Tổng thống Mỹ Donald Trump bất ngờ tuyên bố Hải quân Mỹ đã hoàn tất rà phá thủy lôi và đang kiểm soát hoàn toàn eo biển Hormuz, nhưng diễn biến giá dầu tăng vọt cùng lưu lượng tàu thuyền vẫn ở mức nhỏ giọt cho thấy thực tế trên tuyến hàng hải này còn xa mới trở lại bình thường.

"Lực lượng duy nhất kiểm soát Hormuz lúc này là Hải quân Mỹ"

Phát biểu trước các phóng viên tại Phòng Bầu dục ngày 10/8, ông Trump khẳng định: "Hiện tại eo biển đã mở cửa. Hãy nhìn xem, lực lượng duy nhất đang kiểm soát eo biển Hormuz vào lúc này là Hải quân Mỹ." Ông cho biết thêm: "Thỉnh thoảng họ lại thả một quả thủy lôi nào đó, và chúng tôi phát hiện ra nó. Chúng tôi đã rà phá thủy lôi trên toàn bộ eo biển. Có thể các bạn đã nghe tin này hoặc có thể chưa."

Đây là tuyên bố mạnh mẽ nhất từ trước đến nay của ông Trump về mức độ kiểm soát của Mỹ đối với tuyến hàng hải chiến lược này, hoàn toàn trái ngược với lập trường mà Iran liên tục đưa ra trong những ngày gần đây - rằng Hormuz sẽ không mở lại cho đến khi Mỹ đáp ứng đầy đủ các điều kiện của Tehran.

Thực tế thị trường lại kể một câu chuyện khác

Trái ngược với tuyên bố lạc quan trên, diễn biến giá dầu và lưu lượng vận tải biển cho thấy bức tranh còn nhiều bất ổn. Giá dầu thế giới tiếp tục leo thang trong phiên 12/8, với Brent tăng thêm 0,81% lên 89,63 USD/thùng - mức đóng cửa cao nhất kể từ 31/7, khi những nghi ngờ về khả năng đạt thỏa thuận hòa bình Mỹ - Iran ngày càng lớn, cộng với các đòn tấn công mới nhắm vào tàu thuyền trong khu vực.

Theo dữ liệu vận tải biển được Reuters dẫn lại, lượng tàu qua eo biển Hormuz trong ngày 10/8 - cùng ngày ông Trump đưa ra tuyên bố - chỉ đạt khoảng 6 tàu, so với mức trung bình 125-140 tàu/ngày trước khi xung đột nổ ra. Con số này cho thấy dù thủy lôi có thể đã được rà phá về mặt kỹ thuật, hoạt động thương mại thực tế qua tuyến đường này vẫn gần như tê liệt - có thể do các hãng vận tải vẫn e ngại rủi ro trước khi có một thỏa thuận chính thức và bền vững hơn.

Bối cảnh: Vừa đòi bồi thường, Iran vừa thay đổi nhân sự quân sự cấp cao

Tuyên bố của ông Trump được đưa ra cùng thời điểm ông công khai yêu cầu Iran bồi thường cho các nạn nhân xung đột - động thái đáp trả yêu cầu tương tự mà quan chức IRGC Iran, ông Mohammad Bagher Zolghadr, đưa ra trước đó. Cũng trong ngày 10/8, Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã ký sắc lệnh bổ nhiệm Thiếu tướng Ali Abdollahi làm Tổng Tham mưu trưởng các lực lượng vũ trang Iran, thay cho Thiếu tướng Abdolrahim Mousavi vừa qua đời, đồng thời bổ nhiệm Chuẩn tướng Ahmad Vahidi làm Tổng Tư lệnh IRGC. Việc thay đổi nhân sự quân sự cấp cao ngay giữa lúc đàm phán bế tắc cho thấy Iran đang củng cố bộ máy chỉ huy để chuẩn bị cho một giai đoạn căng thẳng có thể còn kéo dài.

Điều cần theo dõi tiếp theo

Khoảng cách giữa tuyên bố "kiểm soát 100%" của ông Trump và thực tế lưu lượng tàu thuyền gần như đóng băng cho thấy tình hình Hormuz vẫn còn rất mong manh. Thị trường cần tiếp tục theo dõi liệu số lượng tàu qua lại có cải thiện trong những ngày tới hay không - đây sẽ là chỉ báo thực chất hơn nhiều so với các tuyên bố ngoại giao, đồng thời tiếp tục bám sát diễn biến giá dầu vốn đang phản ứng nhạy với mọi thông tin liên quan đến cuộc đàm phán này.

Nguồn: VOV