứu Đầu tư Toàn cầu HSBC với tiêu đề Vietnam at a glance – Quán quân tăng trưởng châu Á vượt “sóng gió” thuế quan.

2025: Gia nhập “câu lạc bộ tăng trưởng 8%”

Năm 2025 được đánh giá là một năm nhiều biến động, đặc biệt khi những tuyên bố liên quan đến “ngày giải phóng” và rủi ro thuế quan xuất hiện từ tháng 4. Khi đó, Việt Nam bị xem là một trong những nền kinh tế chịu ảnh hưởng lớn nhất tại châu Á, chỉ sau Trung Quốc. Tuy nhiên, thực tế cho thấy Việt Nam đã vượt qua thách thức này và ghi nhận mức tăng trưởng GDP ấn tượng khoảng 8% trong cả năm 2025.

Với kết quả này, Việt Nam đạt tốc độ tăng trưởng cao thứ hai trong vòng 15 năm trở lại đây, đồng thời vươn lên dẫn đầu về tăng trưởng không chỉ trong ASEAN mà còn trên phạm vi toàn châu Á.

Bất chấp các cú sốc thuế quan liên tiếp, thương mại Việt Nam vẫn duy trì đà tăng mạnh, với tổng kim ngạch đạt kỷ lục 928 tỷ USD, tăng 18% so với năm trước. Dù việc đẩy nhanh đơn hàng sang Mỹ có đóng góp nhất định, HSBC cho rằng đây không phải là yếu tố duy nhất. Ngay cả khi tác động của việc “chạy trước đơn hàng” suy giảm, xuất khẩu của Việt Nam vẫn tăng vượt trội so với nhiều nền kinh tế khác, đạt mức tăng khoảng 30% theo bình quân động ba tháng (3mma). Điều này phản ánh lợi thế trong cơ cấu hàng xuất khẩu, đặc biệt là việc lựa chọn đúng nhóm sản phẩm.

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) và cuộc cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc đã tái định hình ngành bán dẫn toàn cầu, qua đó thúc đẩy nhu cầu đối với các sản phẩm điện tử. Trong bối cảnh này, xuất khẩu điện tử trở thành “lá chắn” trước tác động của thuế quan. Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia hưởng lợi từ xu hướng này, dù phần lớn vẫn tập trung vào phân khúc điện tử tiêu dùng giá trị chưa cao. Hiện nay, điện tử chiếm khoảng 35% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam, tăng mạnh từ mức chỉ 5% năm 2010. Ngược lại, tỷ trọng dệt may và giày dép đã giảm đáng kể, phản ánh quá trình dịch chuyển của Việt Nam lên các nấc thang cao hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Song song với thay đổi cơ cấu xuất khẩu, Việt Nam còn gia tăng thị phần tại thị trường Mỹ. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ tăng gần 30% so với cùng kỳ, bất chấp việc phải chịu thuế đối ứng 20%. Việt Nam tiếp tục mở rộng thị phần ở các nhóm hàng như điện thoại, dệt may và giày dép.

HSBC cũng cho rằng lo ngại về việc ASEAN gia tăng nhập khẩu từ Trung Quốc cần được nhìn nhận toàn diện hơn. Vấn đề không chỉ nằm ở quy mô nhập khẩu, mà quan trọng là khả năng chuyển hóa đầu vào giá rẻ thành giá trị xuất khẩu gia tăng và tận dụng tốt các thị trường tiêu dùng cuối cùng. Việt Nam nổi lên như một ví dụ điển hình của chiến lược “Trung Quốc +1”. Dù thâm hụt thương mại với Trung Quốc mở rộng lên 116 tỷ USD, Việt Nam vẫn duy trì thặng dư khoảng 20 tỷ USD nhờ thặng dư lớn với các thị trường khác.

