Thị trường đồng quốc tế đang đứng trước một nghịch lý đáng chú ý: nguồn cung toàn cầu vẫn được dự báo dư thừa, nhưng giá lại liên tục tăng mạnh và tiến sát vùng cao nhất lịch sử. Động lực chính không hoàn toàn đến từ nhu cầu tiêu thụ, mà xuất phát từ nguy cơ Mỹ áp thuế đối với đồng nhập khẩu và hệ quả của việc các nhà giao dịch chủ động đưa kim loại vào thị trường Mỹ.

Trong phiên 25/8, giá đồng kỳ hạn ba tháng trên Sàn giao dịch Kim loại London (LME) có thời điểm tăng lên 14.343 USD/tấn, áp sát mức kỷ lục 14.527,50 USD/tấn. Đáng chú ý, lượng đồng sẵn có trong hệ thống kho LME đã giảm mạnh sau khi khoảng 65.400 tấn được rút khỏi kho trong những ngày gần đây.

Diễn biến này cho thấy vấn đề hiện tại không nhất thiết là thế giới thiếu đồng, mà là nguồn cung đang bị phân bổ lại giữa các khu vực.

Mỹ hút đồng, thị trường bên ngoài trở nên khan hiếm

Giá đồng tại Mỹ tăng cao đã tạo ra động lực mạnh cho các thương nhân chuyển kim loại vào hệ thống kho của COMEX nhằm đón đầu khả năng Washington áp thuế trong thời gian tới. Hệ quả là lượng đồng tích trữ tại Mỹ tăng nhanh, trong khi nguồn cung sẵn có tại châu Âu và các thị trường khác bị thu hẹp.

Tồn kho COMEX đã tăng liên tục trong 46 ngày, lên mức kỷ lục khoảng 675.185 tấn. Trong khi đó, lượng đồng có sẵn trên LME chỉ còn khoảng 90.000 tấn, khiến chênh lệch giữa giá giao ngay và hợp đồng kỳ hạn ba tháng mở rộng mạnh.

Đây là dấu hiệu cho thấy thị trường vật chất đang chịu áp lực thiếu hụt cục bộ, dù xét trên quy mô toàn cầu, cán cân cung – cầu vẫn chưa thực sự rơi vào trạng thái thiếu đồng.

Theo CRU, thị trường đồng năm 2026 có thể dư khoảng 639.000 tấn. Tuy nhiên, nếu dòng kim loại tiếp tục được chuyển vào Mỹ với tốc độ hiện tại, lượng dư thừa này sẽ khó phản ánh đúng mức độ sẵn có của đồng tại các khu vực khác.

Mỹ đã nhập khẩu gần 885.000 tấn đồng cathode tinh luyện trong nửa đầu năm 2026, tăng khoảng 3% so với cùng kỳ năm trước và cao hơn gấp đôi so với cùng kỳ năm 2024. Riêng năm 2025, lượng nhập khẩu đồng của Mỹ đạt kỷ lục khoảng 1,64 triệu tấn.

Thuế quan trở thành biến số lớn nhất

Thị trường hiện đặc biệt quan tâm đến khả năng Washington áp thuế đối với đồng tinh luyện. Theo kế hoạch được đề cập, mức thuế có thể ở 15% từ đầu năm 2027 và tăng lên 30% từ năm 2028, tùy thuộc vào quyết định cuối cùng của chính quyền Mỹ.

Điều đáng chú ý là chính sự thiếu chắc chắn về chính sách đang tạo ra biến động lớn. Một khi mức thuế được xác định rõ, thị trường có thể phản ứng theo hướng ngược lại.

Nếu Mỹ áp thuế cao, hoạt động nhập khẩu trước thời điểm chính sách có hiệu lực có thể tiếp tục tăng, qua đó đẩy giá đồng tại Mỹ lên cao và làm nguồn cung bên ngoài nước này trở nên căng thẳng hơn. Ngược lại, nếu mức thuế thấp hơn dự kiến hoặc không được áp dụng, động lực tích trữ và chuyển hàng vào Mỹ có thể suy yếu, tạo áp lực điều chỉnh giá.

Vì vậy, rủi ro lớn nhất hiện nay không chỉ nằm ở mức thuế cuối cùng mà còn ở sự bất định xung quanh chính sách thương mại của Mỹ.

Triển vọng giá đồng vẫn tích cực nhưng rủi ro biến động cao

Ngoài yếu tố thuế quan, thị trường đồng còn chịu ảnh hưởng từ những gián đoạn trong hoạt động khai thác và luyện kim. Một số sự cố tại các mỏ và nhà máy luyện đồng đang làm nguồn cung ngắn hạn trở nên kém ổn định.

Trong khi đó, nhu cầu đồng tiếp tục được hỗ trợ bởi quá trình điện hóa nền kinh tế, đầu tư lưới điện, xe điện và sự mở rộng nhanh chóng của các trung tâm dữ liệu phục vụ trí tuệ nhân tạo. Đây đều là những lĩnh vực tiêu thụ lượng đồng lớn.

Trung Quốc – quốc gia luyện đồng lớn nhất thế giới – cũng khó có thể nhanh chóng bù đắp phần thiếu hụt tại các thị trường khác do nhu cầu nội địa vẫn ở mức cao.

Trong ngắn hạn, vì vậy, giá đồng vẫn có cơ sở duy trì ở vùng cao và thậm chí kiểm định lại đỉnh lịch sử nếu lượng kim loại tiếp tục được hút về Mỹ. Tuy nhiên, khi giá đã tăng mạnh, rủi ro điều chỉnh cũng ngày càng lớn, đặc biệt nếu Washington đưa ra quyết định thuế quan thấp hơn kỳ vọng.

Với nhà đầu tư hàng hóa, đồng đang trở thành một trong những thị trường cần theo dõi sát nhất. Bài toán quan trọng không còn đơn thuần là “thế giới có thiếu đồng hay không”, mà là đồng đang nằm ở đâu và liệu nguồn cung đó có thực sự sẵn sàng để đáp ứng nhu cầu tại từng khu vực hay không. Chính sự dịch chuyển này có thể tiếp tục tạo ra những biến động mạnh trên thị trường đồng trong thời gian tới.