Rạng sáng 1/8, Nga phóng tổng cộng 35 tên lửa (gồm 27 tên lửa đạn đạo) và 185 UAV vào Ukraine trong một trong những đợt tập kích lớn nhất từ đầu năm. Nhưng điều khiến Tổng thống Zelensky phải thừa nhận công khai không phải là quy mô đòn tấn công, mà là việc lực lượng phòng không nước này chỉ bắn hạ được đúng 1 trong 27 tên lửa đạn đạo - hệ quả trực tiếp của tình trạng cạn kiệt đạn đánh chặn Patriot.

Đêm tập kích quy mô lớn, Kiev là mục tiêu chính

Theo VnExpress, rạng sáng 1/8, Nga đã tiến hành một cuộc tập kích quy mô lớn nhằm vào 5 tỉnh của Ukraine, trong đó Kiev là mục tiêu chính. Tổng cộng, Nga sử dụng 35 tên lửa các loại - bao gồm 4 tên lửa siêu vượt âm, 27 tên lửa đạn đạo - cùng 185 thiết bị bay không người lái tấn công. Kết quả: 23 UAV và tới 26 trong số 27 tên lửa đạn đạo đã lọt qua lưới phòng không, đánh trúng tổng cộng 21 địa điểm trên khắp thủ đô. Cuộc tấn công khiến ít nhất 9 người thiệt mạng, 30 người bị thương, gây ra nhiều đám cháy trên khắp Kiev và hư hại đáng kể cho các tòa nhà.

Phát biểu công khai trên mạng xã hội ngay sau đó, Tổng thống Volodymyr Zelensky thừa nhận thẳng thắn: "Chỉ duy nhất một tên lửa đạn đạo bị bắn hạ, đơn giản là vì chúng tôi không còn đạn đánh chặn dành cho hệ thống Patriot". Ông cảnh báo thêm: "Tình trạng thiếu hụt vũ khí đánh chặn tên lửa đạn đạo này chỉ khuyến khích Nga tiến hành các cuộc tấn công gây thương vong" - một lời thừa nhận hiếm hoi và trực diện về điểm yếu chí mạng trong hệ thống phòng thủ của Ukraine.

Vì sao Patriot lại quan trọng đến vậy - và vì sao lại cạn kiệt

Theo Công an Nhân dân, Patriot là hệ thống vũ khí phòng thủ đắt đỏ nhất mà Mỹ và các đồng minh viện trợ cho Ukraine, với mỗi tổ hợp có giá trị gần 1,1 tỷ USD, thường bao gồm một radar, một đài chỉ huy cùng 4-8 bệ phóng. Ukraine được trang bị loại đạn PAC-3 MSE hiện đại nhất do Mỹ sản xuất, có tầm bắn tối đa 120 km đối với máy bay và 60 km đối với tên lửa đạn đạo. Đây là loại vũ khí duy nhất trong kho vũ khí của Ukraine có khả năng đối phó hiệu quả với tên lửa siêu vượt âm Kinzhal và tên lửa đạn đạo chiến thuật Iskander-M của Nga - những loại đạn có vận tốc cực cao và quỹ đạo bổ nhào gần như thẳng đứng, khiến việc đánh chặn bằng các hệ thống phòng không thông thường gần như bất khả thi.

Theo dữ liệu từ Oko Gora - dự án theo dõi xung đột Nga - Ukraine qua ảnh vệ tinh và dữ liệu công khai - số lượng tên lửa đạn đạo Nga sử dụng đã tăng rõ rệt qua từng tháng trong năm 2026: từ 74 quả trong tháng 1, giảm xuống 39 quả vào tháng 3, rồi tăng vọt trở lại lên 86 quả (tháng 5), 96 quả (tháng 6) và đạt đỉnh 126 quả trong tháng 7. Đáng chú ý, dù có thông tin ngày 14/7 cho biết Ukraine đã tạm thời khôi phục khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo, tỷ lệ đánh chặn của nước này lại tiếp tục suy giảm mạnh vào cuối tháng 7 - đúng thời điểm Nga đẩy mạnh tần suất sử dụng loại vũ khí này, cho thấy Moscow dường như đang chủ động khai thác đúng lúc điểm yếu về đạn dược của Ukraine.

