Sau nhiều tuần đứng yên quanh $4.000/oz, vàng đã bật tăng khoảng $400, tương đương 10%, kể từ đầu tháng 8 — và đang hướng tới tháng tăng mạnh nhất thế kỷ này. Lần gần nhất vàng tăng từ 13% trở lên trong một tháng là tháng 9/1999.

Ba chất xúc tác từ nước Mỹ

Cú bật tăng này bắt nguồn từ ba yếu tố cụ thể liên quan đến Mỹ: quyết định "giữ nguyên lãi suất theo hướng ôn hòa" (dovish hold) của Fed, dữ liệu việc làm yếu, và số liệu lạm phát khá dịu. Cả ba đều làm hạ nhiệt kỳ vọng Fed tăng lãi suất và kéo đồng đô la yếu đi — điều kiện lý tưởng cho vàng.

Nhưng đây chỉ là bề nổi. Đằng sau đó là bối cảnh địa chính trị và chính sách bất ổn hơn nhiều — thứ đang nhắc nhở thế giới về giá trị cốt lõi của vàng, đặc biệt với các nhà quản lý dự trữ quốc gia.

Iran tái leo thang, Fed mất uy tín — hai áp lực cộng hưởng

Chiến tranh Mỹ-Iran đã tái leo thang, và hy vọng về một thỏa thuận hòa bình — dù không hoàn hảo — đang tan biến. Khoảng thời gian để Tổng thống Trump tìm lối thoát trước bầu cử giữa kỳ tháng 11 đang thu hẹp dần. Leo thang hoặc nhượng bộ không phải hai lựa chọn duy nhất ông đối mặt, nhưng đây là kịch bản đen-trắng mà một số nhà phân tích đang bắt đầu tính đến.

Cùng lúc, nghi ngờ về tính độc lập của Fed và uy tín chống lạm phát của Chủ tịch Kevin Warsh đang gia tăng. Nhà đầu tư không ấn tượng với phát biểu của ông hồi tháng 7 về mục tiêu lạm phát 2%. Truyền thông đưa tin Trump đã nhiều lần gọi điện cho Warsh kể từ khi bổ nhiệm, và Trump cũng khôi phục nỗ lực sa thải Thống đốc Lisa Cook.

Vàng không tăng vì một lý do. Nó tăng vì năm lý do cùng xuất hiện một lúc — và đó chính xác là kiểu môi trường khiến ngân hàng trung ương ngừng chờ đợi và bắt đầu hành động.

Tất cả những điều này đã làm bất an thị trường trái phiếu. Lợi suất trái phiếu Kho bạc 10 năm leo lên mức cao nhất 18 tháng. Lợi suất trái phiếu 30 năm và trái phiếu chống lạm phát 30 năm (TIPS) lần lượt chạm đỉnh kể từ 2007 và 2008. Không khó hiểu khi ngân hàng trung ương các nước tiếp tục giảm lượng trái phiếu Kho bạc Mỹ nắm giữ tại Fed New York — hiện ở mức thấp nhất kể từ 2012.

Nhà kinh tế học Phil Suttle nhận định tuần trước: "Mỹ hiện đang ở giai đoạn mà lợi ích seigniorage toàn cầu — tức lợi ích từ việc cung cấp đồng tiền dự trữ cho thế giới — đã cạn kiệt. Giai đoạn tiếp theo (có thể đã bắt đầu) là điều gì xảy ra khi các chủ nợ chính thức nước ngoài trở nên bồn chồn hơn khi nắm giữ nghĩa vụ nợ của bạn."

Ngân hàng trung ương: 289 tấn trong một quý — kỷ lục chưa từng có

Không sự kiện đơn lẻ nào trong số trên đủ sức tạo ra một đợt hồi sinh lớn cho vàng. Nhưng gộp lại, đây là một danh sách kiểm tra (checklist) rất thuyết phục — đặc biệt với ngân hàng trung ương, nhóm đã bắt đầu tăng tốc mua vào từ quý 2 sau một quý đầu năm khá ảm đạm.

Mua ròng của các ngân hàng trung ương trong giai đoạn tháng 4-6 đạt tổng 289 tấn — gấp hơn 5 lần khối lượng ba tháng trước đó, theo World Gold Council (WGC). Đây là kỷ lục cho một quý 2 từ trước đến nay.

Tính theo giá bình quân, các nhà phân tích tại Deutsche Bank ước tính nhu cầu ngân hàng trung ương quý 2 đạt mức kỷ lục $45 tỷ.

Kỷ lục đó có thể sớm bị phá. Khảo sát của WGC với các ngân hàng trung ương vào tháng 6 cho thấy 45% người trả lời — mức cao kỷ lục — có kế hoạch tăng dự trữ vàng trong 12 tháng tới. Số liệu cứng ban đầu đã xác nhận xu hướng này: Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) mua ròng 20 tấn trong tháng 7, tăng 0,9% so với tháng trước — mức tăng lớn nhất theo cả hai thước đo kể từ tháng 10/2023, nâng tổng dự trữ vàng lên mức kỷ lục 2.377,5 tấn.

