Thị trường nông sản 2/10 ghi nhận nhiều thay đổi: tồn kho lúa mì Mỹ tăng mạnh, Trung Quốc ngừng mua đậu tương Mỹ để đàm phán, trong khi nhu cầu ngô cho ethanol giảm sút.

Thị trường lúa mì

Tại Ukraine Bộ Kinh tế nước này vừa nâng dự báo diện tích gieo trồng lúa mì vụ đông thêm 9%, qua đó cải thiện triển vọng sản lượng trong thời gian tới.

Tồn kho lúa mì tại Mỹ tính đến ngày 1/9 đạt 2,12 tỷ giạ cao hơn 77 triệu giạ so với ước tính trung bình của thị trường. Nguyên nhân chính đến từ việc USDA nâng ước tính sản lượng lúa mì năm nay thêm 58 triệu giạ, lên mức 1,985 tỷ giạ  cao hơn 35 triệu giạ so với khoảng dự báo trước đó. Sự gia tăng này chủ yếu đến từ việc diện tích gieo trồng lúa mì vụ đông được điều chỉnh tăng thêm gần 775.000 mẫu, phần lớn đến từ hai bang Texas và Kansas.

Tỷ lệ diện tích thu hoạch để lấy hạt tăng lên 77%, tuy vẫn thấp hơn mức cùng kỳ năm trước và trung bình lịch sử là 78%. Năng suất lúa mì vụ đông gần như không thay đổi, đạt 54,9 giạ/mẫu giảm nhẹ so với mức kỷ lục 55,3 giạ/mẫu thiết lập vào năm 2016.

Đáng chú ý, trong 15 năm qua, báo cáo tháng 9 của USDA chỉ có 2 lần điều chỉnh tăng sản lượng lúa mì, trong khi có tới 13 lần cắt giảm. Riêng năm nay, sản lượng lúa mì vụ xuân đạt 497 triệu giạ cũng cao hơn dự báo của thị trường.

Theo dữ liệu do Ủy ban Châu Âu công bố, tính từ đầu niên vụ (ngày 1/7) đến ngày 28/9, xuất khẩu lúa mì mềm của EU đạt khoảng 4,37 triệu tấn giảm 31% so với mức 6,36 triệu tấn cùng kỳ năm ngoái.

Bộ Nông nghiệp Nga cho biết thuế xuất khẩu lúa mì của Nga sẽ được hạ xuống còn 617,7 rúp/tấn kể từ ngày 1 tháng 10, so với mức 655,6 rúp của tuần trước.

Thị trường đậu tương

Tổng thống Trump cho biết trên mạng xã hội Truth Social rằng Trung Quốc đang tạm ngưng mua đậu tương vì “mục đích đàm phán”, đồng thời khẳng định đậu tương sẽ là “chủ đề chính” trong cuộc gặp giữa ông và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình diễn ra sau 4 tuần nữa. Thông tin này cho thấy thị trường đậu tương vẫn rất nhạy cảm với các diễn biến liên quan đến nhu cầu nhập khẩu của Trung Quốc. Nếu Trung Quốc không sớm trở lại thị trường, các dự báo tiêu thụ hiện tại của USDA có nguy cơ quá lạc quan so với thực tế.

Nông dân Mỹ đã mất hàng tỷ USD doanh thu do Trung Quốc chưa mua bất kỳ lô hàng nào từ vụ thu hoạch mùa thu năm nay, trong bối cảnh căng thẳng thương mại với Washington vẫn chưa hạ nhiệt.

Trong khi đó, Trung Quốc tăng cường mua đậu tương từ Nam Mỹ. Các nhà giao dịch cho biết chỉ trong tuần trước, Trung Quốc đã mua khoảng 40 chuyến hàng đậu tương từ Argentina nhờ chính sách miễn thuế xuất khẩu tạm thời của nước này.

Sản lượng đậu tương Nam Mỹ tiếp tục mở rộng. Theo công ty tư vấn StoneX, Brazil, nhà sản xuất đậu tương hàng đầu thế giới  có thể đạt sản lượng 178,6 triệu tấn trong niên vụ 2025–2026.

Do chính phủ liên bang Mỹ đang tạm thời đóng cửa, báo cáo nghiền ép hàng tháng sẽ không được công bố trong thứ Tư và báo cáo doanh số xuất khẩu cũng sẽ tạm ngưng vào thứ Năm.

Báo cáo mới nhất từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) cho biết tổng sản lượng diesel sinh học và diesel tái tạo trong tháng 7 đạt 420 triệu gallon, tăng 2,8% so với tháng trước nhưng vẫn thấp hơn 8% so với cùng kỳ năm ngoái. Lượng dầu đậu được sử dụng cho sản xuất nhiên liệu sinh học đạt 1,108 tỷ pound, tăng 6% so với tháng trước nhưng vẫn giảm 2,7% so với tháng 7/2024. Lũy kế từ đầu niên vụ 2024–2025, lượng dầu đậu sử dụng cho nhiên liệu đạt 9,585 tỷ pound, giảm 10,4% so với cùng kỳ cao hơn nhiều so với mức giảm 5,7% mà USDA đang dự báo. Điều này cho thấy mục tiêu tiêu thụ 12,25 tỷ pound trong niên vụ hiện tại của USDA có thể đã bị đánh giá quá cao.