Zelensky xin 300 tên lửa Patriot trước mùa đông, nhưng Mỹ vẫn thận trọng

Theo Dân Trí, trong chuyến thăm Nhà Trắng gần đây, ông Zelensky đã trực tiếp đề nghị Tổng thống Trump cung cấp cho Ukraine 300 tên lửa đánh chặn Patriot trước khi mùa đông tới, xuất phát từ lo ngại hệ thống năng lượng của Ukraine có thể sụp đổ nếu không được bảo vệ đầy đủ trước các đợt tập kích tên lửa quy mô lớn. Theo tính toán của phía Ukraine, nước này cần khoảng 100 tên lửa Patriot mỗi tháng trong 3 tháng mùa đông, trong bối cảnh Nga thường sử dụng 30-40 tên lửa đạn đạo mỗi đợt tấn công lớn, với tần suất 3-5 đợt mỗi tháng.

Tuy nhiên, theo VietnamNet, ngày 31/7 ông Trump khẳng định Washington chưa đồng ý cho phép Ukraine tự sản xuất tên lửa Patriot và cho rằng điều này "sẽ không bao giờ xảy ra" - một tuyên bố đi ngược lại phát biểu trước đó của chính ông Zelensky rằng Mỹ đã chấp thuận cấp phép. Ông Trump nhấn mạnh việc chuyển giao công nghệ vũ khí tiên tiến này cần hết sức thận trọng; hiện tại, ngoài Mỹ, chỉ có Nhật Bản và Đức được cấp phép sản xuất tên lửa Patriot.

Trước rào cản này, ông Zelensky cho biết đã gặp trực tiếp đại diện của Lockheed Martin và Raytheon - hai tập đoàn quốc phòng sản xuất tên lửa cho hệ thống Patriot - để bàn về khả năng mở rộng sản xuất. Dù vậy, ngay cả khi được cấp phép, việc mở rộng sản xuất số lượng lớn loại đạn này cũng sẽ mất từ 1 đến 5 năm - một khung thời gian gần như vô nghĩa trước nhu cầu phòng thủ cấp bách trong mùa đông sắp tới. Vì vậy, ông Zelensky cho biết Ukraine và các công ty quốc phòng Mỹ đang tìm hiểu một phương án thay thế nhanh và rẻ hơn: cải tiến chính những tên lửa đạn đạo do Ukraine tự sản xuất thành tên lửa đánh chặn có đặc tính tương tự Patriot, đồng thời khẳng định sẵn sàng chia sẻ bất kỳ công nghệ hay kinh nghiệm quân sự nào Mỹ quan tâm để đổi lấy việc được cung cấp thêm đạn đánh chặn.

Kỳ vọng vào SAMP/T của Pháp, nhưng cũng cần thời gian

Ngoài Patriot, ông Zelensky cũng bày tỏ kỳ vọng sớm nhận được hệ thống phòng không SAMP/T, nhắc lại rằng Ukraine đã ký thỏa thuận liên quan với Pháp. Tuy nhiên, theo chính ông Zelensky, việc chuyển giao cả Patriot lẫn SAMP/T đều sẽ cần thêm thời gian, do năng lực sản xuất còn hạn chế trong khi nhiều quốc gia khác cũng đang xếp hàng chờ nhận loại khí tài này - cho thấy đây là một điểm nghẽn mang tính hệ thống của toàn bộ chuỗi cung ứng vũ khí phòng không phương Tây, chứ không riêng gì vấn đề của Ukraine.

Vì sao con số 1/27 quan trọng hơn một thống kê đơn thuần

Việc tỷ lệ đánh chặn tên lửa đạn đạo của Ukraine giảm xuống mức thấp kỷ lục đúng vào lúc Nga tăng cường tần suất sử dụng loại vũ khí này lên đỉnh điểm trong năm (126 quả trong tháng 7) tạo ra một vòng xoáy bất lợi rõ rệt cho Kiev: phòng không càng suy yếu, Nga càng có động lực gia tăng tấn công bằng chính loại vũ khí mà Ukraine yếu thế nhất trong việc đánh chặn. Đây cũng lý giải vì sao ông Zelensky liên tục nhấn mạnh trong các phát biểu gần đây rằng tên lửa đạn đạo hiện là "mối đe dọa đối với toàn thế giới" chứ không riêng Ukraine, nhằm tranh thủ sự chú ý và hỗ trợ khẩn cấp hơn từ cộng đồng quốc tế trước khi mùa đông - giai đoạn hệ thống năng lượng của Ukraine dễ tổn thương nhất - chính thức bắt đầu.

Nguồn: VnExpress