Thị trường vĩ mô ngày 05/03/2026: Xung đột Mỹ – Israel – Iran tiếp tục leo thang với các cuộc tấn công tên lửa vào cơ sở năng lượng Trung Đông, đẩy giá dầu vượt mốc 80 USD. Trong khi đó, Trung Quốc hạ mục tiêu tăng trưởng dưới 5%, Mỹ chuẩn bị áp thuế nhập khẩu toàn cầu 15% và các dữ liệu lao động Mỹ cho tín hiệu ổn định.

Căng thẳng Mỹ – Iran leo thang, triển vọng đàm phán mờ nhạt

• Các tín hiệu ngoại giao giữa Mỹ và Iran tiếp tục suy yếu khi cả hai bên chưa đạt tiến triển trong các kênh tiếp xúc gần đây.

• Theo Politico, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) yêu cầu triển khai thêm 100 nhân sự tình báo trong vòng 100 ngày

• Sky News Arabia dẫn lời Phó Ngoại trưởng Iran cho biết Tehran có thể từ bỏ tham vọng hạt nhân nếu Mỹ đưa ra yêu cầu hợp lý

→ Tuy nhiên truyền thông Iran sau đó khẳng định phát biểu này chỉ đề cập đến thỏa thuận hạt nhân trước đây

• Axios cho biết Donald Trump muốn tham gia lựa chọn lãnh đạo tiếp theo của Iran

→ Điều này được xem là dấu hiệu Washington đang tiến tới kịch bản thay đổi chế độ

• NBC dẫn lời Ngoại trưởng Iran cho biết không thấy lý do để tiếp tục đàm phán

• Trong khi đó, căng thẳng quân sự tiếp tục mở rộng. Iran đe dọa tấn công cơ sở hạt nhân Dimona của Israel nếu Mỹ hoặc Israel tìm cách thay đổi chế độ

• Iran phóng tên lửa vào Azerbaijan sau khi quốc gia này triển khai quân gần biên giới

• Một số mục tiêu bị nhắm tới bao gồm sân bay thương mại

• Tổng thống Azerbaijan tuyên bố sẽ đáp trả

Khủng hoảng năng lượng lan rộng, giá dầu vượt mốc 80 USD

• Các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng tại Trung Đông khiến thị trường dầu mỏ toàn cầu phản ứng mạnh.

• Iran gia tăng tấn công vào các quốc gia vùng Vịnh

• Phân bổ mục tiêu:

• Khoảng 40% nhắm vào Israel

• Khoảng 60% nhắm vào căn cứ Mỹ và các quốc gia vùng Vịnh

• Nhà máy lọc dầu tại Bahrain bị trúng tên lửa

• Công suất nhà máy khoảng 405.000 thùng/ngày

• Saudi Arabia phải chuyển hướng vận chuyển dầu qua đường ống phía Tây

• Trung Quốc và Nhật Bản yêu cầu doanh nghiệp tạm dừng xuất khẩu dầu

• Diễn biến giá:

• Giá dầu tại Mỹ vượt 80 USD/thùng

• Giá dầu tại thị trường Thượng Hải tăng lên 97 USD/thùng

→ Khủng hoảng năng lượng đang lan sang thị trường châu Á trước khi ảnh hưởng toàn cầu.

Trung Quốc hạ mục tiêu tăng trưởng xuống dưới 5%

• Chính phủ Trung Quốc công bố mục tiêu tăng trưởng mới cho năm 2026 ở mức thấp hơn giai đoạn trước.

• Mục tiêu tăng trưởng: 4.5% – 5%

• Năm 2025: mục tiêu khoảng 5%

• Mức thấp nhất kể từ năm 1991

• Lần điều chỉnh mục tiêu chính thức đầu tiên kể từ 2023

→ Áp lực từ giảm phát kéo dài trong nền kinh tế

Các chỉ tiêu kinh tế năm 2026

• Thâm hụt ngân sách: khoảng 4% GDP (không đổi so với 2025)

• Mục tiêu lạm phát CPI: khoảng 2%. Đây là mức thấp nhất trong hơn 20 năm

• Tỷ lệ thất nghiệp đô thị: 5.5% (2025: 5.2%)

• Việc làm đô thị mới: 12 triệu việc làm

Định hướng Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026–2030)

• Tăng trưởng 4 – 5% mỗi năm

• Tập trung vào các lĩnh vực:

• Trí tuệ nhân tạo

• Chip bán dẫn

• Công nghệ cao

• Đẩy mạnh tự chủ công nghệ và chuỗi cung ứng

• Chuyển dịch sang mô hình kinh tế tiêu dùng nội địa

• Chuẩn bị mục tiêu trở thành quốc gia phát triển trung bình vào năm 2035

Mỹ chuẩn bị áp thuế nhập khẩu toàn cầu 15%

• CNBC dẫn lời Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cho biết Mỹ sẽ áp thuế nhập khẩu toàn cầu 15% trong tuần này, tăng từ mức thuế 10% hiện tại

• Thuế quan của Mỹ có thể quay lại mức cũ trong khoảng 5 tháng (tháng 8)

• Mức thuế trước đây bao gồm các thuế quan đối ứng do Donald Trump áp dụng năm ngoái

Cắt giảm việc làm tại Mỹ giảm mạnh trong tháng 2

• Báo cáo Challenger cho thấy số lượng sa thải giảm mạnh so với tháng trước.

• Tháng 2 ghi nhận 48.300 việc làm bị cắt giảm

• So với tháng 1: 108.400 việc

• Giảm 55% MoM

• Giảm 72% YoY

• Tính từ đầu năm 2026:

• Tổng cộng 157.000 việc làm bị cắt giảm → Đây là mức thấp nhất kể từ năm 2022

• Theo ngành

• Nguyên nhân chính

• Đóng cửa cửa hàng hoặc bộ phận: 10.736 việc

• Điều kiện kinh tế và thị trường: 10.114 việc

• Tái cấu trúc doanh nghiệp: 9.146 việc

• Cắt giảm liên quan đến AI tiếp tục đứng thứ 5

→ Sự sụt giảm mạnh trong tháng 2 có thể chỉ mang tính tạm thời khi doanh nghiệp chờ đợi diễn biến chiến sự Trung Đông.

Đơn xin trợ cấp thất nghiệp duy trì ổn định

• Đơn xin trợ cấp thất nghiệp tuần qua: 213.000 đơn, thấp hơn 215.000 dự báo

• Tuần trước điều chỉnh từ 212.000 → 213.000

• Số người tiếp tục nhận trợ cấp: 1,868 triệu người, cao hơn 1,85 triệu dự báo

• Tuần trước điều chỉnh: 1,833 triệu → 1,822 triệu

• Xác suất cắt giảm lãi suất tháng 3: Tăng từ 1.7% → 2.7%

→ Thị trường lao động nhìn chung vẫn duy trì trạng thái ổn định.

Mỹ siết kiểm soát xuất khẩu chip AI toàn cầu

• Theo Bloomberg, Mỹ đang soạn thảo quy định kiểm soát gần như toàn bộ xuất khẩu chip AI ra nước ngoài

• Nvidia đã dừng sản xuất chip H200 dành cho Trung Quốc

• Công suất sản xuất của TSMC dành cho H200 được chuyển sang nền tảng Vera Rubin

→ Điều này cho thấy các doanh nghiệp công nghệ đang giảm mạnh kỳ vọng tiếp cận thị trường Trung Quốc.