Các nhà phân tích tại BNY viết tuần trước: "Trung Quốc một lần nữa đang bổ sung đáng kể vào dự trữ của mình. Vàng không phải tín hiệu thuần túy về Fed, nhưng nhu cầu bền bỉ từ khu vực chính thức cùng sự quan tâm trở lại của nhà đầu tư đang củng cố giá trị của vàng như công cụ phòng ngừa lạm phát, tiền tệ và rủi ro địa chính trị."

IMF cảnh báo: vàng không phải "hầm trú ẩn" tuyệt đối như nhiều người nghĩ

Ngân hàng trung ương di chuyển chậm, và bức tranh rõ ràng về việc họ "làm quen lại" với vàng sẽ chưa xuất hiện trong vài tháng tới. Đây cũng khó có thể là con đường một chiều.

Sau biến động giá chưa từng có trong vài năm qua, vàng không còn là tài sản trú ẩn an toàn tuyệt đối như lâu nay người ta vẫn nghĩ — ngay cả với ngân hàng trung ương, nhóm nhà đầu tư bảo thủ nhất, ít nhạy cảm với giá nhất và có tầm nhìn đầu tư dài nhất.

Một báo cáo của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) công bố tháng trước kết luận vàng "có độ biến động rất cao, chỉ mang lại lợi ích phòng ngừa và đa dạng hóa có điều kiện," và không nên được mua vì mục đích thanh khoản. "Ngân hàng trung ương nên xem vàng như một tài sản dự trữ rủi ro cao và neo các quyết định tích lũy vàng vào phân bổ tài sản chiến lược cùng phân tích chính sách vững chắc," các tác giả viết.

Ngân hàng trung ương khó có khả năng đuổi theo đà tăng giá một cách mù quáng. Nhưng khi niềm tin vào các tài sản dự trữ truyền thống của thế giới đang xói mòn dần, sức hút của vàng khó có thể phai nhạt.

Góc nhìn cho nhà đầu tư Việt

NHNN và chênh lệch giá SJC: Xu hướng ngân hàng trung ương toàn cầu tăng mua vàng — dẫn đầu bởi Trung Quốc với 2.377,5 tấn dự trữ — là bối cảnh quan trọng để hiểu chính sách quản lý vàng miếng SJC của NHNN. Khi giá vàng quốc tế biến động mạnh 10% trong nửa tháng, áp lực lên chênh lệch giá SJC so với quốc tế thường tăng theo, đòi hỏi NHNN cân nhắc kỹ chính sách cấp phép nhập khẩu trong giai đoạn này.

Thói quen vàng vật chất của người Việt — được xác nhận bởi dữ liệu toàn cầu: Cảnh báo của IMF rằng vàng "biến động cao, chỉ phòng ngừa có điều kiện" là góc nhìn quan trọng cho nhà đầu tư cá nhân Việt Nam — vốn có xu hướng xem vàng là tài sản trú ẩn tuyệt đối. Thực tế, ngay cả ngân hàng trung ương — nhóm mua có kỷ luật nhất — cũng được khuyến nghị tiếp cận vàng một cách chiến lược, không phải phản xạ theo tâm lý đám đông.

Giao dịch kim loại phái sinh qua MXV/HCT: Với đà tăng tháng 8 đang trên đà trở thành mạnh nhất thế kỷ, đây là giai đoạn biến động cao đòi hỏi quản lý rủi ro chặt chẽ. Đội ngũ HCT khuyến nghị theo dõi sát dữ liệu mua ròng ngân hàng trung ương hàng tháng như chỉ báo nền tảng dài hạn, tách biệt với biến động giá ngắn hạn do tâm lý thị trường.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, năng lượng, kim loại, và nguyên liệu công nghiệp. Đây là công cụ giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư quản lý rủi ro biến động giá, đồng thời tạo cơ hội sinh lời từ sự chênh lệch giá trong tương lai. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập kinh tế, thị trường này ngày càng thu hút sự quan tâm nhờ tính thanh khoản cao và khả năng đa dạng hóa danh mục đầu tư. NĐT quan tâm liên hệ với tôi cũng như tham gia nhóm cộng đồng qua thông tin trên trang cá nhân.

***Tư vấn đầu tư hàng hoá thông qua Sở giao dịch Hàng hoá Việt Nam (MXV)***
- Hợp pháp - Minh Bạch - Thanh khoản cao tiêu chuẩn quốc tế
- Mua bán 2 chiều LONG SHORT - Giao dịch T0 - Đòn bẩy 20 lần không lãi vay Margin - Liên thông 52 quốc gia
- Mobile/ z.a.lo: 0867 091 553 ( Để tham gia room )
- Link nhóm zalo tin tức hàng hóa phái sinh: https://zalo.me/g/tdoxrn656