Thị trường nông sản thế giới đang trải qua đợt biến động mạnh khi tình trạng khô hạn tại Mỹ đẩy thiệt hại diện tích lúa mì vụ đông lên mức cao nhất trong vòng một năm. Song song đó, chi phí sản xuất leo thang đang thúc đẩy làn sóng chuyển dịch canh tác từ ngô sang đậu tương, trong bối cảnh giới đầu tư nín thở chờ đợi các báo cáo gieo trồng quan trọng từ USDA và những điều chỉnh chính sách nhiên liệu sinh học của chính quyền Tổng thống Trump.

LÚA MÌ: HẠN HÁN NGHIÊM TRỌNG VÀ SỰ PHÂN HÓA NGUỒN CUNG TOÀN CẦU

• Cảnh báo từ vùng đồng bằng: Tình trạng hạn hán tại các vùng trồng lúa mì vụ đông của Hoa Kỳ đang diễn biến cực kỳ xấu khi tỷ lệ diện tích bị ảnh hưởng vọt lên 57% – mức cao kỷ lục trong 52 tuần qua. Trong khi lúa mì mềm có dấu hiệu khởi sắc, thì dòng lúa mì cứng lại chịu áp lực nặng nề từ thời tiết khô nóng tại vùng Đồng bằng, đe dọa trực tiếp đến năng suất nếu không sớm có mưa thực hiện trên đồng ruộng.

• Tồn kho và dự báo gieo trồng: Tồn kho lúa mì Mỹ tính đến ngày 1/3 dự kiến đạt khoảng 1,310 tỷ giạ, cao hơn đáng kể so với cùng kỳ năm ngoái. Đặc biệt, trước thềm báo cáo của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) vào thứ Ba tới, thị trường đang lo ngại diện tích lúa mì vụ xuân có thể rơi xuống mức thấp kỷ lục kể từ năm 1970. Dữ liệu vị thế quỹ cho thấy dòng tiền đầu cơ đang dần bớt bi quan hơn đối với mặt hàng này.

• Giao dịch quốc tế: Algeria vừa thực hiện một đợt thu mua lớn với khối lượng ước tính khoảng 660.000 – 700.000 tấn lúa mì theo điều kiện CFR, mức giá chốt khoảng 272 USD/tấn. Nguồn hàng này nhiều khả năng có nguồn gốc từ khu vực Biển Đen, cho thấy sức cạnh tranh mạnh mẽ của lúa mì khu vực này so với hàng Hoa Kỳ.

ĐẬU TƯƠNG: BIẾN SỐ ĐỊA CHÍNH TRỊ VÀ KỲ VỌNG TỪ THƯƠNG MẠI MỸ - TRUNG

• Sức nóng năng lượng và chính sách: Giá năng lượng biến động mạnh sau khi Tổng thống Trump gia hạn thời gian liên quan đến khả năng tấn công cơ sở hạ tầng Iran để phục vụ đàm phán hòa bình. Trong lĩnh vực nhiên liệu sinh học, mặc dù chỉ tiêu diesel sinh khối đạt 9,07 tỷ gallon (phù hợp kỳ vọng), nhưng việc nguyên liệu nhập khẩu vẫn được hưởng đầy đủ tín chỉ RIN đến năm 2028 đã gây thất vọng nhẹ cho thị trường nội địa. Giới đầu tư đang chờ đợi số liệu từ EIA về sản lượng diesel tái tạo tháng 1/2026 để đánh giá lại nhu cầu thực tế.

• Động lực thương mại: USDA vừa xác nhận đơn hàng 105.000 tấn đậu tương (khoảng 4 triệu giạ) cho một khách hàng ẩn danh. Thêm vào đó, việc chuyến thăm Bắc Kinh của ông Trump được dời sang giữa tháng 5 đã kích thích lực mua đầu cơ mạnh mẽ với hy vọng về những thỏa thuận thương mại mới giúp khơi thông dòng chảy đậu tương sang Trung Quốc.

• Dự báo cung cầu: Khảo sát của Reuters dự báo tồn kho đậu tương Mỹ tính đến đầu tháng 3 ở mức 2,067 tỷ giạ (biên độ dao động từ 1,880 đến 2,125 tỷ giạ). Do chi phí sản xuất các loại ngũ cốc khác tăng cao, diện tích gieo trồng đậu tương niên vụ tới được kỳ vọng sẽ mở rộng mạnh mẽ lên mức 85,55 triệu mẫu, so với mức 81,215 triệu mẫu của năm trước.

NGÔ: LỢI THẾ XUẤT KHẨU TRONG ÁP LỰC CHI PHÍ SẢN XUẤT LEO THANG

• Dự trữ kỷ lục và chuyển dịch diện tích: Tồn kho ngô Mỹ tính đến ngày 1/3 dự kiến đạt tới 9,104 tỷ giạ, tăng mạnh so với mức 8,147 tỷ giạ của năm trước. Trước áp lực chi phí phân bón và năng lượng tăng cao, nông dân Hoa Kỳ đang có xu hướng cắt giảm diện tích ngô xuống còn khoảng 93,75 - 94,371 triệu mẫu (thấp hơn nhiều so với mức 98,788 triệu mẫu năm ngoái). Việc EPA giữ nguyên mức pha trộn ethanol ở 15 tỷ gallon đã phần nào ổn định tâm lý thị trường.

• Điểm sáng xuất khẩu và chăn nuôi: Xuất khẩu ngô vẫn duy trì đà tăng trưởng ấn tượng với tổng cam kết đạt 2,712 tỷ giạ, tăng trưởng 30% so với cùng kỳ, bỏ xa dự báo 15,5% ban đầu của USDA. Về nhu cầu nội địa, báo cáo heo quý cho thấy tổng đàn bằng 100% so với cùng kỳ (thấp hơn nhẹ so với kỳ vọng 101%). Tuy nhiên, tiến độ gieo trồng tại các bang miền Nam như Texas, Louisiana, Mississippi và Arkansas đang diễn ra mạnh nhờ điều kiện khô ráo.

• Kịch bản giá cuối tháng: Theo thống kê lịch sử kể từ năm 2000, có tới 65% số năm giá ngô đóng cửa ở mức tăng trong ngày công bố báo cáo cuối tháng 3 của USDA. Đặc biệt, thị trường đã ghi nhận chuỗi tăng giá 5 năm liên tiếp trong dịp này, tạo tâm lý tích cực cho các nhà đầu cơ đang giữ vị thế mua ròng đối với mặt hàng ngô.