Về đầu tư, dòng vốn FDI đăng ký mới trong năm 2025 giảm 12% so với cùng kỳ, song quy mô tuyệt đối vẫn ở mức cao so với mặt bằng lịch sử. Điểm đáng chú ý là sự dịch chuyển trong cơ cấu nhà đầu tư, khi FDI từ Hàn Quốc giảm xuống mức thấp nhất trong 14 năm, trong khi vốn từ Trung Quốc tăng mạnh, chiếm khoảng 30% tổng FDI và vươn lên dẫn đầu, vượt nhẹ Singapore.

Dù đã vượt qua nhiều thách thức, rủi ro thương mại vẫn hiện hữu. Một trong những điểm chưa rõ ràng là việc Mỹ tuyên bố áp thuế 40% với “hàng hóa chuyển tải” nhưng chưa có định nghĩa cụ thể cũng như cách thức thực thi. Bên cạnh đó, triển vọng thuế quan đối với ngành bán dẫn vẫn là ẩn số lớn đối với các nền kinh tế châu Á, trong đó có Việt Nam.

Nội lực kinh tế tiếp tục là trụ đỡ

Không chỉ dựa vào thương mại, sức cầu trong nước cũng đóng vai trò quan trọng. Năm 2025, tiêu dùng cá nhân tăng khoảng 8%, trong khi đầu tư tăng gần 9%, phản ánh hiệu quả của các chính sách thúc đẩy hạ tầng – một chiến lược quen thuộc nhưng vẫn phát huy tác dụng.

Du lịch cũng ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ khi Việt Nam đón hơn 21 triệu lượt khách quốc tế, tạo ra doanh thu khoảng 40 tỷ USD, tương đương 7% GDP. Lượng khách đã gần đạt 120% so với năm 2019, chủ yếu nhờ sự trở lại nhanh chóng của du khách Trung Quốc, dù Việt Nam chưa áp dụng miễn thị thực với thị trường này.

Lạm phát tiếp tục được kiểm soát tốt. Tháng 12/2025, lạm phát lõi tăng nhẹ 0,2% so với tháng trước và 3,5% so với cùng kỳ, chủ yếu do giá thực phẩm tăng bởi gián đoạn nguồn cung liên quan đến lũ lụt. Tuy nhiên, tác động này được đánh giá là tạm thời. Tính chung cả năm, lạm phát ở mức 3,3%, phù hợp với dự báo của HSBC, nhờ giá dầu thấp và chi phí thực phẩm nhìn chung ổn định.

Tổng hợp các yếu tố trên, HSBC dự báo GDP Việt Nam sẽ tăng 6,7% trong năm 2026, trong khi lạm phát duy trì quanh mức 3,5%.

Triển vọng năm 2026

Bước sang năm 2026, Việt Nam sẽ mở đầu bằng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 14 của Đảng Cộng sản Việt Nam, dự kiến diễn ra từ ngày 19–25/01. Đây là sự kiện chính trị quan trọng, định hình bộ máy lãnh đạo và các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội cho giai đoạn 5–10 năm tiếp theo.

Quốc hội đã thông qua các mục tiêu kinh tế – xã hội cho năm 2026, trong đó đặt mục tiêu tăng trưởng GDP “ít nhất 10%” và GDP bình quân đầu người đạt 5.400–5.500 USD. Mục tiêu này được xây dựng trên nền tăng trưởng cao của năm 2025, đòi hỏi một cú hích mạnh mẽ từ thương mại, đầu tư và tiêu dùng.

Cuối cùng, HSBC nhấn mạnh rằng các cải cách thể chế sẽ là yếu tố then chốt hỗ trợ tăng trưởng. Việc tinh gọn bộ máy, tái cơ cấu các cơ quan quản lý và sáp nhập địa phương trong năm 2025 được kỳ vọng sẽ giúp giảm rào cản hành chính, cải thiện hiệu quả điều hành và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong giai đoạn 2026–2030.

(Nguồn: Vietstock)