Theo khảo sát của Bloomberg, Mỹ có thể đã nghiền 196,4 triệu giạ đậu tương trong tháng 8, tăng 17,2% so với cùng kỳ năm ngoái. Tồn kho dầu đậu tương (thô và tinh luyện) cuối tháng đạt 1,726 tỷ pound, tăng so với mức 1,629 tỷ pound năm trước. Lượng ngô dùng cho sản xuất ethanol dự kiến giảm 5,4%, còn 453,6 triệu giạ.

Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ gặp Tổng thống Argentina Javier Milei tại Nhà Trắng vào ngày 14/10, đúng tuần Ngân hàng Thế giới và IMF nhóm họp tại Washington. Cuộc gặp diễn ra khi ông Milei đang vận động để đạt được thỏa thuận hoán đổi tín dụng trị giá 20 tỷ USD với Mỹ nhằm tăng nguồn dự trữ ngoại tệ cho Argentina.

Tuy nhiên, kế hoạch này đang gặp phản đối từ một số nghị sĩ Cộng hòa, do Argentina tạm thời gỡ bỏ thuế xuất khẩu và đẩy mạnh bán đậu nành cho Trung Quốc — đúng vào thời điểm nông dân Mỹ thường xuất khẩu mạnh sang thị trường này. Các thương nhân cho biết chỉ trong vài ngày, Argentina đã chốt được lượng đơn hàng trị giá khoảng 7 tỷ USD, phần lớn sẽ xuất khẩu sang Trung Quốc.

Một tin nhắn rò rỉ được cho là từ Bộ trưởng Nông nghiệp Mỹ bày tỏ quan ngại rằng Mỹ đang hỗ trợ tài chính cho Argentina, trong khi nước này lại cạnh tranh trực tiếp với nông dân Mỹ tại thị trường xuất khẩu.

Thị trường ngô

Về cơ bản, lượng tồn kho ngô vụ cũ tại Hoa Kỳ hiện đã vượt mức 1,5 tỷ giạ, cho thấy dự báo nhu cầu sử dụng ngô làm thức ăn chăn nuôi trong niên vụ 2024–2025 có thể đã bị đánh giá cao hơn thực tế, ước tính dư thừa khoảng 200 triệu giạ. Dự báo tiêu thụ thấp hơn này nhiều khả năng sẽ kéo dài sang niên vụ 2025–2026, trong bối cảnh đàn gia súc tại Mỹ vẫn duy trì ở mức thấp, và lượng bò nhập khẩu từ Mexico bị gián đoạn do dịch ruồi đinh.

Về sản xuất ethanol, theo dữ liệu từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Hoa Kỳ (EIA), sản lượng tuần qua giảm xuống còn 292 triệu gallon, thấp hơn mức 301 triệu gallon của tuần trước và giảm 2% so với cùng kỳ năm trước. Đây là mức thấp nhất trong 4 tháng rưỡi, đồng thời thấp hơn kỳ vọng của thị trường. Lượng ngô tiêu thụ để sản xuất ethanol đạt 99 triệu giạ, tương đương 14,16 triệu giạ mỗi ngày — thấp hơn nhiều so với mức trung bình 15,4 triệu giạ/ngày cần thiết để đạt mục tiêu tiêu thụ 5,60 tỷ giạ mà USDA đã đề ra. Tồn kho ethanol cũng giảm xuống còn 22,8 triệu thùng — chạm mức thấp nhất trong biên độ kỳ vọng và thấp hơn cùng kỳ năm ngoái (23,5 triệu thùng).

Hiện chưa rõ khi nào Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) sẽ công bố bản cập nhật sản lượng tiếp theo, do chính phủ liên bang đã chính thức bước vào ngày đầu tiên của đợt đóng cửa ngân sách.

Theo báo cáo mới công bố của Cục Nông nghiệp Nước ngoài (FAS) thuộc Bộ Nông nghiệp Mỹ tại Bắc Kinh, sản lượng ngô của Trung Quốc trong niên vụ 2025/26 được dự báo đạt 298 triệu tấn, tăng 3 triệu tấn so với vụ trước. Tuy nhiên, nhập khẩu ngô dự kiến giảm mạnh xuống còn 7 triệu tấn thấp hơn đáng kể so với mức 23 triệu tấn trong niên vụ 2023/24 do chính sách hạn chế nhập khẩu ngũ cốc của Bắc Kinh.

Sản lượng ngô niên vụ 2025/26 của EU-27 được điều chỉnh giảm còn 56,5 triệu tấn (dao động trong khoảng 54,3–58,8 triệu tấn), giảm 1,5% so với dự báo gần nhất. Nguyên nhân chủ yếu là do điều kiện thời tiết bất lợi kéo dài tại khu vực Đông Nam Âu.