Trong tháng 1/2025, xuất khẩu thép của Việt Nam chứng kiến sự suy giảm đáng kể so với cùng kỳ năm trước. Theo số liệu từ Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), lượng thép thành phẩm xuất khẩu giảm gần 42%, chỉ đạt 476.045 tấn. Điều này khiến tỷ trọng xuất khẩu trong cơ cấu bán hàng giảm từ 27% của năm 2024 xuống còn 19%.

Nguyên nhân khiến xuất khẩu thép lao dốc

Theo VSA, tổng lượng bán hàng thép thành phẩm trong tháng 1 chỉ đạt hơn 2 triệu tấn, giảm 15,2% so với cùng kỳ năm trước. Riêng thép xây dựng, mặt hàng chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu xuất khẩu, giảm mạnh 24,8%.

Đáng chú ý, xuất khẩu thép cán nóng (HRC) chịu ảnh hưởng nặng nề nhất, chỉ đạt 39.381 tấn, giảm 87,8% so với cùng kỳ. Đây cũng là tháng thứ 5 liên tiếp lượng xuất khẩu HRC suy giảm. Nguyên nhân chính đến từ sự cạnh tranh khốc liệt từ Trung Quốc – quốc gia đang đẩy mạnh xuất khẩu thép giá rẻ sang các thị trường lớn.

Ngoài ra, Việt Nam còn đối mặt với làn sóng phòng vệ thương mại gia tăng trên toàn cầu. Trong năm 2024, thép HRC Việt Nam bị điều tra chống bán phá giá tại Ấn Độ và EU. Sang đầu năm 2025, Malaysia tiếp tục khởi xướng điều tra chống bán phá giá đối với tôn kẽm Việt Nam, gây thêm áp lực lên xuất khẩu ngành thép.

Một trong những yếu tố tác động lớn đến xuất khẩu thép của Việt Nam là chính sách thuế thép của Mỹ. Đầu tháng 2/2025, Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh áp thuế 25% lên tất cả các mặt hàng thép và nhôm nhập khẩu, bao gồm cả các đồng minh như Canada, Mexico, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Xu hướng thị trường nội địa và cơ hội cho ngành thép

Trước những khó khăn từ xuất khẩu, thị trường nội địa đang trở thành điểm tựa quan trọng cho ngành thép. VSA dự báo sản xuất thép của Việt Nam sẽ tăng khoảng 8-10% trong giai đoạn 2025-2026 nhờ sự phục hồi của nền kinh tế trong nước.

Hai động lực chính hỗ trợ tiêu thụ thép trong nước là đầu tư công và bất động sản. Chính phủ đang đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, tập trung vào các dự án hạ tầng trọng điểm như sân bay Long Thành, các tuyến cao tốc và cảng biển. Quốc hội cũng đã thông qua bổ sung 84.300 tỷ đồng vốn đầu tư công cho năm 2025 nhằm thúc đẩy các dự án có khả năng hấp thụ vốn cao.

Bên cạnh đó, thị trường bất động sản cũng được kỳ vọng khởi sắc khi Chính phủ đẩy mạnh tháo gỡ pháp lý, thúc đẩy các dự án nhà ở xã hội. Các chính sách này sẽ giúp nhu cầu thép trong nước tăng trưởng ổn định, bù đắp phần nào sự sụt giảm của xuất khẩu.